Huszcza (do 1926 Lubienka) – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1867–75, 1926–43 i 1944–54 na Lubelszczyźnie. Siedzibą gminy była Huszcza.

Gmina jednostkowa Huszcza powstała w 1809 roku w Księstwie WarszawskimDz.P. Księstwa Warszawskiego tom I, s. 227–236. Po podziale Królestwa Polskiego na powiaty i gminy z początkiem 1867 roku gmina weszła w skład powiatu bialskiego w guberni siedleckiejPostanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, str. 279)Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, str. 359). Gmina składała się z 5 wsi: Huszcza, Kopytnik, Koszoły, Wiski i Stasiówka. W 1874 roku gminę zniesiono a jej obszar włączono głównie do gminy Lubienka, oprócz Wisk, które weszły w skład gminy Kościeniewicze.

Za II Rzeczypospolitej gminę Lubienka podzielono na dwie gminy, Lubienka I (zwiększony odpowiednik gminy Huszcza z czasów Królestwa Polskiego) oraz Lubienka II (odpowiednik gminy Lubienka sprzed komasacji obu gmin w końcu XIX wieku)Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom IV – Województwo Lubelskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924. Niedługo (przed 1 lipca 1923Ostatnia zweryfikowana edycja Skorowidza miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej przed pójściem do druku, uwzględniająca podzielność gmin) gminy te znów połączono, lecz już w 1926 roku nastąpił kolejny podział:

Gminę zbiorową Huszcza utworzono 22 stycznia 1926 po zmianie nazwy gminy Lubienka na gmina Huszcza (po odłączeniu od niej sporej części obszaru z której utworzono gminę Dubów). 1 kwietnia 1927 z gminy Huszcza wyłączono wieś Jusaki, włączając ją do gminy Łomazy. Jesienią 1933 gminę Huszcza podzielono na osiem gromad: Huszcza, Lubenka, Kopytnik, Koszoły, Stasiówka, Studzianka, Szymanowo i WiskiLubelski Dziennik Wojewódzki. 1933, nr. 22, poz. 181

Podczas okupacji hitlerowskiej włączona do Generalnego Gubernatorstwa (dystrykt lubelski, Landkreis Biala-Podlaska), gdzie 1 lipca 1943Kreishauptmannschaft Biala-Podlaska została zniesiona i włączona do gminy ŁomazyAmtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG.

Po wojnie odtworzonaDz.U. 1944 nr 2, poz. 8.. Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina Huszcza składała się z 6 gromad: Huszcza I, Huszcza II, Kopytnik, Koszoły, Stasiówka i Wiski (Lubenkę, Studziankę i Szymanowo włączono do gminy Łomazy)Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.

Jednostka została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin. Z obszaru gminy utworzono Gromadzkie Rady Narodowe w Huszczy i StudzianceDz.Urz. WRN w Lublinie Nr 15, poz. 64. Po reaktywowaniu gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku gminy Huszcza nie przywrócono.

Poniższa tabela przedstawia uproszczony schemat częstych zmian dwóch podstawowych jednostek: południowo-wschodniej i północno-zachodniej, nie posiadających fizycznej łączności ze sobąGłówny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej – podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933 przez obszar miasta Łomazy (przekształconego w 1870 w gminę Łomazy). Tabela na podstawie analizy przynależności administracyjnej poszczególnych wsi według ww. źródeł: Rok Gmina pd-wsch. Gmina pn-zach. 1868 gmina HuszczaPo zniesieniu jedna wieś (Wiski) weszła w skład gminy Kościeniewicze, pozostałe do gminy Lubienka gmina Lubienka 1880 gmina Lubienka 1921 gmina Lubienka I gmina Lubienka II 1925 gmina Lubienka 1926 gmina Huszcza gmina DubówUtworzona także z niewielkiej części gminy Swory (kolonia Grabarka)

Przypisy

Kategoria:Dawne gminy w województwie lubelskim