Wola Różaniecka – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1866–1954Do 28 września 1954 roku w woj. lubelskim. Gmina obejmowała obszar wiejski obecnej gminy Tarnogród. Siedzibą gminy była Wola RóżanieckaGłówny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933.
Gmina Wola Różaniecka została utworzona w powiecie biłgorajskim guberni lubelskiej wraz z powołaniem w Królestwie Polskim nowożytnego systemu gmin zbiorowych w latach 1859–1867Zbigniew Stankiewicz, w: Juliusz Bardach, Monika Senkowska-Gluck Historia państwa i prawa Polski. Tom III. Od rozbiorów do uwłaszczenia, PWN, Warszawa 1981, s.354-359Postanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, s. 279)Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, s. 359).
W 1878 gmina podlegała sądowi gminnemu okręgu III w Tarnogrodzie a jej siedziba znajdowała się w Różańcu. W skład gminy wchodziły miejscowości Bolesławin, folwark Jamieńszczyzna, Luchów Dolny, Luchów Górny, Różaniec, Różaniecka Wola i Zagrody. Miała 14148 mórg obszaru i liczyła 4308 mieszkańców. Była gminą przygraniczną z austriacką Galicją. W latach 1912–1915 wchodziła w skład guberni chełmskiejDz.P. Królestwa Polskiego tom 66; po zajęciu Lubelszczyzny przez Austro-Węgry przywrócono poprzedni podział administracyjny.
W 1919 gmina weszła w skład w woj. lubelskiego. Do 1939 była jednostką samorządu terytorialnego, pełniącą również funkcje administracyjne zlecone przez państwo.
Według stanu na 30 września 1921 gmina Wola Różaniecka obejmowała miejscowości Bolesławin, Jamieńszczyzna, Luchowska Słoboda, Luchów, Luchów Dolny, Luchów Górny, Pustki (Kolonia Różaniecka), Różaniec, Różaniec Główny i Różaniecka Wola. Gmina liczyła 4.774 mieszkańcówSkorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Tom IV. Województwo lubelskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924, s.9.
Podczas okupacji gmina należała do dystryktu lubelskiego (w Generalnym Gubernatorstwie). Okupanci do gminy Wola Różaniecka przyłączyli gromadę Majdan Sieniawski z dotychczasowej Adamówka z powiatu jarosławskiego (przed wojną w woj. lwowskim); w latach 1940-42 gromadę tę nazywano Osówka GórnaGemeindeverzeichnis: Distrikt Lublin (1940)Amtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG.
Po wyzwoleniu powołano do życia Radę Narodową w Woli Różanieckiej na mocy statutu z dnia 1 stycznia 1944. Według stanu na 1 lipca 1952 gmina Wola Różaniecka składała się z 5 gromad: Luchów Dolny, Luchów Górny, Różaniec część I, Różaniec część II i Wola RóżanieckaWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, WarszawaDz. Urz. WRN w Lublinie, Nr 3, poz. 7, 1953.
Gmina Wola Różaniecka została zniesiona 29 września 1954 wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin. Na obszarze dawnej gminy Wola Różaniecka utworzono gromady Luchów Górny i Wola Różaniecka. 1 lipca 1960 zniesiono gromadę Luchów Dolny, a jej obszar przyłączono do gromady Wola Różaniecka. 1 lipca 1971 obszar dawnej gminy Wola Różaniecka obejmowała już tylko gromada Wola RóżanieckaMapa powiatu Biłgoraj, PPWK Warszawa 1971.
W kolejnej reformie administracyjnej 1 stycznia 1973 gmina Wola Różaniecka nie została odtworzona. Z jej obszaru utworzono gminę Tarnogród, obejmującą również miasto Tarnogród, które do 1954 stanowiło oddzielną gminę Tarnogród, składającą się z samego Tarnogrodu (wówczas tzw. osady miejskiej).
Przypisy
Wola Rozzxżaniecka