Nanak (pendż. ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ; hindi गुरु नानक; urdu گرونانک; ur. 15 kwietnia 1469 w Talwandi, zm. 22 września 1539 w ) – indyjski reformator religijny, założyciel i pierwszy guru sikhizmu.
Życiorys Urodził się w wiosce Talwandi (obecnie: Nankana Sahib), w pobliżu Lahaur na terenie obecnego Pakistanu w rodzinie kupieckiej wyznającej hinduizm, na styku islamu i hinduizmu opartego na bhakti. Od dziecka interesował się kwestią Boga i religiami. Prawdopodobnie na krótko przyjął islam, jednak w wieku 28 lat miał w trakcie medytacji w rzece doznać objawienia Boga. Wówczas zrozumiał, że Bóg nie odpowiada ani koncepcji islamskiej, ani hinduistycznej. W rzece spędził 3 dni – według sikhów został wówczas zabrany do nieba, gdzie był pojony boską amrytą.
Według Nanaka Boga można czcić jedynie w sercu, nie zaś liturgią, którą właśnie pod wpływem założyciela, pierwotny sikhizm odrzucił. Był przeciwny sztywnemu dogmatyzowaniu nowej wiary, którą zresztą uważał za kontynuację islamu i hinduizmu, które zafałszowały pierwotną czystą religię. Odrzucił też system kastowy i zasadę sati. Ogólnie jego system był w sporej części połączeniem islamu (jeden Bóg i egalitaryzm) z hinduizmem (reinkarnacja i odrzucony później wegetarianizm). Przed śmiercią zdążył zorganizować dość liczną grupę wyznawców.
Najstarszy syn Nanaka, Śri Ćhand, był założycielem tradycji sadhu o nazwie udasi, która z czasem została odłączona od religii sikhijskiej, stała się jedną ze współczesnych tradycji ascetycznych hinduizmu.
+ Jedenastu Guru Imię Data urodzenia Wybór na Guru Śmierć Nanak 15 kwietnia 1469 20 sierpnia 1507 22 września 1539 Guru Lehna Agad 31 marca 1504 7 września 1539 29 marca 1552 Guru Amar Das 5 maja 1479 26 marca 1522 1 września 1574 Guru Ram Das 24 września 1534 1 września 1574 1 września 1581 Guru Ardżan 15 kwietnia 1563 1 września 1581 30 maja 1606 Guru Hargobind 19 czerwca 1595 25 maja 1606 28 lutego 1644 Guru Har Rai 16 stycznia 1630 3 marca 1644 6 października 1661 Guru Har Krishan 7 lipca 1656 6 października 1661 30 marca 1664 Guru Tegh Bahadur 1 kwietnia 1621 20 marca 1665 11 listopada 1675 Guru Gobind Singh 22 grudnia 1666 11 listopada 1675 7 października 1708 Guru Granth Sahib 7 października 1708 Przypisy
Bibliografia Owen Cole W., Sambhi, Piara Singh:Sikhowie. Wiara i życie, Wydawnictwo Łódzkie 1987,
Linki zewnętrzne Sikhiwiki
Kategoria:Guru sikhów Kategoria:Reformatorzy hinduizmu Kategoria:Santowie Kategoria:Urodzeni w 1469 Kategoria:Założyciele religii Kategoria:Zmarli w 1539