Fregaty rakietowe typu Wielingen (E-71) – typ czterech belgijskich wielozadaniowych fregat rakietowych, zbudowanych dla Komponentu Morskiego Sił Zbrojnych Belgii w latach 70. XX wieku.

Historia Niewielka marynarka belgijska, działająca w ramach sojuszu NATO, przez dwie dekady po II wojnie światowej miała w swoim składzie głównie okręty przeciwminowe. W latach 50. do zadań eskortowych dostosowano sześć trałowców oceanicznych typu Algerine, lecz były to już przestarzałe i wolne okręty wojennej budowy. W 1969 roku rozpoczęto w Belgii studia nad zastąpieniem ich przez nowoczesne fregaty, zbudowane w kraju. Program ich konstrukcji zatwierdzono 23 czerwca 1971 roku. Mimo braku doświadczenia konstruktorów belgijskich w projektowaniu większych okrętów, zdecydowano opracować główny projekt siłami służb technicznych marynarki belgijskiej, a dopiero na finalnym etapie procesu projektowego współpracować z państwami mającymi większe doświadczenia w budownictwie okrętowym. Przez to, fregaty rakietowe typu Wielingen stały się pierwszymi większymi okrętami wojennymi zaprojektowanymi i zbudowanymi w oparciu o belgijski przemysł stoczniowy. Dla zmniejszenia kosztu okrętów zdecydowano zoptymalizować projekt pod kątem zadań eskortowych ograniczających się do akwenu Morza Północnego i kanału La Manche, oraz wykorzystać uzbrojenie i wyposażenie stosowane już przez sąsiednie państwa NATO. Uzbrojenie zastosowano głównie francuskiej produkcji (oprócz amerykańskich rakiet przeciwlotniczych), a wyposażenie radioelektroniczne – holenderskiej. Projekt otrzymał oznaczenie E-71.

Zamówienie na dwie pary okrętów złożono we wrześniu 1973 i październiku 1974 roku odpowiednio w stoczniach: J. Bones & Sons (Boelwerf) w Temse i J. Cockerill w Hoboken (dzielnicy Antwerpii). Stocznie miały wykonać kadłub, siłownię i mechanizmy, a dostawa uzbrojenia i wyposażenia leżała po stronie marynarki. Stępkę pod pierwszą z fregat: „Wielingen” położono w Temse 5 marca 1975 roku. Jako pierwsza została natomiast wodowana 8 grudnia 1975 roku „Westdiep” budowana w Hoboken. Obie oddano w grudniu 1976 roku, ale musiały następnie powrócić do stoczni w celu poprawek napędu. Ostatecznie pierwsza para fregat znalazła się w linii 20 stycznia 1978 roku a kolejne dwie: „Wandelaar” i „Westhinder” 27 października tegoż roku.

Podstawowym obszarem działania nowych eskortowców marynarki belgijskiej był akwen Morza Północnego, kanału La Manche i wschodniej części Atlantyku a ich podstawowym zadaniem ochrona szlaków handlowych i konwojów przed atakami okrętów podwodnych, lotnictwa i kutrów rakietowych.

Fregaty typu Wielingen współdziałały w ramach zespołów okrętów NATO z jednostkami innych państw operujących na Morzu Północnym i Oceanie Atlantyckim. Dwa z nich: "Westdiep" i "Westhinder" brały udział w blokadzie morskiej byłej Jugosławii w 1993 roku w związku z wojną domową. Latem 1993 roku jednak "Westhinder" został uszkodzony na skałach u wybrzeży Norwegii. Został po tym wycofany ze służby 1 lipca 1993 roku. Pozostałe trzy fregaty, wycofane w latach 2005–2007, zostały sprzedane do Bułgarii, gdzie kontynuowały służbę w Marynarce Wojennej Bułgarii.

Opis konstrukcji Kadłub i opis ogólny Fregaty rakietowe typu Wielingen są jednostkami o gładkopokładowym kadłubie z niewielkim wzniosem pokładu w części dziobowej i uskokiem na samej rufie. Na śródokręciu znajduje się grupa nadbudówek, z pojedynczym kominem. Nadbudówki wykonane są w większości z lekkiego stopu aluminiowo-magnezowego, a ze stali w części pod wyrzutnią rakietowych bomb głębinowych. Na pokładzie górnym na dziobie umieszczona były pojedyncza wieża artyleryjska, a na rufie wyrzutnie rakiet przeciwokrętowych (na niskiej pokładówce) i przeciwlotniczych. Na dolnym wysuniętym piętrze nadbudówki dziobowej, przed mostkiem, umieszczona została wyrzutnia rakietowych bomb głębinowych. Okręty zaprojektowano w sposób umożliwiający działanie w warunkach skażenia radioaktywnego – pomieszczenia są klimatyzowane i gazoszczelne.

Całkowicie spawany kadłub wykonany jest z wysokowytrzymałej stali, skonstruowany jest we wzdłużnym układzie wiązań i podzielony na 13 przedziałów wodoszczelnych. Kadłub ma dwa ciągłe pokłady, z tym że pokład górny ma uskok na rufie, na którym znajdują się urządzenia cumownicze i winda dla celu pozornego dla torped. Okręty mają wysoką wolną burtę i dysponują dużą dzielnością morską. Dla zmniejszenia przechyłów mają stabilizatory płetwowe firmy Vosper-Thornycroft oraz krótkie stępki przeciwprzechyłowe. Ster jest pojedynczy, półzrównoważony.

Wyporność standardowa wynosi 1940 ton, a pełna 2430 ton. Długość wynosi 106,38 m, szerokość 12,3 m, a zanurzenie 3,9 m.

Załoga etatowo liczy 159 osób, w tym 13 oficerów.

Napęd Fregaty posiadają napęd kombinowany w systemie CODOG (ang.: COmbined Diesel Or Gas turbine), składający się z dwóch silników wysokoprężnych Cockerill Cockerill CO-240V-12 o łącznej mocy 6000 KM dla uzyskiwania prędkości marszowej oraz z turbiny gazowej Rolls-Royce Olympus TM3B o mocy 25 440 KM dla prędkości maksymalnej. Okręty posiadają dwie śruby nastawne typu Lips. Napęd pozwalał na osiągnięcie prędkości maksymalnej 28 węzłów, a w późniejszym czasie służby 26 węzłów. Zasięg maksymalny wynosił 6000 mil morskich przy prędkości ekonomicznej 15 w.

Uzbrojenie i wyposażenie thumb|Odpalenie rakietowych bomb głębinowych z „Werniego” thumb|„Wielingen” (F910) w 2003 Uzbrojenie artyleryjskie fregat typu Wielingen stanowi automatyczna armata uniwersalna Creusot-Loire Mle 68 L/55 kal. 100 mm, umieszczona w wieży na dziobie. Strzela pociskami o masie 13,5 kg na odległość do 17 km do celów nawodnych i 8 km do powietrznych. Szybkostrzelność wynosi 80 strz./min, a zapas amunicji 600 nabojów.

Do zwalczania celów nawodnych okręty mogą przenosić cztery pojemnikowe wyrzutnie rakiet MM 38 Exocet o zasięgu ok. 40 km. Do zwalczania celów powietrznych służy ośmioprowadnicowa pojemnikowa wyrzutnia Mk 29 rakiet przeciwlotniczych bliskiego zasięgu RIM-7 Sea Sparrow umieszczona na rufie. Pociski Sea Sparrow mają zasięg do 14 km. Podczas modernizacji okrętów typu Wielingen rozpoczętej w 1996 roku wyrzutnię zmodernizowano z wersji RIM-7M do RIM-7P.

Do zwalczania okrętów podwodnych przeznaczone są dwie pojedyncze wyrzutnie torped kal. 533 mm, umieszczone w kadłubie na rufie. Służą one do wystrzeliwania francuskich samonaprowadzających się torped L5, których zapas wynosi maksymalnie 10 sztuk. Uzupełnia je sześciolufowa wyrzutnia Creusot-Loire LR 6 Mle 1972 rakietowych bomb głębinowych systemu Boforsa kal. 375 mm. Wyrzutnia jest automatycznie przeładowywana i ma zapas 45 pocisków o masie 107 kg i zasięgu do 1600 m.

Wyposażenie Wyposażenie radioelektroniczne obejmuje radar dozoru ogólnego Signaal DA05, radar dozoru nawodnego i kierowania ogniem Signaal WM25, radar nawigacyjny Raytheon TM 1645/9X (po modernizacji: Signaal Scout), system informacji bojowej Signaal SEWACO IV, system rozpoznawczy swój-obcy Mk XII. Początkowo okręty miały stację hydrolokacyjną Westinghouse SQS-505A, następnie wymienioną na Computing Devices Canada SQS-510. Po modernizacji w 2002 roku mają też optroniczny system kierowania ogniem Sagem Vigy 1.

Okręty wyposażone były w system ostrzegania przed opromieniowaniem radarem Thomson-CST DR 2000, zastępowany przez Argos AR 900. Mają dwa systemy samoobrony Tracor MBA SRBOC z 6-lufowymi wyrzutniami celów pozornych Mk 36 oraz holowany wabik przeciwtorpedowy Nixie SLQ-25.

Okręty Nr burt. Okręt Położenie stępki Wodowanie Wejście do służby Los F910 Wielingen05.03.1974, Temse30.03.197620.01.1978sprzedany do Bułgarii jako „Werni” (Верни) F911 Westdiep02.09.1974, Hoboken08.12.197520.01.1978sprzedany do Bułgarii jako „Gordi” (Горди) F912 Wandelaar05.03.1975, Temse21.06.197727.10.1978sprzedany do Bułgarii jako „Dryzki” (Дръзки) F913 Westhinder08.12.1975, Hoboken28.01.197727.10.1978wycofany 1. 07. 1993

Stocznie: Boelwerft w Temse Cockerill w Hoboken

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Aktywne fregaty

Wielingen