Nadbużańska Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza (NB WOP) – zlikwidowana brygada Wojsk Ochrony Pogranicza pełniąca służbę graniczną na granicy polsko-radzieckiej.

Formowanie i zmiany organizacyjne Sformowana została 1 czerwca 1976 na bazie 23 Chełmskiego Oddziału WOP, na podstawie zarządzenia MSW nr 05/org z 29 stycznia 1976. Podyktowane to było zmianą ochranianego odcinka w związku z reformą administracyjną kraju, nowym podziałem na województwa i odtwarzaniem brygad na granicy ze Związkiem Radzieckim. Sztab brygady stacjonował w Chełmie Lubelskim thumb|W Urzędzie Stanu Cywilnego w Chełmie uroczystość nadania imion dzieciom żołnierzy zawodowych – Nadbużańska Brygada WOP (1987) W 1983 Rada Państwa nadała brygadzie Order Sztandaru Pracy II klasy.

Rozformowana została 1 października 1989. Na jej bazie powstał Nadbużański Batalion WOP.

Lewy odcinek ze strażnicami: Janów Podlaski, Terespol i Sławatycze przekazano Podlasko-Mazurskiej Brygadzie WOP. Brygada ta przejęła również GPK Terespol–Kukuryki. GPK Dorohusk podporządkowano Bieszczadzkiej Brygadzie WOP w Przemyślu.

Struktura organizacyjna dowództwo, sztab i pododdziały dowodzeniaStrukturę organizacyjną brygady podano za (.). batalion odwodowy osiem strażnic WOP: Janów Podlaski, Terespol, Sławatycze, Włodawa, Dorohusk, Hrubieszów, Dołhobyczów i Hrebenne cztery graniczne placówki kontrolne: Terespol, Dorohusk, Hrubieszów, Hrebenne.

W 1978 przeniesiono Strażnicę WOP Hrebenne do Lubyczy Królewskiej. W 1984 sformowano GPK Kukuryki (w strukturach GPK Terespol) i otwarto drogowe przejście graniczne o ruchu towarowym Kukuryki-Kozłowiczy między PRL a ZSRR.

Wydarzenia 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 – (stan wojenny w Polsce), cały wysiłek służb przede wszystkim strażnic i GPK, skierowano na ochronę granicy oraz utrzymanie porządku i bezpieczeństwa w strefie nadgranicznej, współpracując ściśle z organami milicji i Służby Bezpieczeństwa. W strażnicach normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Po wprowadzeniu ograniczeń w ruchu granicznym część niewykorzystanej kadry GPK przerzucono do strażnic w celu wspomożenia bezpośredniej ochrony granicy. Patrole wysyłane w teren zostały wzmocnione. Wyeliminowano służby składające się z jednego żołnierza. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną, sięgając niekiedy głębiej. Niektóre szlaki turystyczne zostały zamknięte, a ruch w strefie nadgranicznej został znacznie ograniczony. W stan gotowości były postawione wszystkie pododdziały odwodowe. Dla umocnienia bezpieczeństwa w strefie nadgranicznej organizowano stałe akcje penetracyjne terenu przez wszystkie służby, zwłaszcza lotne patrole na motocyklach lub samochodach osobowo-terenowych. Mimo utrudnionych warunków nie zaprzestano współpracy z ludnością pogranicza.

Sąsiednie brygady Podlasko-Mazurska Brygada WOP ⇔ Bieszczadzka Brygada WOP – 1.06.1976–30.09.1989.

Oficerowie brygady thumb|Dowództwo NB WOP z żołnierzami zasadniczej służby wojskowej w dniu Święta Wojsk Ochrony Pogranicza (czerwiec 1976) Dowódcy brygady płk Kazimierz Zakrawacz – do 16.12.1977 płk Stanisław Wąs – do 21.05 1983 płk Jan Wójcik – do 1.08.1985 płk dypl. Tadeusz Jagodziński – do 1988 płk Marian Kowalski – do rozformowania.

Kierownicy sekcji KRG ppłk Mierzwa ppłk Tadeusz Kosior mjr Henryk Czajkowski mjr Andrzej Wasiuk kpt. Marek Mazurek.

Przekształcenia 7 Oddział Ochrony Pogranicza → 7 Lubelski Oddział WOP → 13 Brygada Ochrony Pogranicza → 23 Brygada WOP → Grupa Manewrowa WOP Tomaszów (Chełm) Lubelski «» Samodzielny Oddział Zwiadowczy WOP Tomaszów (Chełm) Lubelski → 23 Oddział WOP → 23 Chełmski Oddział WOP → Nadbużańska Brygada WOP → Nadbużański Batalion WOP → Nadbużański Oddział Straży Granicznej

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Wojska Ochrony Pogranicza w Chełmie Kategoria:Brygady WOP Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1976 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1989