Kaiwalja (ang. Kaivalya) – stan całkowitego oddzielenia od świata i ostatecznego wyzwolenia poprzedzony osiągnięciem dharmameghasamadhi w systemach jogi i sankhji. Najdoskonalszy z rodzajów samadhi.
Stan kaiwalji charakteryzuje: nieobecność mądrości (powstającej jako współprodukt kontaktu jaźni i umysłu) osiągnięcie satćitanandy brak kontaktu z jakimkolwiek rodzajem ciał subtelnych, co uniemożliwia np. percepcję jakości wypełniających niebiosa (loka) brak możliwości powtórnej inkarnacji pozostawanie w czystości, wolności i niezróżnicowaniu.
Joga objaśnia, że po nastaniu kaiwalji, śmierć wszystkich ciał subtelnych powoduje brak organów percepcji, w tym również percepcji niebios i ich właściwości. Nieśmiertelna jaźń, oddzieliwszy się od prakryti i jej aktywności, pozostaje sama, a jej stan szczęśliwości wynika z pełnego kontaktu z Brahmą wszechprzenikającym całość struktur wszechświata, będącego w hinduizmie postacią Stwórcy.
Zobacz też Widehakaiwalja
Przypisy
Kategoria:Jogadarśana Kategoria:Lajajoga