1973

Rok 1973 ogłoszono Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury ogłosiła rok 1973 – Rokiem Kopernikańskim

Wydarzenia w Polsce

1 stycznia: powstał koncern wydawniczy RSW „Prasa-Książka-Ruch”, centralna organizacja wydawnicza PZPR. wprowadzono system kodów pocztowych. Iwonicz-Zdrój, Izbica Kujawska, Jastarnia, Kolonowskie, Nowa Sarzyna, Ogrodzieniec, Pieniężno, Poręba, Sępopol, Sławięcice, Sompolno, Szczyrk, Szczytna i Wojcieszów uzyskały prawa miejskie, natomiast Lędyczek i Miasteczko Krajeńskie je utraciły. 2 stycznia – początek całodobowego nadawania programów Polskiego Radia. 8 stycznia: krajowa narada aktywu partyjnego pod przewodnictwem Edwarda Gierka. Pozytywna ocena dorobku lat 1971–1972. premiera filmu Wesele w reżyserii Andrzeja Wajdy, na podstawie dramatu Stanisława Wyspiańskiego. 11 stycznia – premiera 1. odcinka serialu Gruby. 18 stycznia – pierwsza od 1968 roku premiera Dziadów Adama Mickiewicza. Inscenizację w Teatrze Starym w Krakowie przygotował Konrad Swinarski. 29 stycznia – początek konferencji szkoleniowej dla ministrów rządu PRL, prowadzonej przez ośrodek szkolenia kadr kierowniczych przy KC PZPR. 31 stycznia – David Rockefeller w Polsce. Rozmowy z I sekretarzem KC PZPR Edwardem Gierkiem i premierem Piotrem Jaroszewiczem oraz z ministrami odpowiedzialnymi za resorty gospodarcze. 7 lutego – krajowa narada aktywistów organizacji młodzieżowych z udziałem Edwarda Gierka. Podjęto decyzję o szybkim powołaniu Federacji Socjalistycznych Związków Młodzieży Polskiej. 8 lutego – Edward Gierek przyjął przewodniczącego Komitetu Ekspertów, Jana Szczepańskiego, który wręczył I sekretarzowi raport o stanie oświaty. W raporcie postulowano „tworzenie jednolitego frontu kształcenia i wychowania”. 14 lutego – premiera filmu Kopernik. 18 lutego – inauguracja obchodów 500. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika. 19 lutego – otwarto planetarium w Olsztynie. 28 lutego – w katastrofie samolotu rządowego pod Szczecinem zginęły wszystkie 18 osób znajdujących się na pokładzie, w tym minister spraw wewnętrznych Wiesław Ociepka i 6 członków delegacji MSW Czechosłowacji. 1 marca – Program I Polskiego Radia rozpoczął nadawanie audycji Sygnały Dnia. 2 marca – decyzja Prezydium Rządu w sprawie budowy Huty Katowice. 5 marca – Koła Młodzieży Wojskowej zostały przekształcone w Socjalistyczny Związek Młodzieży Wojskowej, który wszedł w skład Federacji Socjalistycznych Związków Młodzieży Polskiej. 11 marca – na antenie TVP1 przeprowadzono pierwszą transmisję z losowania gier liczbowych Totalizatora Sportowego. 20 marca – Biuro Polityczne KC PZPR podjęło uchwałę w sprawie rozwoju informatyki w latach 1973–1975. 22 marca – list Episkopatu do Sejmu PRL w sprawie młodzieży. 25 marca – premiera serialu Wielka miłość Balzaka. 26 marca – VIII Kongres Zrzeszenia Studentów Polskich. Utworzenie Socjalistycznego Związku Studentów Polskich. 30 marca – zakończono produkcję samochodu osobowego FSO Warszawa. 2–4 kwietnia – obrady VI Kongresu Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. Prezesem Naczelnego Komitetu ponownie wybrano Stanisława Gucwę. 11 kwietnia – inauguracyjne posiedzenie Rady Głównej Federacji Socjalistycznych Związków Młodzieży Polskiej. 16 kwietnia – pierwszy w historii PLL LOT rejs transoceaniczny: Ił-62 „Mikołaj Kopernik” pokonał trasę do Nowego Jorku. 17 kwietnia – dokonano oblotu samolotu rolniczego PZL-106 Kruk. 19–21 kwietnia – walny zjazd SPATiF-ZASP. Podjęto uchwałę o tworzeniu dzieł kultury „w oparciu o ideały socjalizmu”. Przewodniczącym został ponownie Gustaw Holoubek. 22 kwietnia: w Nowej Hucie odsłonięto pomnik Włodzimierza Lenina. Okolicznościowe przemówienie wygłosił Franciszek Szlachcic. odbyła się premiera komedii filmowej Poszukiwany, poszukiwana w reżyserii Stanisława Barei. 4 maja – premiera filmu Motyle. 10 maja – polska premiera filmu Ostatnie tango w Paryżu. 11–12 maja – z oficjalną wizytą przebywał w Polsce przywódca ZSRR, I sekretarz KC KPZR Leonid Breżniew. 3 czerwca – w Międzylesiu pod Warszawą wmurowano akt erekcyjny pod budowę Instytutu „Pomnika – Centrum Zdrowia Dziecka”. 6 czerwca: w Chorzowie reprezentacja Polski w piłce nożnej pokonała Anglików 2:0. w Fabryce Samochodów Małolitrażowych w Bielsku-Białej zmontowano z włoskich części pierwszego Polskiego Fiata 126p. 10 czerwca – otwarto obecny Stadion im. Kazimierza Górskiego w Płocku. 12 czerwca: otwarto bazę promową w Gdańsku Nowym Porcie. premiera filmu obyczajowego Chłopcy w reżyserii Ryszarda Bera. 14 czerwca – podpisano kolejne umowy kredytowe: z amerykańskim bankiem Export-Import oraz koncernem International Harvester. 24 czerwca – kapitan Krzysztof Baranowski po 272 dniach zakończył samotny rejs jachtem dookoła świata. 26–29 czerwca – II Kongres Nauki Polskiej. 30 czerwca – zlikwidowano komunikację trolejbusową w Warszawie. 10 lipca – Kielce: z połączenia 2 klubów Iskra i SHL powstał klub sportowy Korona Kielce. 14 lipca – odsłonięto pomnik Matki Polki w Raciborzu. 20 lipca – otwarto Łódzki Ogród Botaniczny. 21 lipca – pierwsza wolna sobota. 22 lipca – oficjalne uruchomienie linii produkcyjnej Polskiego Fiata 126p (popularny „Maluch”). 24 lipca – położono kamień węgielny pod budowę pierwszego budynku gdańskiego osiedla Zaspa. 29 lipca – premiera filmu Wniebowzięci. 10 sierpnia – premiera filmu Niebieskie jak Morze Czarne. 11 sierpnia – w Warszawie, płotkarka Danuta Piecyk ustanowiła rekord Polski w biegu na 400 m ppł. (56,91 s.) 12 sierpnia – w Warszawie, Bronisława Doborzyńska ustanowiła rekord Polski w biegu na 3000 m (9:19,6 s.) 26 sierpnia – w Warszawie, Elżbieta Skowrońska-Katolik ustanowiła rekord Polski w biegu na 1500 m (4:16,3 s.) 27 sierpnia – 16 osób zginęło, 24 zostały ranne w katastrofie kolejowej pod Radkowicami. 2 września – Jerzy Szczakiel wygrał w Chorzowie finał Indywidualnych Mistrzostw Świata na żużlu. 3 września – premiera filmu Hubal. 4–13 września – w Gdańsku odbyła się konferencja państw bałtyckich. Podpisano Konwencję o Rybołówstwie i Ochronie Żywych Zasobów Morza Bałtyckiego. 6 września – Mirosław Wodzyński ustanowił rekord Polski w biegu na 110 m ppł. wynikiem 13,67 s. 13 września – Telewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek serialu Stawiam na Tolka Banana. 15 września – do służby wszedł duży kuter torpedowy ORP „Odważny”, projektu 664, typu Bitny. 23 września: Elżbieta Katolik ustanowiła rekord Polski w biegu na 800 m wynikiem 1:59,8 s. Bronisław Malinowski ustanowił rekord Polski w biegu na 3000 m z przeszk. wynikiem 8:21,6 s. 25 września – premiera filmu Zazdrość i medycyna. 26 września – w rozegranym na Stadionie Śląskim meczu eliminacyjnym do mistrzostw świata Polska pokonała Walię 3:0. 27 września – Sejm zmienił ordynację wyborczą do Rad Narodowych. 30 września: utworami najwybitniejszych polskich kompozytorów: Krzysztofa Pendereckiego, Witolda Lutosławskiego i Tadeusza Bairda zakończył się XVII Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”. na apel Komitetu Centralnego członkowie PZPR uczestniczyli w ogólnopolskim czynie partyjnym. 7 października – w warszawskim kościele oo. jezuitów na Starym Mieście prymas Stefan Wyszyński dokonał koronacji obrazu Matki Bożej Łaskawej. 13 października – Sejm podjął uchwałę w sprawie systemu edukacji narodowej. 17 października – polscy piłkarze zremisowali z Anglią na Wembley 1:1 i awansowali do Mistrzostw Świata w Niemczech. 13 listopada – prapremiera sztuki Sławomira Mrożka Szczęśliwe wydarzenie w Teatrze Współczesnym w Warszawie, pierwszej premiery Mrożka w kraju po 1968. 22 listopada – Sejm uchwalił ustawę o zmianie Konstytucji i ustawy o Radach Narodowych. 24 listopada – premiera filmu Krzysztofa Zanussiego Iluminacja. 26 listopada – została utworzona Polska Wojskowa Jednostka Specjalna, mająca wejść w skład sił pokojowych ONZ na Bliskim Wschodzie. 7 grudnia – odbyła się premiera filmu Chłopi. 9 grudnia – odbyły się wybory do rad narodowych. 11 grudnia – odbyła się premiera filmu Sanatorium pod Klepsydrą w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa. 15 grudnia: otwarto odbudowane po wojnie Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie. obchodzono 25. rocznicę utworzenia PZPR. 23 grudnia – premiera 1. odcinka serialu Czarne chmury. 24 grudnia – przemówienie kardynała Stefana Wyszyńskiego w sprawie wychowania młodzieży. 31 grudnia – przekazano Kościołowi dobra tzw. martwej ręki leżące na ziemiach zachodnich i północnych.

Wydarzenia na świecie

1 stycznia: Belgia objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej do Wspólnoty Europejskiej przyłączyły się kolejne kraje: Dania, Irlandia i Wielka Brytania. 8 stycznia: rozpoczął się proces 7 oskarżonych w aferze Watergate. wznowiono tajne amerykańsko-wietnamskie rozmowy pokojowe pod Paryżem. została wystrzelona radziecka sonda księżycowa Łuna 21 wraz z pojazdem Łunochod 2. 10 stycznia – w wyniku przejścia tornada nad San Justo w Argentynie zginęły 54 osoby, a 350 zostało rannych. 11 stycznia – w Irlandii po raz pierwszy na wschodnim wybrzeżu Atlantyku zaobserwowano bielika amerykańskiego. 13 stycznia – ukazał się debiutancki album amerykańskiej grupy Aerosmith pt. Aerosmith. 14 stycznia – Elvis Presley wystąpił w Honolulu na transmitowanym przez satelitę na cały świat koncercie Aloha from Hawaii. 15 stycznia: na Księżycu wylądowała radziecka sonda Łuna 21. papież Paweł VI przyjął na audiencji premier Izraela Goldę Meir. 16 stycznia – stacja NBC wyemitowała ostatni odcinek serialu Bonanza. 22 stycznia: Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych w sprawie Roe v. Wade orzekł dopuszczalność aborcji. 176 osób zginęło w katastrofie jordańskiego Boeinga 707 w nigeryjskim mieście Kano. 23 stycznia – na islandzkiej wyspie Heimaey doszło do erupcji wulkanu Eldfell. 27 stycznia – wojna wietnamska: USA, Wietnam Północny oraz Vietcong podpisały w Paryżu porozumienie o przerwaniu ognia. 1 lutego – w Południowej Afryce utworzono bantustan Venda. 6 lutego – rozpoczęto budowę wieży telewizyjnej CN Tower w kanadyjskim Toronto. 9 lutego – Francja i Wielka Brytania nawiązały stosunki dyplomatyczne z NRD. 15 lutego – doradca prezydenta USA ds. bezpieczeństwa narodowego Henry Kissinger przybył z wizytą do Pekinu. 19 lutego – w katastrofie należącego do Aerofłotu samolotu Tu-154 w Pradze zginęło 66 osób. 21 lutego: izraelskie myśliwce zestrzeliły nad półwyspem Synaj samolot pasażerski Libyan Airlines; zginęło 108 osób. w stolicy Laosu Wientianie podpisano porozumienie między rządem a komunistycznymi rebeliantami z Pathet Lao. 22 lutego – oddano do użytku Most Nuselski w Pradze. 27 lutego – w proteście przeciwko łamaniu ich praw przez władze federalne, kilkuset działaczy Ruchu Indian Amerykańskich rozpoczęło okupację miejscowości Wounded Knee (Dakota Południowa). 1 marca – Chartum, Sudan: 8 palestyńskich terrorystów z ugrupowania Czarny Wrzesień wtargnęło na przyjęcie dyplomatyczne w ambasadzie saudyjskiej i wzięło 5 dyplomatów jako zakładników. Następnego dnia trzech z nich zostało zamordowanych, w tym ambasador USA Cleo Noel Jr. 3 marca – w Waszyngtonie podpisano CITES – konwencję o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem. 5 marca – 68 spośród 182 osób na pokładzie zginęło w katastrofie hiszpańskiego samolotu DC-9 pod francuskim Nantes. 7 marca – została odkryta kometa Kohoutka. 8 marca: IRA dokonała w Londynie dwóch zamachów z użyciem samochodów-pułapek; zginęła 1 osoba, a ponad 200 zostało rannych. w zbojkotowanym przez katolików referendum w Irlandii Północnej 98% głosujących opowiedziało się za pozostaniem prowincji w ramach Wielkiej Brytanii. 9 marca – Chiny i Hiszpania nawiązały stosunki dyplomatyczne. 10 marca: dokonano oblotu samolotu szkolnego Boeing T-43. gubernator Bermudów Richard Sharples i jego asystent zostali zamordowani przez skrajne ugrupowanie Czarne Berety. 11 marca – Héctor José Cámpora wygrał wybory prezydenckie w Argentynie. 13 marca – uchwalono nową konstytucję Syrii.