Tumiłowicze – dawna gmina wiejska istniejąca do 1929 roku w woj. nowogródzkim/Ziemi Wileńskiej/woj. wileńskim w Polsce. Siedzibą gminy były Tumiłowicze (169 mieszk. w 1921 roku)Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom VII - Część II - Ziemia Wileńska – Powiaty: Brasław, Duniłowicze, Brasław i Wilejka, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1923.
Początkowo gmina należała do powiatu borysowskiego. 7 listopada 1920 r. została przyłączona do nowo utworzonego powiatu duniłowickiego pod Zarządem Terenów Przyfrontowych i EtapowychDz. Urz. ZTPiE z 1920 r. Nr 3, poz. 24. 19 lutego 1921 r. wraz z całym powiatem weszła w skład nowo utworzonego województwa nowogródzkiego. 13 kwietnia 1922 roku gmina wraz z całym powiatem duniłowickim została przyłączona do Ziemi Wileńskiej – Art. 8., przekształconej 20 stycznia 1926 roku w województwo wileńskie. 1 stycznia 1926 roku gminę wyłączono z powiatu duniłowickiego (który jednocześnie zmienił nazwę na powiat postawski) i przyłączono do powiatu dziśnieńskiego w tymże województwie.
Jednostkę zniesiono 11 kwietnia 1929 roku, a jej obszar włączono do gminy Dokszyce i do nowo utworzonej gminy Hołubicze: Z gminyDo gminyMiejscowościTumiłowicze (zn)Dokszycewieś Komajsk, wieś i folwark Tumiłowicze, wieś i folwark Gieczańce (Gierczany), wsie: Starzyna, Barbarowo, Scianka, wieś i folwark Dziedzina, wieś i zaścianek Rzeczne (Rzecznie), wieś i folwark Szałasze (Szałasy), wsie: Starosiele, Trościanica i Nieścierowszczyzna; folwarki: Janowo, Antonopol, Iljinka, Mozolewo, Daniłówka, Jakowszczyzna, Porzecze, Starosiele I i II, Bagatela, Trościanica I i II, Trawki (Trowki), Uzjazd, Napoleonowo, Adamówka, Podławiszcze i Czernica; zaścianki: Dubinka, Pohulanka, Zalesie, Piaski, Sosnówka, Kijowszczyzna, Piszczelówka (Piszczałówka), Młynek, Dobrowola, Wołotówka, Zacisze, Mostowucha, Ostrów (Miadzioł Ostrów), Izbiszcze I i II, Piotrowszczyzna, Niedźwiedzi Ostęp, Hornowo I i II, Izbiszcze-Żary, Czerniczka I, II, III i IV, Zielona Górka i Model oraz uroczyska Kurhan i Czerniczka-Szebeko, jak również jeziora Miażużeło i PorzeczeTumiłowicze (zn)Hołubicze (n)wieś Łasino, wieś i folwark Lipowo, folwark Równe Pole; zaścianki Hornowo-Bortkiewicze, Hornowo-Karczewatka, Hornowo III, IV, V, VI i VII, Krawnica (Krewnica), Witówka, Nakoł I, II i III, Zujnica, Pieresieczyno, Olchówka I i II, Potoka, Mszczonoje, Hłoty, Dubowiec i Mikuliny Buśki, uroczysko Kurowszczyzna oraz lasy o nazwie Puszcza Hołubicka
Demografia Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku gminę zamieszkiwało 4 235 osób, 745 było wyznania rzymskokatolickiego, 3 453 prawosławnego, 12 mojżeszowego, 16 mahometańskiego. Jednocześnie 804 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową, 3 401 białoruską, 6 żydowską, 13 rosyjską, 1 litewską, 8 tatarską, 1 łotewską, 1 francuską. Było tu 681 budynków mieszkalnych.
Przypisy
Kategoria:Dawne gminy w okręgu mińskim Kategoria:Dawne gminy w okręgu wileńskim Kategoria:Dawne gminy w województwie nowogródzkim Kategoria:Dawne gminy w województwie wileńskim Kategoria:Gminy powiatu dziśnieńskiego Kategoria:Gminy powiatu duniłowickiego