Buszcze (ukr. Біще) – wieś w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego, założona w 1086 r. W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Buszcze w powiecie brzeżańskim województwa tarnopolskiego. Wieś liczy 547 mieszkańców.
Historia Według danych o wsi na stronie Rady Najwyższej Ukrainy założona w 1068.
16 sierpnia 1375 książę Władysław Opolczyk nadał braciom Jaśkowi, Cewlejkowi i Jakuszowi z Łabęd (koło Gliwic), przedstawicielom rodu Awdańców, wsi Duszanów, Buszcze i Żuków w ziemi lwowskiejJerzy Sperka: Otoczenie Władysława Opolczyka w latach 1379—1401. Studium o elicie władzy w relacjach z monarchą. Katowice, 2006, s. 88..
W czasie lustracji w 1469 Marcin i Jakub Romanowscy herbu Szaława przedstawili dokumenty księcia opolskiego Władysława Opolczyka na wieś Buszcze, którą otrzymali w 1375Jerzy Sperka. Michał Awdaniec a początki kościoła parafialnego w Buczaczu, s. 76 (przypisy). [dostęp 2016-11-30]. W 1578 Leśniowscy herbu Gryf posiadali połowę miastaAleksander Jabłonowski. Ziemie ruskie. Ruś Czerwona. W: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. VII. Cz. II-a. Warszawa: drukarnia Piotra Laskanera i S-ki, 1903, s. 310..
Podczas zaboru austriackiego przez pewien czas Buszcze wchodziło w skład obwodu brzeżańskiegoGalicja pod względem topograficzno-geograficzno-historycznym / skreślona przez Hipolita Stupnickiego. Z mapą. Lwów : nakładem autora, Drukarnia Zakładu narodowego im. Ossolińskich, 1849, s. 79..
W II Rzeczypospolitej miejscowość w powiecie brzeżańskim województwa tarnopolskiego.
W nocy z 18 na 19 września 1939 nacjonaliści ukraińscy z OUN napadli na wieś, ale zostali odparci przez szwadron polskiej kawalerii. 19 września zaatakowali ponownie, rabując i bijąc Polaków. W latach 1944–1945 z rąk upowców zginęło tutaj 67 Polaków.
2 czerwca 1944 za sprzyjanie Polakom zamordowany został Ukrainiec Piotr Gamuga (35 lat). W okrutny sposób zatłukli go kijami na podwórzu oraz zamordowali nożami jego gospodynię Marię Zamojską (54 lata). Potem ciała związali drutem kolczastym i utopili w rzeceKresowa księga sprawiedliwych / pod red. Romualda Niedzielki. Warszawa, 2007, s. 22.
W czasie okupacji niemieckiej polscy mieszkańcy wsi Jan i Olga Morozowscy ukrywali Żydów, za co w 1981 roku Instytut Jad Waszem uhonorował ich tytułami Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.
Do 2020 w rejonie brzeżańskimРозпорядження Кабінету Міністрів України від 12 червня 2020 року № 724-р «Про визначення адміністративних центрів та затвердження територій територіальних громад Тернопільської області».
Zabytki Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Buszczu – kościół obronny, wzniesiony w latach 1624–1638 z fundacji Katarzyny z Kostków Sieniawskiej. Ze względu na przywieziony z Włoch przez jej syna, Aleksandra Sieniawskiego i umieszczony w ołtarzu głównym obraz Matki Bożej, słynący łaskami, kościół stał się znanym sanktuarium maryjnym. Kościół został spalony przez UPA podczas ataku na ludność polską. Uratowany z niego obraz Matki Boskiej Buszeckiej znajduje się w Racławicach Śląskich. Kościół po II wojnie światowej przeszedł w stan ruiny, lecz od 2009 r. jest odbudowywany.
Związani z Buszczem Katarzyna z Kostków Sieniawska – polska szlachcianka, żona podczaszego koronnego Adama Hieronima Sieniawskiego, główna fundatorka kościoła w Buszczu. Józef Widajewicz – urodził się w miejscowości w 1889, polski historyk, profesor na Uniwersytecie Jagiellońskim. Stanisław z Brzeżanki Brzeżański – pleban buszczecki (1693–1738), autor katechizmu i zbioru pieśni Owczarnia w dzikim polu, wydanego we Lwowie w 1717. ks. Mikołaj Sokołowski (ur. 1799, zm. 9 marca 1860) – proboszcz w BuszczuCatalogus Universi Venerabilis Cleri Saecularis et Regularis Archidioeceseos Leopolitanae, R. L. pro Anno Domini MDCCCLXI. Leopoli, 1861, s. 134.
Przypisy
Bibliografia ks. Sebastjan Smigielski. Kościół i twierdza w Buszczu. [W:] Lwowianin, s. 59–61. Józef Widajewicz: Z przeszłości Buszcza. Poznań, 1925.
Linki zewnętrzne
Buszcze na stronie Rady Najwyższej Ukrainy.
Kategoria:Brzeżany (hromada) Kategoria:Wsie w rejonie tarnopolskim