Diana Ernestine Earle Ross (ur. 26 marca 1944 w Detroit)allmusic – Diana Ross Biography. – amerykańska piosenkarka śpiewająca w stylu soul, R&B i pop, autorka tekstów, aktorka i producentka muzyczna, obecnie prowadząca solową działalność artystyczną. W latach 60. XX wieku była liderką zespołu żeńskiego The Supremes.
Początki kariery mały|lewo|The Supremes w 1965 roku – od lewej: Florence Ballard, Mary Wilson i Diana Ross Ross wychowywała się w ubogiej, wielodzietnej rodzinie. Pod koniec lat 50. wspólnie z koleżankami utworzyła kwartet The Primettes. Grupa występowała w lokalnych klubach, głównie jako support przed występami innych wykonawców. Na początku lat 60. zespół zmienił nazwę na The Supremes, przekształcił się w trio (Diana Ross, Mary Wilson i Florence Ballard) i podpisał kontrakt z Motown Records – wówczas największym i najprężniej działającym afroamerykańskim wydawnictwem muzycznym. Szef Motown, Berry Gordy Jr., od początku dążył do wypromowania wokalistek na ogólnokrajowe gwiazdy, umożliwiając im współpracę z czołowymi producentami i kompozytorami wytwórni. Grupa wkrótce wydała serię singli (m.in. „A Breathtaking Guy”, „When the Lovelight Starts Shining Through His Eyes”), jednak żaden znich nie odniósł większego sukcesu na listach przebojów.
Przełom w karierze formacji nastąpił w 1964 roku za sprawą singla „Where Did Our Love Go”, który stał się pierwszym utworem na szczycie amerykańskich list przebojów. Od tego momentu The Supremes regularnie wydawały kolejne hity, ich płyty biły rekordy sprzedaży, a sama Ross zyskała status ikony i wzoru do naśladowania dla milionów dziewcząt. Rosnącą pozycję wokalistki przypieczętowało przemianowanie grupy w 1967 roku na Diana Ross & The Supremes.
Kariera solowa mały|lewo|Diana Ross w 1976 roku Pod koniec 1969 roku Ross zdecydowała się opuścić grupę i rozpocząć karierę solową. Wspierana przez Berry’ego Gordy’ego Jr., z którym była wówczas związana, wydała w 1970 roku debiutancką płytę zatytułowaną po prostu Diana Ross. Album odniósł wielki sukces komercyjny, przynosząc dwa światowe przeboje „Reach Out and Touch (Somebody’s Hand)” oraz „Ain’t No Mountain High Enough” (pierwszy w solowej karierze gwiazdy numer jeden w Stanach Zjednoczonych). Płyta okazała się również triumfem artystycznym, zdobywając uznanie krytyków. Kolejne albumy Ross – Everything Is Everything i Surrender – nie odniosły spodziewanego sukcesu. Dopiero wydana w 1971 roku ballada „I’m Still Waiting” przywróciła artystkę na szczyty list przebojów, utrzymując się przez ponad cztery tygodnie na pierwszym miejscu notowań w Wielkiej Brytanii.
W 1972 roku Ross po raz pierwszy zaprezentowała swoje umijętności aktorskie, wcielając się w postać legendarnej śpiewaczki jazzowej Billie Holiday w filmie biograficznym Lady śpiewa bluesa (Lady Sings the Blues). Film odniósł wielki sukces kasowy, a kreacja Diany spotkała się z uznaniem krytyków. Za swój występ zdobyła Złoty Glob dla najlepszej debiutantki oraz nominację do Oscara w kategorii najlepsza aktorka pierwszoplanowa. Ross nagrała również ścieżkę dźwiękową do filmu, zawierającą klasyczne utwory z repertuaru Billie Holiday w nowych aranżacjach. Album trafił na 1. miejsce amerykańskiej listy Billboard 200, zdobyło nagrodę American Music Award i zaledwie miesiąc po premierze osiągnęło status złotej płyty z nakładem przekraczającym 500 tysięcy egzemplarzy.
W 1973 roku Ross wydała trzy studyjne albumy: Touch Me In The Morning, Diana & Marvin (nagrany wspólnie z Marvinem Gaye’em) oraz Last Time I Saw Him. Pierwsze dwa odniosły duży sukces komercyjny, natomiast trzeci przeszedł niemal bez echa. Kolejny udany okres przypadł na 1975 rok, kiedy wokalistka zagrała główną rolę w filmie fabularnym – Mahogany i nagrała dwie udane płyty. Choć produkcja nie powtórzyła spektakularnego sukcesu filmu Lady śpiewa bluesa, kreacja Diany zyskała uznanie krytyków, czego wyrazem było przyznanie nagrody Cezara przez francuską Akademię Sztuki i Techniki Filmowej. Ponadto z filmu pochodził jeden z największych przebojów dekady – nominowana do Oscara ballada „Theme from Mahogany (Do You Know Where You're Going To)”.
W 1976 roku Ross nagrała kolejny przebój – „Love Hangover”. Utwór stał się jednym z najważniejszych klasyków muzyki klubowej w historii, docierajęc na szczyt amerykańskiej listy przebojów Billboard Hot 100 oraz zestawień muzyki disco. Piosenka uplasowała się również na 22. miejscu listy 100 największych utworów disco wszech czasów. Singel pochodził z albumu Diana Ross (1976), który dotarł do czołowej piątki amerykańskich list sprzedaży i osiągnął status bestsellera.
Kolejne lata przyniosły jednak spadek popularności artystki. Albumy Baby It’s Me, Ross oraz film Czarnoksiężnik z krainy Oz (The Wiz, w którym zagrała u boku Michaela Jacksona) nie odniosły większego sukcesu. Wyjątkiem okazała się ścieżka dźwiękowa do filmu, która zdobył status złotej płyty. mały|Diana w 1982 roku W 1979 roku Ross wydała album The Boss, który wyraźnie nawiązywał do panujących wówczas trendów w muzyce disco. Album wylansował kilka przebojów (m.in. „The Boss”, „I Ain’t Been Licked” oraz „It’s My House”) i zyskał status złotej płyty, przekraczając nakład 500 tysięcy egzemplarzy w samych Stanach Zjednoczonych.
Prawdziwy przełom nastąpił w 1980 roku za sprawą płyty Diana, która powstała we współpracy z czołowym wówczas duetem producencko-kompozytorskim grupy Chic (tworzyli go Bernard Edwards oraz Nile Rodgers). Płyta stała się największym bestsellerem w solowej karierze gwiazdy, osiągając wielomilionowy nakład na całym świecie i przynosząc szereg przebojów – „Upside Down” (najpopularniejszy utwór dyskotekowy 1980 roku, który przez pięć tygodni nieprzerwanie przewodził amerykańskiej liście przebojów), „I’m Coming Out” (jeden z najchętniej samplowanych utworów w dorobku Ross) oraz „My Old Piano”. Płyta okazała się nie tylko komercyjnym triumfem, lecz także wywarła istotny wpływ na rozwój muzyki dyskotekowej. Krytycy do dziś podkreślają, że album w dużej mierze zdefiniował nowoczesne brzmienie muzyki dance. W tym samym roku Ross nagrała jeszcze dwa kolejne przeboje – „It’s My Turn” (pochodzący ze ścieżki dźwiękowej do filmu o tym samym tytule oraz z jej albumu To Love Again) i „Endless Love” – duet z Lionelem Richie, który stał się największym sukcesem komercyjnym w historii wytwórni Motown, utrzymując się przez dziewięć tygodni na 1. miejscu amerykańskiego zestawienia Billboard Hot 100.
Będąc u szczytu sławy, Ross podjęła decyzję o odejściu z Motown. W 1981 roku podpisała kontrakt z wytwórnią RCA Records, opiewający na rekordową wówczas sumę 20 milionów dolarów. Pierwsze albumy zrealizowane dla nowego wydawcy odniosły sukces komercyjny, choć krytycy zwracali uwagę, że artystka stopniowo odchodziła od klasycznego soulu w stronę muzyki pop.
W lipcu 1983 roku Diana Ross dała dwa bezpłatne koncerty w nowojorskim Central Parku. Podczas pierwszego występu, który zgromadził blisko 400 tysięcy widzów, po wykonaniu zaledwie kilku utworów rozpętała się gwałtowna burza. Mimo nalegań ze strony menadżera wokalistka pozostała na scenie do momentu, gdy upewniła się, że publiczność bezpiecznie opuściła teren imprezy. Następnego dnia zorganizowano drugi koncert, na który przybyło około pół miliona osób. Dochód z transmisji telewizyjnej koncertuoraz darowizny artystki sfinansowały budowę placu zabaw Central Parku (Diana Ross Playground), który został nazwany jej imieniem.
W połowie lat 80. popularność Ross zaczęła spadać, szczególnie w Stanach Zjednoczonych. Wpływ na pogorszenie jej wizerunku medialnego miała m.in. autobiografia Mary Wilson, dawnej członkini The Supremes, w której autorka przedstawiała Dianę jako osobę bezlitosną, autorytarną i nastawioną wyłącznie na promowanie własnej kariery kosztem pozostałych członkiń zespołu.
Wydane w połowie dekady płyty – Red Hot Rhythm And Blues, Eaten Alive oraz Ross – poniosły komercyjną porażkę w w Stanach Zjednoczonych, chociaż każda z nich odniósła sukces w Wielkiej Brytanii. W 1989 roku Ross powróciła do wytwórni Motown Records i nagrała album Workin’ Overtime, nawiązujący stylistycznie do spopularyzowanego wówczas przez Janet Jackson i Paulę Abdul nurtu new jack swing. Wydawnictwo okazało się jednak komercyjnym niepowodzeniem. Mimo to Ross wyruszyła w światową trasę koncertową, dając m.in. w Wielkiej Brytanii serię występów, które przyciągnęły rekordową liczbę widzów.
W 1991 roku Ross odnotowała udany powrót dzięki albumowi The Force Behind The Power. Mimo chłodnego przyjęcia ze strony krytyków płyta rozeszła się w nakładzie ponad 3 milionów egzemplarzy na całym świecie. Choć okazała się komercyjnym niepowodzeniem w Stanach Zjednoczonych, w Wielkiej Brytanii przez wiele tygodni utrzymywała się w czołówce list sprzedaży. Z wydawnictwa pochodziły takie przeboje, jak „When You Tell Me That You Love Me” (dotarł do 2. miejsca w Wielkiej Brytanii) czy „If We Hold On Together”, który przez niemal dwa lata plasował się w czołówce japońskich zestawień, stając się najlepiej sprzedającym się singlem zagranicznego wykonawcy w historii tamtejszego rynku fonograficznego.
W 1992 roku, z okazji 20. rocznicy filmu Lady śpiewa bluesa, Ross nagrała album koncertowy Stolen Moments: The Lady Sings... Jazz and Blues, na którym znalazły się utwory pochodzące z tej produkcji. Choć płyta nie osiągnęła wysokich wyników sprzedaży, zdobyła uznanie krytyków, którzy uznali ją za jeden z najlepszych albumów jazzowych 1992 roku.
W 1993 roku Ross wydała album kompilacyjny One Woman: The Ultimate Collection, zawierający najważniejsze przeboje z całego okresu jej dotychczasowej kariery. Wydawnictwo odniosło ogromny sukces komercyjne, szczególnie w Wielkiej Brytanii, gdzie dotarło na 1. miejsce listy przebojów i uzyskało status poczwórnej platyny. Kolejne płyty gwiazdy – album studyjny Take Me Higher, składanka Voices Of Love oraz Every Day Is a New Day – nie powtórzyły tych wyników na rynku fonograficznym.
W latach 90. Ross wystąpiła także w dwóch filmach telewizyjnych: dramacie Out Of Darkness z 1994 roku oraz filmie muzycznym w Platynowa płyta, w którym zagrała u boku wokalistki R&B Brandy. Za rolę schizofreniczki w pierwszym z tych obrazów otrzymała nominację do Złotego Globu w kategorii najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie telewizyjnym.
Początek lat 2000. przyniósł artystce szereg problemów zawodowych i osobistych. Niepowodzeniem zakończyła się trasa koncertowa reaktywowanej grupy The Supremes (w której Ross była jedyną członkinią z oryginalnego składu). W tym samym okresie wokalistka rozwiodła się z mężem, a także odbyła krótką karę pozbawienia wolności za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu.
W trakcie ponad czterech dekad działalności artystycznej Diana Ross sprzedała ponad 100 milionów płyt na całym świecie. Osiemnaście wykonywanych przez nią utworów dotarło na szczyt amerykańskiej listy przebojów (12 z The Supremes i 6 solo). Artystka współpracowała z najwybitniejszymi przedstawicielami muzyki rozrywkowej (m.in. Smokey Robinson, The Temptations, Stevie Wonder, Marvin Gaye, Valerie Simpson, Nicholas Ashford, Michael Jackson, Julio Iglesias, Chic, Lionel Richie i wielu innych), poważnej (José Carreras, Plácido Domingo).
Występowała w filmach u boku takich gwiazd jak: Billy Dee Williams, Gregory Peck czy Richard Pryor. Na swoim koncie ma wiele prestiżowych nagród i tytułów (m.in. kilkanaście statuetek American Music Awards, w 1973 roku zyskała tytuł najwspanialszej wokalistki stulecia, nadany jej przez magazyn Billboard, w 1993 roku trafiła do Księgi Rekordów Guinnessa jako najpopularniejsza wokalistka wszech czasów – ponad 70 singli w TOP 100, kilkadziesiąt płyt w TOP 50, w 1996 roku otrzymała nagrodę na festiwalu w Monte Carlo za całokształt kariery).
Latem 2006 roku ukazał się album „Blue”. Pierwotnie płyta ta miała ukazać się w 1972 roku, zaraz po sukcesie filmu „Lady Sings The Blues”. Ówczesna wytwórnia wokalistki zdecydowała się jednak wstrzymać wydanie albumu. Krążek dotarł do 2. miejsca na jazzowych zestawieniach.