Lotnicze Warsztaty Doświadczalne (LWD) (1945–1950) – pierwsze powojenne biuro i wytwórnia konstrukcji lotniczych powstałe w Lublinie, a po kilku miesiącach przeniesione do Łodzi, gdzie funkcjonowały do końca swego istnienia. Odegrało fundamentalną rolę w reaktywacji polskiej myśli lotniczej po II wojnie światowej. Ich powstanie i działalność jest nierozerwalnie związane z postacią inż. Tadeusza Sołtyka.
Historia thumb|Łódź, ul. S. Kopcińskiego 56. Tablica pamiątkowa w miejscu funkcjonowania LWD i pracy inż. Tadeusza Sołtyka; odsłonięta w 2008 r. Lotnicze Warsztaty Doświadczalne formalnie powstały w Lublinie w 1945 r., gdzie skupiły przebywających tam, ocalałych po wojnie i okupacji inżynierów i techników przedwojennych Polskich Zakładów Lotniczych. Około połowy 1945 r. warsztaty zostały przeniesione do Łodzi, do hal znajdujących się w okolicy obecnej ul. S. Kopcińskiego. W tym czasie ich dyrektorem był inż. Józef Sułkowski.
W Łodzi szefem biura konstrukcyjnego został inż. Tadeusz Sołtyk, który w 1946 r. został mianowany dyrektorem LWD. Ze względu na podstawowy zespół inżynierski, w tym osobę inż. T. Sołtyka, po II wojnie światowej LWD stały się pierwszym kontynuatorem działalności przedwojennych Państwowych Zakładów Lotniczych.
thumb|LWD Szpak; SP-AAG; w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie thumb|LWD Junak, SP-AAX; w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie Tu zaprojektowano pierwsze powojenne polskie samoloty: dyspozycyjny LWD Szpak i aeroklubowy LWD Żak. Oba powstały w Łodzi, w krótkich seriach. Ponoć zamówienie na ten pierwszy samolot ze strony wysłannika szefa sztabu Dowództwa Lotnictwa Wojska Polskiego, gen. Aleksandra Romeyki brzmiało: „samolot który byłby lepszy od dotychczasowych”, na co inż. Sołtyk miał odpowiedzieć równie krótko: „dobrze” i tak powstał „Szpak”Pamięci prof. Tadeusza Sołtyka. Wydawnictwo jubileuszowe 50 lat PIAP. Warszawa, 2015, s. 55..
Pierwszy oficjalny oblot samolotu (absolutnie pierwszy w październiku, ale podczas tego lotu i lądowania złamało się podwozie) zaprojektowanego i wykonanego w LWD – Szpak-2 – miał miejsce 6 listopada 1945 r. na lotnisku Lublinek, wykonany przez por. pil. Antoniego SzymańskiegoM., Szpak-2 [w:] „Żołnierz Polski”, 1945, nr ..., s. 7 (dwa zdjęcia samolotu oraz jego twórców); mylnie podawana jest data 10 listopada.
Samoloty wyprodukowane przez LWD
LWD Szpak LWD Żak LWD Junak LWD Zuch LWD Miś LWD Żuraw
Zobacz też Doświadczalne Warsztaty Lotnicze Lista wytwórni lotniczych
Przypisy
Bibliografia Pamięci prof. Tadeusza Sołtyka. Wydawnictwo jubileuszowe. 50 lat Państw. Instytutu Automatyki i Pomiarów. Warszawa, 2015
Kategoria:Polskie wytwórnie lotnicze
Kategoria:Przedsiębiorstwa w Łodzi