SBB (najpierw Silesian Blues Band, później Szukaj, Burz, Buduj – Search, Break, Build) – polski zespół rockowy, założony przez multiinstrumentalistę i wokalistę Józefa Skrzeka w 1971 roku w Siemianowicach Śląskich. Śląska formacja w całym okresie swojej działalności rozwijała kilka stylów muzycznych, takich jak m.in. blues-rock, jazz-rock, czy ostatecznie rock progresywny.
Historia Pierwsza połowa lat 70. Zręby zespołu zaczęły powstawać w momencie, gdy muzycznymi partnerami Skrzeka w SBB mieli być: Janusz Hryniewicz, Andrzej Bartoszek i Stefan Płaza. Ich bieżące plany związane z wyjazdami zagranicznymi uniemożliwiły muzykom działalność w tym składzie. Pierwsza publiczna informacja o zespole pojawiła się w piśmie „Sztandar Młodych”, w numerze z 22-23 maja 1971. Jako członkowie zespołu wymienieni są tam basista i wokalista Józef Skrzek (wcześniej występujący w Breakoucie), gitarzysta Apostolis Anthimos, perkusista Jerzy Piotrowski, a także akustyk zespołu Grzegorz Maniecki i kierownik organizacyjno-artystyczny Piotr Marzec. Oprócz trzech wymienionych muzyków, w pierwszych miesiącach działalności grupy używającej wówczas nazwy Silesian Blues Band, grał w niej harmonijkarz Ireneusz Dudek. Muzycy nieco później zarejestrowali pierwszy utwór - „Memento z banalnym tryptykiem” (piosenka w innej wersji, nagranej w 1980, pojawi się na płycie o tym samym tytule). Pierwsze profesjonalne nagrania radiowe zespół zarejestrował 13 lipca 1971 w Warszawie. Były to piosenki: „Tylko ciebie stworzyć nie mogę” (później znana jako „Erotyk”, wydana na pierwszej, eponimicznej płycie SBB z 1974) i „A ze mnie popiół” (później znana jako „Unterbrochene Erotik” z wydanej w NRD płycie z 1978, potocznie nazywanej Amigą - od nazwy wytwórni) oraz instrumentalny utwór „Zawijas”. Nagrania te nie zachowały się w archiwum radiowym. W wydanym w 2006 przez Metal Mind Productions boxie Lost Tapes, Vol. 2 – na płycie Silesian Blues Band – można usłyszeć amatorskie nagrania koncertowe z początkowego okresu działalności zespołu.
Jesienią 1971 muzycy zostali dostrzeżeni przez Czesława Niemena, z którym w grudniu podjęli współpracę, a nowo uformowany skład przyjął nazwę Grupa Niemen. Dwa utwory, które znalazły się na albumie Ode to Venus: „Fly Over the Fields of Yellow Sunflowers” (ze Skrzekiem grającym na skrzypcach elektrycznych) i „Rock for Mack”, zostały nagrane samodzielnie przez członków SBB, bez udziału Niemena, więc są to de facto pierwsze opublikowane na płycie utwory SBB. Muzycy nagrali z Niemenem cztery albumy, w tym dwa w Polsce i dwa w Niemczech Zachodnich. Grupa Niemen została rozwiązana po serii koncertów w Skandynawii latem 1973.
Muzycy SBB po zakończeniu współpracy z Niemenem nawiązali współpracę impresaryjną z Franciszkiem Walickim, który zredukował nazwę zespołu do SBB (wcześniej istniejąca tylko jako skrót od Silesian Blues Band) i wymyślił motto grupy – Szukaj, Burz, Buduj, a także zaproponował opiekę artystyczną Polskiego Stowarzyszenia Jazzowego i zmiany w repertuarze. Na przełomie 1973 i 1974 w zespole grał skrzypek Jan Błędowski, i właśnie w takim składzie grupa zarejestrowała w grudniu 1973 w Warszawie nagrania radiowe: „Wicher w polu dmie” i „Lula” – najstarsze zachowane do dzisiaj utwory nagrane pod szyldem SBB (zostały wydane na albumach kompilacyjnych, odpowiednio: Wicher w polu dmie i Sikorki). W nowej formule, już bez Błędowskiego, zespół zadebiutował 4 lutego 1974 w krakowskiej Hali Wisły. Pierwszy album, zatytułowany po prostu SBB, i nagrany podczas dwóch koncertów w warszawskiej Stodole (18 i 19 kwietnia 1974), rozszedł się błyskawicznie, osiągając na czarnym rynku cenę czterokrotnie wyższą od detalicznej. Żywiołowa, wręcz brawurowo wykonana muzyka znajdująca się na płycie (głównie bluesowo-jazz-rockowa), w której muzycy odwołują się do dokonań Jimiego Hendriksa i The Mahavishnu Orchestra, jest pełna improwizowanych solówek gitary i przesterowanego basu (np. „Odlot”), ale i lirycznych fragmentów, bazujących na brzmieniu fortepianu (np. „Erotyk”).
Kolejna płyta, Nowy Horyzont (wyd. 1975), to pierwsze wyprawy SBB w świat rocka progresywnego. Głównym przykładem tej muzycznej tendencji jest np. suita „Wolność z nami”, w której oprócz preparowanej gitary Apostolisa, nadal można usłyszeć wzniosłe partie fortepianu i włoski syntezator Davolisint Skrzekahttps://www.polskirock.eu/galeria/800-600/s/sbb/anthology-1974-2004/nowy-horyzont-mmp-cd-0321-back.jpg oraz jazz-rockową grę Piotrowskiego, inspirowaną dokonaniami Billy’ego Cobhama; a także kontrasty: od fragmentów melodyjnych do kakofonicznych i od łagodnych do bardzo ostrych, można powiedzieć heavymetalowych – a nawet cytat z kompozycji Chopina na finał „Wolności”. Poza tym SBB zaprezentowało kilka bardziej zwartych i przemyślanych kompozycji, takich jak np. „Na pierwszy ogień” czy „Błysk”.
Druga połowa lat 70. Po Nowym Horyzoncie zespół wydał dwie kolejne płyty: Pamięć (wyd. 1976) i Ze słowem biegnę do ciebie (1977), które są stopniowym odejściem od free-rocka w kierunku przemyślanych kompozycji spod znaku rocka progresywnego i symfonicznego. W kompozycjach Skrzeka słychać brzmienie, m.in. organów Hammonda i syntezatorów Mooga – głównie minimooga, które od tego czasu stały się swego rodzaju wizytówką brzmieniową zespołu. W latach 70. formacja współpracowała również z innymi muzykami, m.in. z: Haliną Frąckowiak, Tomaszem Stańką, Tomaszem Szukalskim i z Andrzejem Przybielskim. Wiele tekstów utworów napisał pracownik Służby Bezpieczeństwa Romuald Skopowski pod pseudonimem Julian Matej – o jego karierze w SB nie wiedział Józef Skrzek, a SB nie wiedziała, że pisał wiersze dla obserwowanego przez nią zespołu.
W latach 70. SBB odnosiło wielkie sukcesy nie tylko w Polsce, ale również za granicą, wiele koncertując w Czechosłowacji, Niemieckiej Republice Demokratycznej, Szwajcarii, Holandii, Belgii, Austrii, Finlandii, Szwecji, Danii, czy na Węgrzech. W 1977 zespół nawiązał współpracę z agencją Aries z Getyngi, która była w tamtym czasie przedstawicielem SBB na rynek zachodni. W Czechosłowacji wydano w 1978 album SBB (potocznie nazywany Wołanie o brzęk szkła, wydany w 1979 w RFN pt. Slovenian Girls), w NRD, w tym samym roku - również płytę o tytule SBB (potocznie nazywaną Amiga), która jest przesiąknięta silnymi wpływami funku. W Niemczech Zachodnich wydane zostają longplaye Follow My Dream (1978) i Welcome (1979) – zawierające utwory o zwartej strukturze i o bardziej lub mniej piosenkowym charakterze.
Rozpad zespołu i kariery solowe jego członków Zespół został rozwiązany w 1980 po nagraniu płyty Memento z banalnym tryptykiem (wyd. 1981). Przyczyną rozwiązania SBB było przemęczenie nieustanną, 10-letnią aktywnością na scenie. Józef Skrzek tak wspomina rok 1980: Szarpaliśmy pomysłami i szukaliśmy dobrych rozwiązań. Brakowało nam spełnienia i prawidłowej gradacji – choćby finansowej. Ciągłe oczekiwanie na rezultaty komercyjne (...) Zaczęliśmy się frustrować do tego stopnia, że pamiętam przed wyjazdem na trasę do Beneluxów, jak kierowcy ciężarówek nie podejmowali się odpowiedzialności przewozu sprzętu, bo pękały opony na złych felgach. Po rozwiązaniu grupy Józef Skrzek kontynuował karierę solową, wydając w 1980 album solowy pt. Józefina, zaś Apostolis Anthimos pojawił się w składach takich zespołów, jak: Dżem, Krzak, Osjan, czy Dudek Blues Band. W 1989 wyjechał do Grecji, aby tam pracować w charakterze muzyka sesyjnego, powracając do Polski na koncerty i sesje nagraniowe dokonane m.in. z Tomaszem Stańką. Jerzy Piotrowski współpracował z całą plejadą krajowych wykonawców, między innymi z Kombi, Young Power, czy z Martyną Jakubowicz.
Reaktywacja Zespół powracał kilkakrotnie w latach 90. – kolejno w 1991, 1993 i 1998. Okazją do powrotu był m.in. koncert zorganizowany przez Franciszka Walickiego a zatytułowany „Trzy dekady rocka w Polsce”. thumb|SBB podczas próby do Fryderyków w 2013 thumb|Sławomir Piwowar podczas próby SBB przed wręczeniem nagród muzycznych – Fryderyków w 2013 W latach 90. nie powstała żadna nowa płyta studyjna, natomiast zespół opublikował kilka płyt koncertowych. Spośród nich wyróżniał się, między innymi album SBB w filharmonii. Projekt z orkiestrą symfoniczną miał powstać już przy okazji realizacji płyty Ze słowem biegnę do ciebie. Jednak ówczesny wydawca, czyli Polskie Nagrania, nie dysponowały odpowiednimi środkami finansowymi, aby w pełni zrealizować pomysł Skrzeka.
XXI wiek Rok 2000 to kolejny powrót zespołu na scenę rockową. W 2004 wytwórnia Metal Mind Productions wydała reedycje wszystkich katalogowanych płyt zespołu, wzbogaconych o nagrania dodatkowe. Tym razem zespół skrócił wielowątkowe formy muzyczne (suity) na rzecz przemyślanych utworów rockowych. Nadal wykorzystywano minimooga, jednak brzmienie stało się ostrzejsze, o czym świadczył utwór Skała z albumu The Rock. Do przyjaźni Józefa Skrzeka z Czesławem Niemenem nawiązywał utwór Pielgrzym na podstawie wiersza Cypriana Kamila Norwida. Na płycie New Century zespół wspomniał Boba Mooga stylową kompozycją Duch Pokoleń – jest to zamiłowanie zespołu do instrumentów Mooga, a jednocześnie hołd złożony ich wynalazcy. W piosence Zug a zene mindenhol z albumu The Rock, gościnnie wystąpił wokalista węgierskiego zespołu Locomotiv GT, Tamás Somló.
Kolejne albumy grupy SBB, które ukazały się w XXI wieku to: Iron Curtain (2009), następnie Blue Trance (2010), oraz nagrany w duecie (bez perkusisty Gábora Németha) krążek pt. SBB (2012). 13 kwietnia 2014 z okazji festiwalu Jazz Nad Odrą, wystąpił oryginalny skład SBB z Jerzym Piotrowskim na perkusji. Zespół wykonał z towarzyszeniem muzyków NOSPR, Sławomira Piwowara i Marcina Pospieszalskiego swoje najważniejsze utwory z lat 70., m.in. suitę Ze słowem biegnę do ciebie.
22 września 2016 po kilkakrotnie przekładanej premierze ukazał się pierwszy od 36 lat, studyjny album SBB pt. Za linią horyzonty, nagrany ponownie w składzie z Jerzym Piotrowskim.
Muzycy Obecny skład zespołu Józef Skrzek – śpiew, gitara basowa, banjo, harmonijka ustna, instrumenty klawiszowe, kontrabas, instrumenty perkusyjne (od 1971) Apostolis „Lakis” Anthimos – gitara, buzuki, perkusja, instrumenty perkusyjne, gitara basowa, instrumenty klawiszowe (od 1971) Jerzy „Keta” Piotrowski – perkusja, instrumenty perkusyjne (1971–1994, od 2014)
Współpracownicy Paweł Dobrowolski – perkusja (od 2012 – zastępstwo) Max Mucha – gitara basowa Miłosz Wośko – instrumenty klawiszowe; aranżer, dyrygent
Byli członkowie zespołu Ireneusz Dudek – harmonijka ustna (1971–1972)https://www.polskirock.eu/galeria/800-600/s/sbb/lost-tapes-vol-2/silesian-blues-band-mmp-cd-0519-back.jpg Jan Błędowski – skrzypce elektryczne, gitara basowa (1973–1974) Sławomir Piwowar – gitara, instrumenty klawiszowe, kontrabas (1979–1980, 2006, 2014) Janusz Hryniewicz – śpiew, gitara akustyczna (1993−1994) Andrzej Rusek – gitara basowa (1993−1994) Mirosław Muzykant – perkusja, instrumenty perkusyjne (1998–1999) Paul Wertico – perkusja, instrumenty perkusyjne, śpiew (2000–2007) Gábor Németh – perkusja, instrumenty perkusyjne (2007–2011)
Na przestrzeni lat z zespołem występowali gościnnie także inni muzycy, m.in. Don Cherry, Bob Lenox, George Bishop, Michał Urbaniak, Jan Skrzek, Andrzej Urny, Colin Bass, Marcin Pospieszalski, czy perkusiści: Michał Giercuszkiewicz (2002, 2003), Irek Głyk (2004, 2006, 2010, 2012), Krzysztof Dziedzic (2012) i Frank Parker (2013, 2024).
Dyskografia Albumy studyjne Nowy horyzont (1975, Polskie Nagrania Muza) Pamięć (1976, Polskie Nagrania Muza) Ze słowem biegnę do ciebie (1977, Polskie Nagrania Muza) Jerzyk (1977, Wifon) SBB (1978, Supraphon) / Slovenian Girls (1979, Omnibus) Follow My Dream (1978, Spiegelei-Intercord) SBB (1978, Amiga) Welcome (1979, Wifon, Spiegelei-Intercord) Memento z banalnym tryptykiem (1981, Polskie Nagrania Muza) Nastroje (2002, Jazz’N’Java Records) New Century (2005, Metal Mind Productions) The Rock (2007, Metal Mind Productions) Iron Curtain (2009, Metal Mind Productions)