Plakodonty (Placodontia, czyli płyto- lub płaskozębne) – rząd triasowych gadów morskich prawdopodobnie z rzędu Sauropterygia – płetwojaszczurów, jednak ich systematyka jest niejasna. Skamieniałości plakodontów znajdowano na terenie Europy.
Miały krępe ciała spłaszczone od brzusznej strony, pokryte nieregularnie rozmieszczonymi płytkami kostnymi, które u niektórych rodzajów tworzyły bardziej zwarty pancerz. Szyja krótka, ogon długi i gruby, bocznie spłaszczony. Mierzyły do 2,5 m długości. Oko ciemieniowe miały dobrze wykształcone.
Wyspecjalizowały się w zbieraniu ze skał mięczaków i skorupiaków za pomocą mocnych płaskich zębów, którymi miażdżyły muszle ramienionogów i małżów czy też pancerze skorupiaków by wyjadać ich miękkie części. Niektóre miały zaokrąglone pyski z zębami wysuniętymi do przodu (Placodus), a inne z dobrze wykształconym pancerzem były bezzębne z wyciągniętymi ryjkami służącymi do wyszukiwania miękkich zwierząt zagrzebanych w mule dennym (Placochelys). Ciekawy wygląd miał bezzębny, opancerzony Henodus z późnego triasu, osiągający około 1 m długości, którego głowa była prostokątna, a krótkie ciało zamknięte pancerzem podobnym do pancerza żółwi.
Zamieszkiwały płytkie morza obfitujące w skorupiaki i głowonogi, którymi się żywiły.
Klasyfikacja RZĄD PLACODONTIA Rodzaj Saurosphargis Rodzina Paraplacodontidae Rodzaj Paraplacodus Rodzina Placodontidae Rodzaj Placodus Nadrodzina Cyamodontoidea Rodzina Henodontidae Rodzaj Henodus Rodzina Cyamodontidae Rodzaj Cyamodus Rodzaj Protenodontosaurus Rodzina Placochelyidae Rodzaj Placochelys Rodzaj Psephoderma
Przypisy Jednak z analizy kladystycznej Nosotti i Rieppela (2003) wynika, że rodzaj ten nie należał do plakodontów, lecz wraz z rodzajami Helveticosaurus i Eusaurosphargis tworzył rodzinę Helveticosauridae, która była taksonem siostrzanym do kladu obejmującego grupy Sauropterygia (w tym plakodonty) i Thalattosauria. Patrz: Z kolei z analizy kladystycznej Li i współpracowników (2011) wynika, że Saurosphargis był siostrzany do rodzaju Sinosaurosphargis, a oba te rodzaje tworzyły klad siostrzany do Thalattosauria. Gdy do macierzy danych dodano grupę Ichthyopterygia Saurosphargis i Sinosaurosphargis pozostały taksonami siostrzanymi, ale obejmujący te dwa rodzaje klad znalazł się w nierozwikłanej politomii z plakodontami, Eosauropterygia, Ichthyopterygia i Thalattosauria oraz rodzajami Eusaurosphargis i Helveticosaurus. Patrz:
*