Święta
Imieniny obchodzą: Bertyn, Budziboj, Dorota, Fereol, Herakles, Herkulan, Herkules, Justyna, Peregryn, Przyboj, Racisław, Racław, Racława, Rozwita, Stronisława, Teodor, Urban, Wiktoryn i Wiktoryna Indie – Dzień Nauczyciela Starożytny Rzym – początek święta Ludi Romani Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl obchodzą: św. Bertyn z Sithiu (zm. ok. 700; opat) św. Matka Teresa z Kalkuty (zakonnica) bł. Maria od Apostołów Wüllenweber (założycielka salwatorianek; wspominana również 25 grudnia) św. Wiktoryn (zm. ok. 98; biskup Amiternum w Abruzji, męczennik) bł. Gentile z Matelica (zm. 1340, męczennik franciszkański)
Wydarzenia w Polsce
1103 – Został uposażony klasztor benedyktynów w Mogilnie. 1651 – Powstanie Chmielnickiego: koło Trypola chorągwie dowodzone przez hetmana Marcina Kalinowskiego wciągnęły w zasadzkę i doszczętnie wybiły 3 tys. Kozaków z grupy Wasyla Zołotarenki. 1655 – Potop szwedzki: wojska szwedzkie zdobyły Sochaczew. 1793 – Obrączkowe zaćmienie Słońca widoczne w północnej Polsce. 1914 – Józef Piłsudski utworzył w Kielcach Polską Organizację Narodową. 1922 – Premiera filmu niemego Zazdrość w reżyserii Wiktora Biegańskiego. 1924 – We Lwowie ukraiński student Teofil Olszewski dokonał nieudanego zamachu na prezydenta RP Stanisława Wojciechowskiego. 1925 – W Warszawie zainagurował działalność teatr rewiowy „Perskie Oko” (póź. „Nowe Perskie Oko” i „Morskie Oko”). 1926: Na starym stadionie Wisły Kraków rozegrano finał pierwszej w historii i jedynej w okresie międzywojennym edycji piłkarskiego Pucharu Polski, w którym gospodarze pokonali Spartę Lwów 2:1. Oddano do użytku Stadion „Zwierzyniec” w Białymstoku. 1932 – Została uruchomiona Elektrociepłownia Kalisz-Piwonice. 1939 – Kampania wrześniowa: Pod Serockiem Niemcy rozstrzelali kilkudziesięciu wziętych do niewoli żołnierzy Armii „Pomorze”. Po zajęciu miasta przez Niemców rozpoczęły się represje wobec ludności cywilnej Bydgoszczy, będące odwetem za zdławienie niemieckiej akcji dywersyjnej w dniach 3-4 września. W Krasnosielcu koło Makowa Mazowieckiego niemieccy żołnierze dokonali masakry ok. 50 Żydów. Zakończyła się bitwa w Borach Tucholskich. 1942 – Rozpoczęła się tzw. Wielka Szpera – masowa deportacja Żydów z łódzkiego getta, niezdolnych do pracy, do obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem. W jej wyniku zginęło kilkaset osób oraz deportowano ponad 15 tys. osób, które następnie zginęły w komorach gazowych. 1944 – 36. dzień powstania warszawskiego: oddziały powstańcze wycofały się z Elektrowni przy ul. Tamka na Powiślu; wymordowanie kompanii porucznika „Poboga”. 1946 – Najwyższy Trybunał Narodowy w Krakowie skazał na karę śmierci Austriaka Amona Götha, jednego z największych zbrodniarzy nazistowskich, m.in. komendanta obozu koncentracyjnego Plaszow oraz likwidatora gett żydowskich w Krakowie i Tarnowie. 1948 – Otwarto Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku. 1953 – Premiera komedii filmowej Sprawa do załatwienia w reżyserii Jana Rybkowskiego. 1959 – Wyemitowano premierowe wydanie magazynu telewizyjnego poświęconego kulturze i sztuce Pegaz. 1969 – Odsłonięto Pomnik Walki i Męczeństwa Ziemi Bydgoskiej w Bydgoszczy. 1971 – Premiera filmu Niedziela Barabasza w reżyserii Janusza Kondratiuka. 1975 – Wydano Kodeks ucznia. 1976 – Janusz Kowalski wygrał 33. Tour de Pologne. 1977 – Premiera filmu Milioner w reżyserii Sylwestra Szyszki. 1980: Premiera komedii filmowej Grzeszny żywot Franciszka Buły w reżyserii Janusza Kidawy. Zwołane w trybie nadzwyczajnym VI Plenum KC PZPR zwolniło Edwarda Gierka ze stanowiska I sekretarza partii „ze względu na zły stan zdrowia”. 1981 – W Gdańsku rozpoczął się I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność”. 1983 – Premiera filmu psychologicznego Pensja pani Latter w reżyserii Stanisława Różewicza. 1986 – Premiera filmu psychologicznego Jezioro Bodeńskie w reżyserii Janusza Zaorskiego. 1990 – Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” odebrała „Gazecie Wyborczej“ prawo do posługiwania się symbolem „Solidarności” na stronie tytułowej. 1991 – Polska i Litwa wznowiły stosunki dyplomatyczne. 1992 – Dokonano oblotu szybowca Klasy Światowej PW-5 Smyk. 1993 – W wyniku pożaru w zajezdni tramwajowej w Grudziądzu zniszczeniu uległo 11 wozów. 1994: Na antenie TVP1 wyemitowano pierwszy odcinek amerykańskiego serialu Moda na sukces. Wystartowała TVP Regionalna. 2004 – W Parku Południowym we Wrocławiu odsłonięto pomnik Fryderyka Chopina. 2007 – W fabryce w Tychach zjechał z linii montażowej milionowy egzemplarz Fiata Panda. 2008 – Sejm RP przyjął ustawę o utworzeniu Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie. 2011 – Wyemitowano premierowe wydanie programu informacyjnego Polonia 24 w TVP Polonia. 2014 – W Olsztynie otwarto Galerię Warmińską. 2023 – Podczas IV sesji Kapituły Generalnej Kościoła Starokatolickiego Mariawitów kapł. Jarosław Maria Jan Opala został wybrany na urząd Biskupa Naczelnego Kościoła oraz biskupa diecezji warszawsko-płockiej, zaś kapł. Maria Daniel Mames na urząd biskupa-koadiutora Prowincji Francuskiej. 2026 – Rozpoczęły się 22. mistrzostwa świata U-20 w piłce nożnej kobiet.
Wydarzenia na świecie
thumb|Bitwa pod Borodino (1812) na obrazie Nikołaja Siemienowicza Samokisza.
322 p.n.e. – Wojna lamijska: decydujące zwycięstwo wojsk macedońskich nad ateńskimi w bitwie pod Krannon. 1494 – Portugalia ratyfikowała traktat z Tordesillas dotyczący podziału stref wpływów w Nowym Świecie między nią a Hiszpanią. 1536 – Papież Paweł III erygował diecezję Cuzco w Peru. 1559 – Rozpoczęło się konklawe, które 25 grudnia wybrało na papieża Piusa IV w miejsce zmarłego Pawła IV. 1580 – I wojna polsko-rosyjska: po pięciodniowym oblężeniu wojska polsko-węgierskie zdobyły Wielkie Łuki. W trakcie rabowania palącej się twierdzy doszło do eksplozji prochowni, w wyniku której zginęło 200 Polaków i Węgrów oraz większość załogi moskiewskiej. 1661 – Został aresztowany prokurator generalny parlamentu i nadintendent finansów Nicolas Fouquet. 1666 – Zakończył się wielki pożar Londynu. 1697 – Wojna króla Wilhelma: zwycięstwo floty francuskiej nad angielską w bitwie w Zatoce Hudsona. 1698 – Car Rosji Piotr I Wielki wprowadził podatek od posiadania brody. 1699 – Louis Phélypeaux został kanclerzem Francji. 1723 – Cesarz Niemiec Karol VI Habsburg został koronowany na króla Czech. 1735 – W Wiedniu podpisano preliminaria pokojowe pomiędzy Francją a Austrią. 1774 – W Filadelfii w Pensylwanii zebrał się I Kongres Kontynentalny. 1781 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: zwycięstwo floty francuskiej nad brytyjską w bitwie w Zatoce Chesapeake. 1793 – Obrączkowe zaćmienie Słońca widoczne nad Islandią, Danią, Polską, Ukrainą, Turcją, Azerbejdżanem, Iranem, Afganistanem, Pakistanem i Indiami. 1798 – Rewolucja irlandzka: zwycięstwo wojsk irlandzko-francuskich nad brytyjskimi w bitwie pod Collooney. 1807 – Kapitulacją Kopenhagi i przejęciem floty duńskiej przez Royal Navy zakończyła się kombinowana brytyjska operacja morsko-lądowa, połączona z bombardowaniem miasta (16 sierpnia-5 września). 1812 – Inwazja Napoleona na Rosję: rozpoczęła się bitwa pod Borodino. 1816 – Król Francji Ludwik XVIII rozwiązał Izbę Deputowanych, co oficjalnie zakończyło tzw. „biały terror” skierowany wobec osób podejrzanych o sympatie rewolucyjne lub bonapartystowskie. 1838 – Otwarto Centraal Museum w holenderskim Utrechcie. 1840 – W mediolańskiej La Scali odbyła się premiera opery komicznej Dzień panowania Giuseppe Verdiego. 1847 – Kitsos Dzawelas został premierem Grecji. 1862 – Wojna z Dakotami: zwycięstwo wojsk amerykańskich w bitwie pod Whitestone Hill. 1869 – Rozpoczęto budowę zamku Neuschwanstein w Bawarii. 1879 – Claude Monet namalował portret Camille na łożu śmierci, przedstawiający jego umierającą na raka żonę. 1891 – W Zagrzebiu uruchomiono pierwszą linię tramwaju konnego. 1895 – Papież Leon XIII ogłosił encyklikę Adiutricem. 1901 – Na ulice Sztokholmu wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne. 1905 – W Portsmouth w amerykańskim stanie New Hampshire podpisano traktat pokojowy kończący wojnę rosyjsko-japońską. 1909 – Na Wybrzeżu Szkieletowym w północnej Namibii osiadł na mieliźnie niemiecki statek „Eduard Bohlen”, którego wrak znajduje się tam do dzisiaj. 1910 – Maria Skłodowska-Curie i André-Louis Debierne ogłosili odkrycie metody izolowania czystego radu z chlorku radu. 1914 – I wojna światowa: Niemiecki SM U-21 zatopił należący do Royal Navy lekki krążownik HMS „Pathfinder”. Było to pierwsze w historii zatopienie wrogiej jednostki za pomocą torpedy wystrzelonej z okrętu podwodnego. Rozpoczęła się I bitwa nad Marną. 1915 – Rozpoczęła się konferencja w Zimmerwaldzie w Szwajcarii z udziałem europejskich działaczy socjalistycznych, zarówno reprezentantów nurtu rewolucyjnego, jak i socjaldemokratów. 1916: I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Dobriczem pomiędzy armią bułgarską a połączonymi wojskami rumuńsko-rosyjskimi. Premiera amerykańskiego filmu niemego Nietolerancja w reżyserii Davida W. Griffitha. 1917 – I wojna światowa: niemiecki okręt podwodny SM U-88 zatonął z nieznanych przyczyn niedaleko wybrzeży Holandii, w wyniku czego zginęła cała, 43-osobowa załoga. 1918 – W reakcji na nieudany zamach na Włodzimierza Lenina 30 sierpnia i równoległy, udany zamach w Piotrogrodzie na przewodniczącego tamtejszego Czeka Moisieja Urickiego, Rada Komisarzy Ludowych RFSRR wydała 4 i 5 września dekrety wprowadzające formalnie tzw. „czerwony terror” i udzielejące Czeka nieograniczonych pełnomocnictw w tym zakresie. 1928 – Kosta Kotta został premierem Albanii. 1931 – Stały Trybunał Sprawiedliwości Międzynarodowej w Hadze odrzucił projekt unii celnej między Niemcami a Austrią. 1933 – Założono belgijski klub piłkarski KVC Westerlo. 1936 – Beryl Markham jako pierwsza kobieta przeleciała samotnie samolotem nad Oceanem Atlantyckim w trudniejszym kierunku zachodnim. 1938 – W Santiago de Chile doszło do nieudanej próby zamachu stanu podjętej przez członków Narodowosocjalistycznego Ruchu Chile. 1939: Dokonano oblotu prototypu litewskiego samolotu rozpoznawczo-bombowego ANBO-VIII. Jan Smuts został po raz drugi premierem Związku Południowej Afryki. USA ogłosiły neutralność w II wojnie światowej. 1940 – Gen. Ion Antonescu został premierem Rumunii. 1941 – Atak Niemiec na ZSRR: ok. 1500 Żydów zostało rozstrzelanych we wsi Pawołocz na Ukrainie przez oddział Einsatzgruppen. 1942 – II wojna światowa w Afryce: taktycznym zwycięstwem aliantów zakończyła się bitwa pod Alam Halfa. 1944: Štefan Tiso został premierem Słowacji. W Londynie rządy emigracyjne Belgii, Holandii i Luksemburga zawarły traktat powołujący Unię Celną Krajów Beneluxu. ZSRR wypowiedział wojnę Bułgarii. 1945: Dokonano oblotu amerykańskiego wojskowego samolotu transportowego Douglas C-74 Globemaster. Szyfrant radzieckiej ambasady w Ottawie Igor Guzenko opuścił służbę i przekazał Kanadyjczykom 109 dokumentów dotyczących działalności szpiegowskiej GRU w Kanadzie i USA, między innymi na temat wykradania tajemnic nuklearnych i metod osadzania tak zwanych uśpionych szpiegów. Wojska brytyjskie wkroczyły do Singapuru. 1946 – Zacieśniono współpracę między amerykańską i brytyjską strefą okupacyjną Niemiec. 1948: Robert Schuman po raz drugi został mianowany premierem Francji, jednak nie zdołał utworzyć rządu. Założono rumuński klub piłkarski CS Universitatea Craiova. 1950 – Na japońskiej wyspie Honsiu utworzono Park Narodowy Bandai-Asahi. 1957 – Rewolucja kubańska: doszło do buntu w bazie morskiej Cienfuegos. W trakcie walk zginęło ok. 200 marynarzy, 600 cywilów i 100 żołnierzy wojsk rządowych. 1960: Pierwszy premier Demokratycznej Republiki Konga Patrice Lumumba został usunięty ze stanowiska przez prezydenta Josepha Kasavubu. Podczas XVII Letnich Igrzysk Olimpijskich w Rzymie Kazimierz Paździor zdobył złoty medal w bokserskiej wadze lekkiej.