Święta
Imieniny obchodzą: Abundancjusz, Antym, Cyprian, Edda, Edyta, Eufemia, Eugenia, Franciszek, Geminian, Innocencja, Innocenta, Innocentyna, Jan, Kamila, Kornel, Korneli, Korneliusz, Ludmiła, Łucja, Ninian, Sebastiana, Sędzisław i Wiktor. Meksyk – Święto Niepodległości Papua-Nowa Gwinea – Święto Niepodległości Polska – Dzień Bluesa (archiwum web.archive.org z 23.10.2008). (od 2006, w dniu urodzin B.B. Kinga) Międzynarodowe: Międzynarodowy Dzień Ochrony Warstwy Ozonowej (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1994) Rozpoczyna się Europejski Tydzień Zrównoważonego Transportu (do 22 września) Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. obchodzą: święci: Abundiusz i Abundancjusz oraz Marcjan i Jan, umęczeni za wiarę w Rignano przy Via Flaminia ok. 304 roku św. Cyprian (biskup i męczennik) św. Eufemia z Chalcedonu (męczennica) błogosławieni Zapotekowie: Jan Chrzciciel i Hiacynt od Aniołów św. Jan Macias (brat zakonny) św. Kamila z Tuluzy (cysterka) św. Korneliusz (papież) św. Ludmiła Czeska (księżna i męczennica) bł. Ludwik Aleman (kardynał i arcybiskup) św. Ninian (apostoł Szkocji) św. Sebastiana z Heraklei (męczennica) bł. Wiktor III (papież)
Wydarzenia w Polsce
thumb|Śmierć hetmana Stanisława Żółkiewskiego pod Cecorą (1620) na obrazie Jana Kantego Walerego Eljasza-Radzikowskiego
1497 – Darłowo zostało zalane przez tsunami wywołane . 1620 – Pod Cecorą rozpoczęła się bitwa wojsk polskich dowodzonych przez hetmana Stanisława Żółkiewskiego z Turkami. 1644: Król Władysław IV Waza wraz z kilkoma senatorami podjął decyzję o przekazaniu Rosji granicznego grodu Trubeck, który traktat polanowski z 1634 roku przyznawał Litwie. Pożar strawił większą część Kostrzyna. 1655 – Potop szwedzki: zwycięstwo wojsk szwedzkich w bitwie pod Żarnowem, które umożliwiło im zajęcie Małopolski. 1658 – Została zawarta unia hadziacka między Rzecząpospolitą a Hetmanatem. 1668 – Król Polski Jan II Kazimierz Waza abdykował i w kwietniu następnego roku wyjechał do Francji. 1831 – Cesarz Rosji Mikołaj I Romanow powołał Rząd Tymczasowy Królestwa Polskiego na czele z Fiodorem Engelem. 1863: Kalikst Witkowski został komisarycznym prezydentem Warszawy. Powstanie styczniowe: zwycięstwo wojsk rosyjskich w II bitwie pod Małogoszczem. 1877 – W Gietrzwałdzie miało miejsce ostatnie objawienie Matki Boskiej. 1902 – Ze Szwajcarii do Polski przybyli pierwsi saletyni. 1914 – I wojna światowa: wojska rosyjskie rozpoczęły II oblężenie Twierdzy Przemyśl. 1920 – Wojna polsko-bolszewicka: stoczono bitwę pod Dytiatynem zwaną polskimi Termopilami. 1922 – Otwarto linię kolejową Reda-Hel. 1928 – Feliks Więcek wygrał 1. Tour de Pologne. 1930 – Na rozkaz premiera marszałka Józefa Piłsudskiego rozpoczęła się pacyfikacja Małopolski Wschodniej, wywołana akcjami sabotażowymi i terrorystycznymi Ukraińskiej Organizacji Wojskowej. 1934: „Dar Pomorza” wypłynął w rejs dookoła świata. Pilot Jerzy Bajan i mechanik Gustaw Pokrzywka wygrali na samolocie RWD-9 odbywające się w Warszawie międzynarodowe zawody lotnicze Challenge 1934. 1937 – Premiera filmu Znachor w reżyserii Michała Waszyńskiego. 1939 – Kampania wrześniowa: Funkcjonariusze niemieckich Einsatzgruppen rozpoczęli masakrę przemyskich Żydów, w wyniku której w dniach 16–19 września zginęło 500–600 osób. Rano samoloty niemieckie zrzuciły na Warszawę ulotki wzywające do poddania miasta. Na skrzyżowaniu ulic Podskarbińskiej i Grochowskiej pojawili się niemieccy parlamentariusze z pismem do dowódcy obrony miasta, w którym żądali kapitulacji. Gen. dyw. Juliusz Rómmel odmówił, wskutek czego rozpoczął się huraganowy ostrzał artyleryjski połączony z nalotami bombowymi. Wojska niemieckie zajęły Kutno, Łowicz i Zamość. W wyniku niemieckich bombardowań zamilkły rozgłośnie Polskiego Radia w Wilnie i Baranowiczach. Zakończyła się zwycięska bitwa pod Jaworowem. Zakończyła się obrona Sochaczewa. 1942 – W Kiełczygłowie pod Łodzią Niemcy dokonali publicznej egzekucji 10 Polaków przywiezionych z więzienia policyjnego w Radogoszczu. 1944 – 47. dzień powstania warszawskiego: Śródmieście znajdowało się pod ciężkim ogniem artyleryjskim. 1956 – Marian Więckowski wygrał 13. Tour de Pologne. 1966 – Wyemitowano premierowe wydania lokalnych programów informacyjnych: Kronika (TVP Kraków) i Kronika (TVP Szczecin). 1975 – Dokonano oblotu samolotu PZL M-20 Mewa. 1977 – Premiera filmu animowanego Wielka podróż Bolka i Lolka w reżyserii Władysława Nehrebeckiego i Stanisława Dülza. 1978 – W Warszawie odsłonięto pomnik Ignacego Jana Paderewskiego. 1984 – 12 osób zginęło w katastrofie samolotu An-2 w Polskiej Nowej Wsi koło Opola. 1988: Polska nawiązała stosunki dyplomatyczne ze Wspólnotą Europejską. Rozpoczęły się opozycyjno-rządowe rozmowy w Magdalence. 1989 – Założono Centrum im. Adama Smitha z siedzibą w Warszawie. 1993: Ostatni oddział wojsk rosyjskich opuścił Polskę. Utworzono Park Narodowy Gór Stołowych. 1996 – Uruchomiono sieć telefonii komórkowej Era. 1997 – Otwarto Instytut „Centrum Zdrowia Matki Polki” w Łodzi. 2005 – Polska edycja Wikipedii przekroczyła próg 100 000 utworzonych haseł. 2007 – W Licheniu Starym odbyła się beatyfikacja o. Stanisława Papczyńskiego założyciela Zgromadzenia Księży Marianów. Uroczystości przewodniczył sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej kard. Tarcisio Bertone. 2025 – W cerkwi św. Sofii Mądrości Bożej w Warszawie odbyła się kanonizacja męczenników katyńskich.
Wydarzenia na świecie
1180 – Cesarz Niemiec Fryderyk I Barbarossa oddał Bawarię w lenno Ottonowi I Bawarskiemu. 1400 – Buntownik Owen Glendower ogłosił się księciem Walii. 1410 – Rekonkwista: król Aragonii i Sycylii Ferdynand I Sprawiedliwy odbił z rąk arabskich miasto Antequera. 1494 – Andrzej Paleolog zawarł układ z królem Francji Karolem VIII Walezjuszem, przekazując mu prawa do tronów Konstantynopola, Trapezuntu i Serbii (zatrzymał sobie prawa do despotatu Morei) w zamian za 1200 złotych dukatów rocznej pensji. 1503 – Rozpoczęło się konklawe na którym 22 września, w miejsce zmarłego Aleksandra VI, wybrano na papieża Piusa III. 1540 – Cesarz rzymski i król Hiszpanii Karol V Habsburg założył archiwum narodowe na zamku w Simancas. 1542 – Hiszpański podbój Peru: stoczono bitwę pod Chupas. 1545 – Papież Paweł III utworzył Księstwo Parmy i Piacenzy i przyznał je swemu synowi Piotrowi Farnese. 1620 – Tzw. pielgrzymi wypłynęli na statku „Mayflower” z Plymouth w Anglii do Ameryki Północnej. 1652 – Wojna francusko-hiszpańska: wojska hiszpańskie ponownie zajęły Dunkierkę. 1726 – W dolinie Sedmídolí zabito ostatniego niedźwiedzia brunatnego po czeskiej stronie Karkonoszy. 1744 – II wojna śląska: wojska pruskie zajęły Pragę. 1776 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: zwycięstwo Amerykanów w bitwie na wzgórzach Harlemu. 1779 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: rozpoczęła się bitwa pod Savannah. 1795 – Holenderska Kolonia Przylądkowa w południowej Afryce skapitulowała przed wojskami brytyjskimi. 1807 – We Francji utworzono Trybunał Obrachunkowy. 1810 – Meksyk ogłosił niepodległość (od Hiszpanii). 1813 – VI koalicja antyfrancuska: w bitwie pod Peterwalde polscy szwoleżerowie rozbili pułk huzarów pruskich i wzięli do niewoli syna feldmarszałka Gebharda von Blüchera. 1817 – Czeski pisarz i językoznawca Václav Hanka ogłosił odkrycie XIII-XIV wiecznego Rękopisu królowodworskiego, który później został zdemaskowany jako mistyfikacja. 1820 – Niemiecki fizyk i chemik Johann Schweigger zaprezentował na Uniwersytecie w Halle działanie wynalezionego przez siebie galwanometru. 1824: Dionisio de Herrera został prezydentem Hondurasu. Karol X Burbon został królem Francji. 1831 – Po upadku Warszawy w czasie powstania listopadowego francuski minister spraw zagranicznych Horace Sébastiani wygłosił przed Izbą Deputowanych deklarację zakończoną słowami: „porządek panuje w Warszawie”. 1837 – Zgodnie z prawem portugalskim w dniu narodzin następcy tronu księcia Piotra jego ojciec Ferdynand II Koburg, drugi mąż królowej Marii II, otrzymał tytuł króla iure uxoris. 1847 – Manuel de la Peña i Peña został tymczasowym prezydentem Meksyku. 1848 – Amerykanie William i George Bondowie odkryli Hyperiona, jeden z księżyców Saturna. Dwa dni później niezależnie odkrył go Brytyjczyk William Lassell. 1850 – Uruchomiono pierwszy odcinek kolei w Meksyku Veracruz-Molino o długości 11 km. 1854 – Po raz pierwszy wykonano publicznie hymn Meksyku. 1868 – Kanadyjski astronom James Watson odkrył planetoidę (105) Artemis. 1873 – Hasan I został sułtanem Maroka. 1882 – Wielka powódź w Weronie. 1890 – W niewyjaśnionych okolicznościach zaginął bez śladu francuski wynalazca Louis Le Prince, uważany za pierwszego twórcę filmowego na świecie. 1896 – Zwodowano hiszpański krążownik pancerny „Cristóbal Colón”. 1908 – Założono amerykańską firmę General Motors. 1909 – Założono żydowski klub sportowy Hakoah Wiedeń. 1912 – Niemiecki astronom Max Wolf odkrył planetoidę (733) Mocia. 1918 – Ustanowiono radziecki Order Czerwonego Sztandaru. 1919 – We Władywostoku powołano Polski Komitet Ratunkowy Dzieci Dalekiego Wschodu. 1920 – 38 osób zginęło, a około 400 zostało rannych w wyniku wybuchu bomby ukrytej w wozie konnym na Wall Street w Nowym Jorku. 1923 – Otwarto dzisiejszy RheinEnergieStadion w Kolonii. 1924 – W południowej Besarabii wybuchło powstanie ludności ukraińskiej przeciwko władzom rumuńskim. 1931 – W obozie koncentracyjnym w Suluk koło Bengazi został powieszony przywódca powstania antywłoskiego i libijski bohater narodowy Umar al-Muchtar. 1932: Brytyjski pilot Cyryl Uwins ustanowił zmodyfikowanym samolotem Vickers Vespa światowy rekord wysokości lotu (13 404 m). Premiera amerykańskiego melodramatu Blond Venus w reżyserii Josefa von Sternberga. 1939: Bitwa o Atlantyk: pierwszy w trakcie wojny atak niemieckiego U-Boota na konwój aliancki OB-4, płynący z Liverpoolu do Ameryki Północnej. Radziecko-japońskie walki graniczne: zwycięstwem wojsk radzieckich zakończyła się trwająca od 11 maja bitwa nad Chałchin-Goł. W Meksyku założono Partię Akcji Narodowej (PAN). Zbiornikowiec „Eocene” z ładunkiem 75 ton polskiego złota wypłynął z rumuńskiej Konstancy do Stambułu. 1940: II wojna światowa w Afryce: wojska włoskie zdobyły miasto Sidi Barrani w północno-zachodnim Egipcie. W USA wprowadzono obowiązkową służbę wojskową. 1941 – Szach Iranu Reza Szah Pahlawi, pod naciskiem Wielkiej Brytanii i ZSRR, abdykował na rzecz swego syna Mohammada Rezy Pahlawiego. 1942 – Powstała albańska Armia Narodowo-Wyzwoleńcza. 1944 – Lewicowi partyzanci z ELAS w bitwie pod Meligalas (13–16 września) na Peloponezie odnieśli zwycięstwo nad lokalnym garnizonem kolaboracyjnych Batalionów Bezpieczeństwa, po czym dokonali masakry co najmniej 800 jeńców. 1945: Skapitulowały ostatnie japońskie jednostki w Hongkongu. W USA zaprezentowano prototyp pierwszej elektronicznej maszyny do liczenia ENIAC. 1946 – Założono włoskie linie lotnicze Alitalia. 1955 – Na Morzu Białym dokonano pierwszego wystrzelenia pocisku balistycznego z pokładu okrętu podwodnego. 1962 – Kryzys kubański: amerykański samolot szpiegowski sfotografował na Kubie radzieckie rakiety średniego zasięgu. 1963 – Utworzono Federację Malezji. 1969 – Glenn Heights w Teksasie uzyskało prawa miejskie. 1970 – Seryjny morderca Boris Sieriebriakow został skazany przez Sąd Okręgowy w Kujbyszewie (Samarze) na karę śmierci. 1975: Dokonano oblotu radzieckiego myśliwca MiG-31. Mozambik, Republika Zielonego Przylądka oraz Wyspy Świętego Tomasza i Książęca zostały członkami ONZ. Papua-Nowa Gwinea proklamowała niepodległość (od Australii). 1976: Urzędujący prezydent Egiptu Anwar as-Sadat został wybrany na drugą kadencję, zdobywając (jako jedyny kandydat) 99,9% głosów przy frekwencji 95,7%. Wielokrotny mistrz świata i Europy w pływaniu z płetwami Szawarsz Karapetjan uratował podczas treningu 20 spośród 92 osób z trolejbusu, który wpadł do jeziora pod Erywaniem.