mały|250px mały|250px|Dystrykty w składzie Generalnego Gubernatorstwa mały|250px|Dystrykt krakowski, warszawski, radomski i lubelski 1941 -1945i 300px|prawo|mały|Polscy chłopi - ofiary zbrodni niemieckich w Radomsku w 1943 r Dystrykt radomski, okręg radomski (niem. Distrikt Radom) – jednostka administracyjna Generalnego Gubernatorstwa od 26 października 1939Verordnungsblatt des Generalgouverneurs für die Besetzten Polnischen Gebiete = Dziennik Rozporządzeń Generalnego Gubernatora dla Okupowanych Polskich Obszarów / hrsg. vom Amt des Generalgouverneurs. 1939, Nr 1 (26 October) - Nr 15 (31 Dezember) do 16 stycznia 1945. W okresie po zagładzie ludności żydowskiej w dystrykcie radomskim mieszkało 2 mln. 387 tys. osób narodowości polskiej. Dystrykt zajmował obszar 24 431 km².

Na terenie dystryktu radomskiego dla potrzeb niemieckiego reżimu okupacyjnego uruchomiono sześć więzień zwanych urzędowo Deutsche Strafanstalt (Niemiecki Zakład Karny). Mieściły się one w Częstochowie, Kielcach, Pińczowie, Piotrkowie Trybunalskim, Radomiu i Sandomierzu.

Oprócz tego niemieckiemu aparatowi represji służyły areszty umiejscowione w każdym mieście powiatowym. W więzieniu w Radomiu w okresie okupacji niemieckiej przetrzymywanych było około 18 tys. osób. Pomimo trudości w ustaleniu ilości osób więzionych w aresztach udało się ustalić, że przez areszt w Ostrowcu Świętokrzyskim przewinęło się około 10 tys. osób.

Na terenie Kielecczyzny wchodzącej w skład dystryktu radomskiego miały miejsce zbrodnie wojenne dokonane przez 62.zmotoryzowany pluton żandarmerii niemieckiej dowodzony przez Alberta Schustera i Kałmucki Korpus Kawalerii będący na służbie reżimu III Rzeszy.

Władze Gubernatorzy radomscy Karl Lasch: od 26 października 1939 do lipca 1941 mjr Ernst Kundt: od sierpnia 1941 do 16 stycznia 1945

Dowódcy SS i Policji SS-Oberf/SS-Brif Fritz Katzmann (30 listopada 1939 – 8 sierpnia 1941) SS-Oberf/SS-Brif Carl Oberg (8 sierpnia 1941 – 5 maja 1942) SS-Oberf/SS-Brif dr Herbert Böttcher (12 maja 1942 – 16 stycznia 1945)

Komenda Sipo-SD Komendanci: SS-Stubaf Fritz Liphardt (listopad 1939 – październik 1943) SS-Ostubaf Joachim Illmer (październik 1943 – styczeń 1945) Za działania Gestapo w ramach dystryktowej komendy SiPo–SD odpowiadał SS-Hstuf Paul FuchsA.J. Zakrzewski, Słownik biograficzny ziemi częstochowskiej, Częstochowa 1998, s. 51–52., jednym z jego podwładnych był SS-Stuscha Otto Bussing kierujący placówką w Kielcach. Siedziba komendy znajdowała się przy ul. Tadeusza Kościuszki 6 w Radomiu.

Powiaty Dystrykt dzielił się na 10 powiatów, ponadto były trzy miasta wydzielone (Stadtkreise): Radom, Częstochowa i Kielce. W obrębie dystryktu leżały 34 miasta i 302 gminy. Landkreis Busko Landkreis Jedrzejow Landkreis Kielce Landkreis Konskie Landkreis Opatow Landkreis Radom Landkreis Radomsko Landkreis Starachowice Landkreis Piotrkow Landkreis Tomaszow

Miejscowości Lista stu największych miejscowości w dystryckie radomskim w 1943 rokuAmtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG.

+100 największych miejscowościMiejscowośćStatusLiczba mieszkańców 1.III.1943PowiatGminaTschenstochaumiasto112134Tschenstochau-StadtTschenstochau-StadtRadommiasto93532Radom-StadtRadom-StadtKielcemiasto56950Kielce-StadtKielce-StadtPetrikaumiasto43706PetrikauPetrkauTomaschow-Mazowiecki miasto30957Tomaschow-Mazowiecki Tomaschow-Mazowiecki Starachowicemiasto28940StarachowiceStarachowiceSkarżysko Kamienna miasto26306KielceSkarżysko KamiennaOstrowiec miasto21648OpatowOstrowiecRadomskomiasto19443RadomskoRadomskoJędrzejówmiasto11526JędrzejówJędrzejówSandomierzmiasto10162OpatowOstrowiecKońskiemiasto8830KońskieKońskiePionkiwieś7362RadomPionkiRawa Mazowieckamiasto6375Tomaschow-Mazowiecki Rawa MazowieckaOpocznomiasto6281Tomaschow-Mazowiecki OpocznoOpatówmiasto5174OpatowOpatówWłoszczowamiasto4969JędrzejówWłoszczowaBuskomiasto4939BuskoBuskoZwoleńmiasto4866RadomZwoleńStaszówmiasto4549OpatowStaszówSzydłowiecmiasto4422RadomSzydłowiecKozienicemiasto4416RadomKozieniceSulejówmiasto4202PetrikauSulejówNowe Miastomiasto3932Tomaschow-Mazowiecki Nowe MiastoIłżamiasto3678StarachowiceIłżaWąchockwieś3600StarachowiceWąchockSzczekocinymiasto3556JędrzejówSzczekocinyGarbatka-Podlaswieś3540RadomPolicznaPrzedbórzmiasto3378KońskiePrzedbórzPińczówmiasto3310BuskoPińczówDaleszycewieś3201KielceDaleszyceChęcinymiasto2876KielceChęcinyRadoszycewieś2873KońskieRadoszyceChmielnikmiasto2870BuskoChmielnikJedlnia letn.wieś2861RadomGzowiceBodzentynwieś2845KielceBodzentynKaczkawieś2842Tomaschow-Mazowiecki LubochniaCzęstocicewieś2704OpatowCzęstociceĆmielówwieś2593OpatowĆmielówKoluszkiwieś2575Tomaschow-Mazowiecki DługieZawichostmiasto2520OpatowZawichostSkaryszówmiasto2366RadomSkaryszówKamieńskwieś2361PetrikauKamieńskKunówwieś2233OpatowKunówDenkówwieś2126OpatowBodzechówSolec os. wieś2121StarachowiceSolecBiałobrzegiwieś2093RadomBiałobrzegiWodzisławwieś2073JędrzejówWodzisławOżarówwieś2064OpatowOżarówStopnicawieś2062BuskoStopnicaSuchedniówwieś2052KielceSuchedniówLipskowieś2049StarachowiceLipskoŻarkiwieś2031RadomskoŻarkiPołaniecwieś1988OpatowPołaniecBzinekwieś1974KielceBliżynPrzyrówwieś1950RadomskoPrzyrówCzermnowieś1922KońskieCzermnoSkarżysko Kościelnewieś1909StarachowiceSkarżysko KościelneSędziszówwieś1903JędrzejówSędziszówSkarżysko Książęcewieś1871StarachowiceSkarżysko KościelneWzdół Rządowywieś1867KielceBodzentynKoniecpolmiasto1865RadomskoKoniecpolBiałaczówwieś1859Tomaschow-Mazowiecki BiałaczówŻakowicewieś1852RadomKowala-StępocinaBiała Rawskamiasto1846Tomaschow-Mazowiecki Biała RawskaRytwianywieś1841OpatowRytwianyWolbórzwieś1803PetrikauBogusławiceKlimontówwieś1802OpatowKlimontówMirzecwieś1779StarachowiceMirzecSeceminwieś1779JędrzejówSeceminNowy Korczynwieś1775BuskoNowy KorczynKłomnicewieś1773RadomskoKruszynaMałogoszczwieś1752JędrzejówMałogoszczIwaniskawieś1748OpatowIwaniskaŁagówwieś1740OpatowŁagówKoprzywnicawieś1726OpatowKoprzywnicaStobiecko Miejskiewieś1720RadomskoRadomskoWłostówwieś1717OpatowLipnikRzeczycawieś1689Tomaschow-Mazowiecki RzeczycaRokitnowieś1672JędrzejówRokitnoPsary-Stara Wieświeś1634KielceBodzentynParszówwieś1622StarachowiceWąchockUjazdwieś1617Tomaschow-Mazowiecki ŁaziskoLubieniawieś1613StarachowiceBrodyGorzkowicewieś1611PetrikauGorzkowiceWierzbicawieś1595RadomWierzbicaOkółwieś1578StarachowiceSkarbkaCykarzewwieś1573RadomskoMykanówSzydłówwieś1564BuskoSzydłówSłupia Nowa wieś1552KielceSłupia NowaBorownowieś1546RadomskoKruszynaBieliny Kapitulnewieś1541KielceBielinySzewnawieś1528OpatowCzęstociceJasieniec Iłżeckiwieś1519StarachowiceKrzyżanowiceKurzelówwieś1517JędrzejówKurzelówTarłówwieś1504StarachowiceTarłówSukówwieś1503KielceDyminyPacanówwieś1499BuskoPacanówDąbrowawieś1478KielceDąbrowa Zaborowicewieś1477KońskieMiedzierza

Przypisy

Bibliografia Stefan Iwaniak, Reforma rolna w województwie kieleckim w latach 1944–1945, Warszawa 1975; tamże szczegółowa bibliografia. Czesław Madajczyk, Polityka III Rzeszy w okupowanej Polsce, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, 1970.

Linki zewnętrzne

Recenzja książki "Deutsche Besatzungspolitik..."

* Kategoria:Historia Radomia