mały|Służba łączności OKW, 1939. Pierwszy z prawej Sonderführer (Z) mały|Erwin Rommel i Fritz Bayerlein udzielają wywiadu Sonderführerowi (pierwszy z lewej z mikrofonem) mały|Sonderführer (O) pełniący rolę tłumacza (stoi pośrodku), okupowana Francja Sonderführer (pol. Dowódca specjalny) – stopień specjalistyczny w III Rzeszy (zarówno w Wehrmachcie jak i w Schutzstaffel). Sonderführer nie posiadał przeszkolenia wojskowego na poziomie wymaganym dla oficera lub podoficera, jednak wyróżniał się kompetencjami niezbędnymi do przydziału etatowego w jednostkach np. medycznych czy też propagandowych (np. literat lub fotograf). Jego skrót to Sdf lub Sf.
Sonderführer w Wehrmachcie Stopień został wprowadzony do Wehrmachtu w 1937Mobilmachungsplan für das Heer vom 12. März 1937. Sonderführer był odpowiednikiem niektórych stopni sił zbrojnych III Rzeszy. Korpus oficerski: Sonderführer (R) − odpowiednik pułkownika i podpułkownika Sonderführer (B) − odpowiednik majora Sonderführer (K) − odpowiednik kapitana/rotmistrza Sonderführer (Z) − odpowiednik porucznika i podporucznika Korpus podoficerski: Sonderführer (O) − odpowiednik starszego sierżanta/starszego wachmistrza Sonderführer (G) − odpowiednik podoficera
W 1942 zarządzono aby dowódcy specjalni zostali przeszkoleni na oficerów rezerwyFörderung von Sonderführern: HM 26.10.1942, HM 1942. zitiert nach: Dirk Richardt, Auswahl und Ausbildung junger Offiziere 1930–1945, Dissertation Marburg, 2002, S. 504.. W gwarze wojskowej nazywano ich "oficerami wąskotorowymi".
Sonderführerzy nosili mundury wojskowe Wehrmachtu, różnica leżała w naramiennikach wykonanych z potrójnego srebrzonego pasma z ukośnymi, cienkimi pasami koloru czerwonego i czarnego, rozmieszczone w odstępach równych grubości pasma (oficerowie; podoficerowie nosili zwykłe naramienniki z obszyciem w tych barwach) oraz w kształcie i wyglądzie patek na kołnierz.
Stopień ten istniał także w Organizacji Todt.
SS-Sonderführer Stopień został wprowadzony do SS w 1935 (od 1942 SS-Fachführer (F) w Waffen-SS). Obejmował on techników, lekarzy, sędziów, muzyków i geologów w służbie SS. Äskulapstab − lekarz Negativer Äskulapstab − członek personelu medycznego Gotisches Z − dentysta Gotisches A − aptekarz Schlange − weterynarz Harfe − muzyk wojskowy
Zasadniczo SS-Sonderführerzy byli w każdej randze stosowanej w Schutzstaffel. Naramienniki dowódców specjalnych SS były identyczne jak te w siłach zbrojnych, zachowano noszone na kołnierzach patki SS, jednak wprowadzono do nich obszycie złożone ze splotów koloru czerwonego i białego.
Zobacz też Wykaz stopni w niemieckich siłach zbrojnych (Wehrmacht) Wykaz stopni w SS
Przypisy
Kategoria:Niemieckie stopnie wojskowe Kategoria:Wehrmacht Kategoria:Stopnie SS