thumb|Okładka pierwszego wydania francuskiego thumb|Okładka pierwszego wydania niemieckiego Rondo c-moll op. 1 – utwór w formie ronda na fortepian skomponowany przez Fryderyka Chopina w roku 1825. Wydany w tym samym roku w Warszawie przez Andrzeja Brzezinę. Jako opus pierwsze ukazało się w 1835 r. w Berlinie. Rok później zostało wydane w Londynie pod nieautoryzowanym tytułem Adieu à Varsovie. Utwór utrzymany jest w stylu brillant. Powstał w ramach nauki u Józef Elsnera. Dedykowany został Luizie Linde, żonie Samuela Lindego.
Historia Kompozycja powstała w 1825 r., w okresie nauki Chopina w Liceum Warszawskim, do którego wstąpił w poprzednim roku. Chopin uczył się wtedy jednocześnie u Elsnera, wymagającego od ucznia poznania różnych form muzycznych. Utwór dedykowany został Luizie Linde („à Mme de Linde”), żonie dyrektora Liceum. W 1835 r. Chopin zadedykował jej autograf Mazurka As-dur op. 24 nr 3.
Rondo c-moll ukazało się drukiem 2 czerwca 1825 nakładem księgarza Andrzeja Brzeziny. Tego samego dnia w „Kurierze Warszawskim” ukazała się wzmianka na ten temat. Edycja zawiera liczne nieścisłości merytoryczne. Wydawnictwo działało wtedy od trzech lat. W 1828 r. opublikowało jeszcze Rondo F-dur op. 5.
Chopin wykonał utwór na eolomelodikonie 10 czerwca 1825 r. podczas koncertu w warszawskim konserwatorium na rzecz Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności zorganizowanego przez Józefa Jawurka, przyjaciela rodziny Chopinów. Było to powtórzenie koncertu, który odbył się 27 maja w kościele Świętej Trójcy. Na obu zagrali ci sami muzycy. Po pierwszym z nich „” opublikowało doniesienia anonimowego korespondenta, który zachwalał zdolności improwizacyjne Chopina. Była to pierwsza wzmianka o tym muzyku w prasie zagranicznej.
Budowa thumb|Początek utworu Utwór w stylu brillant. Rozpisany został w 357 taktach. Rozpoczyna się skokami między dźwiękami C i G granymi staccato. Refren (temat I) nawiązuje do rond Ludwiga van Beethovena. Między refrenami występują po dwa kuplety, przy czym pierwszy kuplet pełni funkcję tematu II. Według tematy zbyt luźno są ze sobą powiązane. Zdaniem Mieczysława Tomaszewskiego tematom brak [...] jeszcze owej typowo chopinowskiej wyrazistości melodycznej i śpiewności. Czas trwania utworu wynosi ok. 7,5 minuty.
Recepcja W liście z 11 stycznia 1832 r. Robert Schumann polecił Friedrichowi Wieckowi nauczenie Ronda op. 1 swojej córki Clary (późniejszej żony Schumanna). Zdaniem Niecksa indywidualność kompozytora jest tu jeszcze słabo widoczna, jednak nie możemy zarzucić mu naśladowania jakiegokolwiek mistrza. Tomaszewski pisał, że do badań nad twórczością Chopina [...] utwór ten ma szczególne znaczenie. Widoczne są tam wzory muzyki klasycznej, zarówno w strukturowaniu refrenu, tematu podstawowego jak i części wewnętrznych [...]. Język harmoniczny tego utworu odpowiada zasadom muzyki klasycznej. [...] Natomiast stosunki harmoniczne zachodzące pomiędzy tematami zdradzają już wzory późniejsze.
Wydania Jako op. 1 utwór został oznaczony później. W Berlinie ukazał się w 1835 r. nakładem . Wydanie to miało być dostępne w Warszawie u Brzeziny. W Londynie Rondo ukazało się w marcu 1836 r. nakładem Wessel & Co. Strona tytułowa informowała o nowym wydaniu poprawionym przez „jego ucznia J. Fontanę”. Brytyjski wydawca samowolnie opatrzył utwór tytułem Adieu à Varsovie. W październiku 1836 r. kompozycję wydał w Paryżu Maurice Schlesinger. W maju 1839 r. w Lipsku Rondo wydał (wydanie poprawione częściowo przez kompozytora). W Warszawie wydanie to miało być dostępne u Sennewalda.
Wydania opierano prawdopodobnie na warszawskim pierwodruku, korygując niektóre błędy (lub popełniając inne). Strony tytułowe informowały o dostępnych wersjach na 4 ręce. Prawdopodobnie powielały one to samo skrócone opracowanie (brak taktów 100–129) nieznanego autora (dokonane bez udziału Chopina).
Rękopis utworu zaginął. Rękopis dwóch pierwszych taktów przechowywany jest we francuskiej Bibliothèque nationale. Pochodzi on ze spisu incipitów przygotowanych przez Chopina wraz z Augustem Franchomme’em i Sigismundem Neukommem na potrzeby indeksu zbiorowego wydania dzieł Chopina, które ostatecznie nie ukazało się
Nagrania Rondo c-moll op. 1 nagrali m.in. Ludwik Stefański (ok. 1960) oraz Adam Harasiewicz (ok. 1965).
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ronda Fryderyka Chopina