Warcisław IX (ur. 1395? lub między 1395 a 1400, zm. 17 kwietnia 1457E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 366-368.) – książę wołogoski i zjednoczonego księstwa (ziemie: wołogoska, bardowska i rugijska), z dynastii Gryfitów, starszy syn Barnima VI i Weroniki.
Życie i panowanie Po śmierci ojca objął władzę wraz z bratem Barnimem VII, jednak z powodu ich niepełnoletności do swojej śmierci w 1415 władzę sprawował stryj, Warcisław VIIIDo współrządów Warcisław IX został dopuszczony w 1413.K. Kozłowski, J. Podralski, Gryfici. Książęta Pomorza Zachodniego, s. 59.J.W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, s. 401.. Po jego śmierci Warcisław IX wraz z wdową po stryju, Agnieszką, sprawował do 1425 regencję w imieniu brata i kuzynów, Barnima VIII i Świętobora II. Na soborze w Konstancji w 1417 otrzymał kraj w lenno od Zygmunta Luksemburskiego, króla niemieckiegoE. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 366.. W 1421, pod naciskiem głównych miast księstwa wystawił w Strzałowie dokument ustanawiający sąd suchedniowy – doraźny sąd dla sprawców rozbojów i zakłócania miru publicznegoB. Zientara, Okres III: Rozdrobnienie feudalne (1295-1464), [w:] G. Labuda (pod red.), Dzieje Pomorza, T. I, cz. 2, s. 311..
6 grudnia 1425 po kolejnym podziale Księstwa Wołogoskiego współrządził wraz z bratem Barnimem VII (Starszym) Psiarzem nad ziemiami, które obejmowały Wołogoszcz, Greifswald, Dymin, Gützkow, zamki wkrzańskie oraz dobra położone w Danii. Po śmierci brata i kuzynów w roku 1451 zjednoczył dzielnice wołogoską, bardowską i rugijską.
U schyłku swego życia książę zjednoczonego księstwa poczynił starania o założenie Uniwersytetu w Greiswaldzie. Powstanie wyższej uczelni datuje się na 29 maja 1456, kiedy pp. Kalikst III wystosował bullę, która powoływała uniwersytet do życiaW literaturze przedmiotu podawana jest również data 17 października 1456, jako data założenia uniwersytetu, choć data ta bardziej odpowiada rozpoczęciu zajęć akademickich.. Opiekę nad uczelnią sprawowali książęta pomorscy, a ekonomiczną specjalnie powołana fundacja im. św. Mikołaja.
Zmarł z powodu duszności w dzień Wielkanocy – 17 kwietnia 1457 w Wołogoszczy lub myśliwskim zameczku w Darsin. Miejsce jego pochówku jest nieznaneE. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 366-367., choć w literaturze przedmiotu podawana jest informacja za J. Bugenhagenem, że pochówek nastąpił w Wołogoszczy w tamtejszym kościele św. PiotraE. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 367..
Rodzina Warcisław IX był żonaty z Zofią, córką Eryka IV i Zofii brunszwickiej. Ze związku małżeńskiego miał troje lub czworo dzieci: Elżbietę (ur. ok. 1420, zm. 7 kwietnia 1473) – ksienię w Krumminie oraz Bergen, Eryka II (ur. w okr. 1418–1425 lub poźn., zm. 5 lipca 1474) – księcia wołogoskiego, słupskiego i szczecińskiego, Warcisława X (ur. ok. 1435, zm. 17 grudnia 1478) – księcia bardowskiego, rugijskiego i wołogoskiego, Krzysztofa (ur. ?, zm. ok. 1450) – zmarłego w młodościE. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 376-382..
Genealogia
Warcisław VI (Jednooki)ur. 1346zm. 13 VI 1394 Annaur. najwcz. 1347zm. po 14 III 1399 Fryderyk V?ur. 3 III 1333zm. 21 I 1398 Elżbieta?ur. ?zm. ? Barnim VIur. w okr. 1365–1372zm. 22 lub 23 IX 1405 Weronikaur. w okr. 1367–1374?zm. 1405 lub przed 22 IX 1408
Zofiaur. najwcz. 1374zm. 1462OO w okr. 1416–1420 Warcisław IX(ur. 1395? lub w okr. 1395–1400,zm. 17 IV 1457) Elżbieta ur. ok. 1420 zm. 7 IV 1473 Eryk II ur. w okr. 1418–1425 lub poźn. zm. 5 VII 1474 Warcisław X ur. ok. 1435 zm. 17 XII 1478 Krzysztof ur. ? zm. ok. 1450
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Opracowania
Szymański J.W., Książęcy ród Gryfitów, Goleniów – Kielce 2006, . Zientara B., Okres III: Rozdrobnienie feudalne (1295-1464), [w:] Labuda G. (pod red.), Dzieje Pomorza, T. I, cz. 2, Poznań 1969.
Opracowania dodatkowe (online) Bär M., Wartislav IX., Herzog von Pommern-Wolgast (niem.) [w:] NDB, ADB Deutsche Biographie (niem.), [dostęp 2012-06-17]. Madsen U., Wartislaw IX. Herzog von Pommern-Wolgast (niem.), [dostęp 2012-06-17].
Kategoria:Władcy Pomorza Zachodniego Kategoria:Gryfici Kategoria:Urodzeni w XIV wieku Kategoria:Zmarli w 1457