Stało się jutro – cykl zbiorów opowiadań fantastycznych, wydawany przez Instytut Wydawniczy „Nasza Księgarnia” w latach 1974–1990. Redaktorką serii była Ewa Troszczyńska. Ukazały się 33 numerowane tomy w łącznym nakładzie ok. 1,2 mln egzemplarzy.
Cykl zawierał głównie teksty autorów polskich, częściowo także radzieckich. Niektóre pozycje zawierają utwory różnych autorów, inne twórczość tylko jednego pisarza. W serii debiutował m.in. Odruch warunkowy Stanisława Lema, a także utwory Wiktora Żwikiewicza, Konrada Fiałkowskiego, Małgorzaty Kondas czy Jacka Sawaszkiewicza.
Koncepcja serii narodziła się w wydawnictwie w 1969 r. Seria miała prezentować młodzieży polską s-f, a tomy miały być spójne tematycznie, od czego wydawnictwo później odeszło. Planowano wydawanie czterech tomów rocznie, ale zamiar nie zawsze dochodził do skutku, początkowo z powodu słabego poziomu merytorycznego tekstów. Zawartość pierwszych trzech tomów pochodziła z wybranych publikacji z czasopisma „Młody Technik”, teksty do późniejszych numerów były m.in. plonem konkursu ogłoszonego przez Warszawski Klub Miłośników Fantastyki, do jury którego zaproszone Ewę Troszczyńską.
Oprawa graficzna Serię wyróżniał wydłużony format 12x22 cm. Okładki były miękkie, do 1987 r. foliowane ze skrzydełkami. Inną wyróżniającą cechą serii było łamanie tekstu wewnątrz: skład był wyrównany do lewej strony w tzw. chorągiewkę. Elżbieta Jamróz-Stolarska ocenia to rozwiązanie techniczne jako „raczej dziwne, niestosowane dotychczas w żadnej innej serii, które w połączeniu z wąskim i marginesami i małą interlinią znacznie utrudniało płynną lekturę”.
Oprawą graficzną serii (karty tytułowe, nazwa serii i numer kolejnej pozycji na pierwszej stronie okładki) zajmował się Jerzy Jaworowski, pozostałe ilustracje wewnątrz tomów – biało-czarne, całostronicowe rysunki będące kartami tytułowymi poszczególnych opowiadań – ilustrowali mniej znani artyści, choć zachowywali „atmosferę i nastrój odpowiadający temu gatunkowi literackiemu”.
Odbiór W 1979 Rocznik Literacki określił tę serię jako próbującą zapełnić lukę na rynku wydawniczym pozycji science-fiction, gdzie widać było brak „nowych, poczytnych pozycji”. Według Leszka Żuklińskiego, seria ta była skierowana dla dzieci.
Elżbieta Jamróz-Stolarska pisze, że seria była przeznaczona dla odbiorców po 12 roku życia. Ocenia tematykę serii jako „bardzo rozległą i zróżnicowaną”, wyszczególniając wśród opisywanych zagadnień: „koncepcje cywilizacyjnego rozwoju społeczeństwa, spotkania i konfrontacja ludzkości z mieszkańcami pozaziemskich światów, psychiczne możliwości człowieka wobec gwałtownego rozwoju techniki, jego rola w kreowaniu przyszłości i opanowaniu niebezpieczeństw, jakie ta przyszłość może przynieść, a także wzajemne stosunki ludzkie w zmieniającym się świecie”.
Zawartość serii
T. 1: Elektronowy miś (1974) Elektronowy miś – Konrad Fiałkowski Zerowe rozwiązanie – Konrad Fiałkowski Włókno Claperiusa – Konrad Fiałkowski
T. 2: Człowiek z aureolą (1974) Człowiek z aureolą – Konrad Fiałkowski Zdarzenie w Krahwinkel – Stefan Weinfeld Lot dalekosiężny – Ryszard Sawwa Drugi świadek obrony – Ryszard Sawwa Opowiadaj, Dag – Danuta Owadowska Wieczorne niebo – Andrzej Czechowski
T. 3: Szansa geniuszu (1974) Telechronopator – Janusz A. Zajdel Szansa geniuszu – Krystyn Krzysztoforowicz Władcy czasu – Stefan Weinfeld Pojedynek – Stefan Weinfeld Prawda o Elektrze – Andrzej Czechowski Stan zagrożenia – Witold Zegalski Równy bogom – Maciej Misiewicz
T. 4: Odruch warunkowy (1975) Odruch warunkowy – Stanisław Lem (z cyklu Opowieści o pilocie Pirxie)
T. 5: Klęska dyktatora (1976) Klęska dyktatora – Tadeusz Twarogowski Tajemnica zaginionego lądu – Tadeusz Twarogowski Typ spod ciemnej gwiazdy – Tadeusz Twarogowski
T. 6: Robot nr 3 (1976) Robot nr 3 – Janusz A. Zajdel Max – Jan Kopczewski Przestrzeń życiowa – Maria Czudakowa 90 000 000 000 kilometrów od Słońca – Andrzej Czechowski Kłopoty wynalazcy – Adam Jaromin
T. 7: Metoda doktora Quina (1976) Piąty stan materii – Anatolij Dnieprow Metoda doktora Quina – Janusz A. Zajdel
T. 8: Podpalacze nieba (1976) Zerwane ogniwo – Wiktor Żwikiewicz Marzenie – Wiktor Żwikiewicz Kłamstwo – Wiktor Żwikiewicz Podpalacze nieba – Wiktor Żwikiewicz
T. 9: Kwiaty Albarossy (1977) Ściśle według reguł – Ilia Warszawski Grupa Laokoona – Dymitr Bilenkin Światło życia – Dymitr Bilenkin Jeszcze jedno martwe miasto – Michał Griesznow Niedotykalska – Dymitr Bilenkin Kwiaty Albarossy – Michał Griesznow
T. 10: Happening w oliwnym gaju (1977) Maszyna – Wiktor Żwikiewicz Happening w oliwnym gaju – Wiktor Żwikiewicz
T. 11: Dusza do wynajęcia (1978) Dusza do wynajęcia – Ilia Warszawski Zgodnie z naukowymi danymi – Władlen Bachnow Leń – Ilia Warszawski Widziadła – Ilia Warszawski Test na rozsądek – Dymitr Bilenkin Pojedynek – Ilia Warszawski Chłód na Transplutonie – Dymitr Bilenkin Dzień dobry, jestem Mefistofeles – Władlen Bachnow Nie ma niepokojących objawów – Ilia Warszawski
T. 12: Konflikt (1978) Śledztwo – Janusz Szablicki Autotranslacja – Janusz Szablicki Komórki do wynajęcia – Janusz Szablicki Nowa teoria nieskończoności – Janusz Szablicki Stan wyższej konieczności – Janusz Szablicki Konflikt – Janusz Szablicki
T. 13: Sindbad na RQM 57 (1978) Zwierciadło nieba – Wiktor Żwikiewicz Wołanie na mlecznej drodze – Wiktor Żwikiewicz Sindbad na RQM 57 – Wiktor Żwikiewicz
T. 14: Cerebroskop (1978) Cerebroskop – Konrad Fiałkowski Szansa śmierci – Konrad Fiałkowski Wróble galaktyki – Konrad Fiałkowski Strażnik – Konrad Fiałkowski
T. 15: Witalizacja kosmogatora (1978) Gdy oni nadlecą – Konrad Fiałkowski Poprzez piąty wymiar – Konrad Fiałkowski Ten, który trwa nad granicą dwu czasów – Konrad Fiałkowski Konstruktor – Konrad Fiałkowski Witalizacja kosmogatora – Konrad Fiałkowski
T. 16: Przybysz (1979) Przybysz – Jacek Sawaszkiewicz Wyznanie – Jacek Sawaszkiewicz Potestas – Jacek Sawaszkiewicz
T. 17: Instar omnium (1979) Instar omnium – Wiktor Żwikiewicz Theatron – Dariusz Filar Wczasy państwa Atkins – Krzysztof Malinowski Przybysze – Dariusz Filar Inicjacja – Gabriela Górska
T. 18: Manekin (1980) Admirał Douglas Westrex – Jacek Sawaszkiewicz Kariera Johna Sthoffhansenna – Jacek Sawaszkiewicz Cerebrak – Jacek Sawaszkiewicz Manekin – Jacek Sawaszkiewicz
T. 19: Czarne Żurawie (1980) Śnieżka – Kirył Bułyczow Prawo do powrotu – Wiktor Kołupajew Czarne Żurawie – Władimir Michajłow Miłość i czas – Ilia Warszawski
T. 20: Sprawa precedensowa (1980) Pereat mundus, fiat iustitia – Gabriela Górska Sprawa precedensowa – Gabriela Górska Błękitna Planeta – Gabriela Górska
T. 21: Zamknięty krąg (1981) Kolejne ogniwo – Gabriela Górska Punkt odniesienia – Gabriela Górska Zamknięty krąg – Gabriela Górska
T. 22: We własnej skórze (1982) We własnej skórze – Dariusz Filar Inne miejsce – Dariusz Filar
T. 23: Mistyfikacje (1983) Mistyfikacje – Jacek Sawaszkiewicz Raport – Jacek Sawaszkiewicz Guzik – Jacek Sawaszkiewicz Pożegnanie – Jacek Sawaszkiewicz Życie rodzinne – Jacek Sawaszkiewicz Prawda – Jacek Sawaszkiewicz
T. 24: Szlaki istnienia (1984) Zręby władzy – Andrzej Zimniak Pojedynek – Andrzej Zimniak Thor – Andrzej Zimniak Konstrukcja – Andrzej Zimniak Kuracja – Andrzej Zimniak π = 3,13 – Andrzej Zimniak O tym, który słyszał woń nenufarów – Andrzej Zimniak Tchnienie szaleństwa – Andrzej Zimniak Szlaki istnienia – Andrzej Zimniak Baśń o błędnych ognikach – Andrzej Zimniak Korona życia – Andrzej Zimniak Numen – Andrzej Zimniak Schronisko – Andrzej Zimniak
T. 25: Węzeł (1985) Zatrute morze – Gabriela Górska Węzeł – Gabriela Górska Pamiętnik pradziadka – Gabriela Górska
T. 26: Nieostrość (1985) Jeszcze jedna podróż Gulliwera – Dariusz Filar Nieostrość – Dariusz Filar
T. 27: Ballada o przekleństwie (1986) Ballada o przekleństwie – Wiktor Żwikiewicz
T. 28: Spór o czarownice (1986) W ogródku działkowym – Małgorzata Kondas Żart – Małgorzata Kondas Wszystkie zgubione przedmioty – Małgorzata Kondas Wizyta o zmierzchu – Małgorzata Kondas Zacząć od początku – Małgorzata Kondas Eksperyment – Małgorzata Kondas Jasnowidz – Małgorzata Kondas Spór o czarownice – Małgorzata Kondas Nowa – Małgorzata Kondas Mumia sumeryjska – Małgorzata Kondas Portret na tle pejzażu – Małgorzata Kondas Jeszcze jedna pani Smith – Małgorzata Kondas Pensjonat na końcu drogi – Małgorzata Kondas Na granicy – Małgorzata Kondas Siła wyobraźni – Małgorzata Kondas Wymowa kwiatów – Małgorzata Kondas
T. 29: Posłaniec (1986) Prawda o przyjacielu – Andrzej Drzewiński Siła przyzwyczajenia – Andrzej Drzewiński Do jednorazowego użytku – Andrzej Drzewiński Słoneczniki – Andrzej Drzewiński Głupi ma zawsze szczęście – Andrzej Drzewiński Jaskinia – Andrzej Drzewiński Ku północy – Andrzej Drzewiński Posłaniec – Andrzej Drzewiński Wyprawa – Mirosław P. Jabłoński Rybak – Mirosław P. Jabłoński
T. 30: Tragedia „Nimfy 8” (1987) Konfrontacja – Marcin Wolski Tragedia „Nimfy 8” – Marcin Wolski Matryca – Marcin Wolski Ludzie-Ryby – Marcin Wolski Przezorność – Marcin Wolski Masa krytyczna – Marcin Wolski Eksponat – Marcin Wolski Przestępstwo i wyrok – Marcin Wolski Wariant autorski – Marcin Wolski Mam prośbę, Jack... – Marcin Wolski Trzecia planeta – Marcin Wolski
T. 31: Spotkanie z wiecznością (1989) Dwa litry życia – Andrzej Zimniak Zwiastun jesieni – Andrzej Zimniak Eliminacja – Andrzej Zimniak Ostatni gladiatorzy – Andrzej Zimniak Piąta pora roku – Andrzej Zimniak Spotkanie z wiecznością – Andrzej Zimniak
T. 32: Dotyk (1989) Zaglądający przez szpary – Dariusz Filar Dotyk – Dariusz Filar
T. 33: Zaklęte miasto (1990) Zaklęte miasto – Jacek Piekara Zaklęte miasto II – Jacek Piekara Vergor z Białego Zakonu – Jacek Piekara Syn szatana – Jacek Piekara Miasto Dwunastu Wież – Jacek Piekara Powrót Białych Jeźdźców – Jacek Piekara Rzeka Czasu – Jacek Piekara Oczy Południa – Jacek Piekara Wszystkie twarze Szatana – Jacek Piekara
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Serie wydawnicze z zakresu fantastyki Kategoria:Polskie antologie fantastyczne Kategoria:Serie wydawnicze z zakresu literatury dziecięcej i młodzieżowej