thumb|Pomnik Katyński po katastrofie polskiego Tu-154 w Smoleńsku (kwiecień 2010) thumb|Głaz Katyński na Ogrodach Pomnik Ofiar Katynia i Sybiru w Poznaniu, Pomnik Katyński w Poznaniu – monument upamiętniający zbrodnię katyńską, zlokalizowany w Poznaniu, w obrębie Dzielnicy Cesarskiej, w Ogrodzie Zamkowym przy Zamku Cesarskim.
Historia i forma Akt erekcyjny pomnika wmurowano z inicjatywy Stowarzyszenia Katyń w 1990, przy ustnej akceptacji Andrzeja Wituskiego, ówczesnego prezydenta Poznania. W 1994 Rada Miejska wyraziła zgodę na budowę pomnika, jednak zaproponowano inne miejsce – skwer za Teatrem Wielkim (obecnie stoi tam Pomnik Polskiego Państwa Podziemnego). Ogród zamkowy, jako miejsce posadowienia monumentu, był negatywnie rekomendowany m.in. przez architekta wojewódzkiego. Podnoszono problem niedostosowania symboliki katyńskiej do architektury i wydźwięku otoczenia. 2 marca 1995 zawieszono postępowanie w sprawie ustalania warunków zabudowy w tej sprawie, a pomnika nie odsłonięto w rocznicę 55. tragedii. Sprawa wróciła kilka lat później – pod naciskiem opinii publicznej dokonano uroczystego odsłonięcia pomnika 17 września 1999, w 60. rocznicę napaści ZSRR na PolskęPolska Niezwykła.
Projektantem obiektu jest Robert Sobociński, za aranżację odpowiadał Jerzy Suchanek. Mszę podczas odsłonięcia celebrował bp Stanisław Napierała. Pomnik stoi w centrum ogrodu, awersem do tylnego wejścia do Zamku. Ma formę nieregularnej steli przedstawiającej ciała ludzkie wciągane do pionowej szczeliny. Widać drobne akcesoria wojskowe znane ze zdjęć dokumentalnych z Katynia – szable, sprzączki od pasów, blaszkę z numerem 557 i inne. Od strony ulicy Fredry płaszczyzna nacięta jest w zarys krzyża, widać też czaszki. Według Sobocińskiego, dzieło nawiązuje zarówno do korony drzewa, jak i tematu ekshumacji zwłok.
Głaz na Ogrodach Inny pomnik w formie głazu, upamiętniający trzy ofiary Katynia (ppor. Witolda Dewojno, mjr Włodzimierza Hardego i kap. Adama Kowalczyka) znajduje się na Ogrodach, przy ul. Dąbrowskiego 163, przed Zespołem Szkół Elektrycznych nr 1.
Zobacz też Pomniki w najbliższej okolicy (nieistniejące i istniejące): 5 Figur – rzeźba Magdaleny Abakanowicz w bezpośrednim sąsiedztwie Pomnik Ottona von Bismarcka w Poznaniu – nieistniejący Pomnik Najświętszego Serca Pana Jezusa w Poznaniu – nieistniejący Pomnik Adama Mickiewicza w Poznaniu Pomnik Ofiar Czerwca 1956 Pomnik Stanisława Mikołajczyka w Poznaniu Pomnik Najświętszego Zbawiciela w Poznaniu Pomnik kryptologów w Poznaniu Pomnik Polskiego Państwa Podziemnego w Poznaniu
Przypisy
Bibliografia Joanna Figuła-Czech, Między ideą i realizacją. Poznańskie pomniki po 1989 roku, w: Kronika Miasta Poznania, nr 2/2001, Wydawnictwo Miejskie, Poznań, 2001, s. 229-234, ISSN 0137-3552.
Katyński Poznań Kategoria:Pomniki w Polsce odsłonięte w 1999 Kategoria:Zamek Cesarski w Poznaniu Kategoria:Twórczość Roberta Sobocińskiego