Kościół św. Sylwestra in Capite (wł. Chiesa di San Silvestro in Capite) – kościół tytularny w Rzymie.

Łacińska nazwa in Capite, odnosi się do głowy św. Jana Chrzciciela, która znajduje się w tym kościele jako relikwia.

Świątynia ta jest kościołem rektoralnym parafii Sant’Andrea delle Fratte oraz kościołem tytularnym.

Lokalizacja Kościół znajduje się w III Rione Rzymu – Colonna przy Piazza di San Silvestro. Zlokalizowany jest pomiędzy Polem Marsowym a Kwirynałem.

Patron Patronem świątyni jest Sylwester I – papież z IV wieku.

Historia Kościół został zbudowany w VIII wieku dzięki papieżowi Stefanowi II. W tym czasie w okolicach Rzymu panoszyły się bandy rozbójników, natomiast władze nie były w stanie zapewnić pielgrzymom bezpieczeństwa poza murami miasta, w związku z tym zaczęto przenosić relikwie męczenników z podmiejskich katakumb do kościołów w obrębie murów. Świątynia ta powstała w celu umieszczenia w niej relikwii z katakumb (m.in. do kościoła przeniesiono relikwie św. Tarsycjusza z katakumb św. Kaliksta). Kościół został poświęcony pierwszemu biskupowi Paryża św. Dionizemu (prawdopodobnie w związku z zawartym wcześniej sojuszem papieża z Pepinem Krótkim). Klasztor przy kościele początkowo obsadzony był przez mnichów obrządku bizantyjskiego (prawdopodobnie zbiegli oni z Konstantynpola przed prześladowaniami ze strony ikonoklastów), w połowie X wieku klasztor objęli benedyktyni. W XII wieku kościół był wymieniany jako noszący wezwanie świętych Stefana I, Dionizego i Sylwestra, prawdopodobnie stało się to w efekcie przeniesienia do kościoła relikwii św. Stefana i Sylwestra z oratorium przykościelnego klasztoru. Pierwszą wzmiankę z określeniem in Capite w odniesieniu do tego kościoła znaleziono w roku 1194. We wczesnym średniowieczu kościół był nazywany Sancti Silvestri inter Duos Hortos (pomiędzy dwoma ogrodami). Kompleks zabudowań został odnowiony w latach 1198-1216, dobudowano wówczas dzwonnicę.

W 1286 roku papież Honoriusz IV przekazał kompleks zabudowań klaryskom. W XVI wieku siostry rozpoczęły przebudowę. Francesco Capriani prowadził prace w kościele w latach 1591-1601, od roku 1595 razem z Carlo Maderno. Po przebudowie kościół konsekrowano w 1601 roku. Od 1667 roku rozpoczęto prace nad dekorowaniem wnętrza, trwały one do 1697 roku. W 1703 Domenico de Rossi przebudował fasadę od ulicy.

W roku 1887 papież Leon XIII powierzył kościół św. Sylwestra pallotynom.

W 1890 roku kościół ten został ogłoszony kościołem narodowym dla emigrantów z Anglii. Świątynia, w której regularnie odprawiane są nabożeństwa w języku angielskim, pełni obecnie funkcję brytyjskiego kościoła etnicznego w Rzymie.

Architektura i sztuka Fasada widoczna od ulicy nie jest właściwą fasadą kościoła, ale prowadzi na dziedziniec przed nim. Na attyce znajdują się cztery posągi: św. Sylwester autorstwa Lorenzo Ottoni, św. Stefan Michelangelo Borgognone, św. Klara Giuseppe Mazzoni i św. Franciszek Vincenzo Felice. Dziedziniec jest wyłożony czerwoną cegłą z dużym ukośnym białym krzyżem. Na ścianach otaczających dziedziniec i w loggii znajdują się fragmenty starożytnych zabytków i rzeźby sięgające do XVIII wieku. W loggi znajduje się też średniowieczna tablica z listą dni wspomnienia świętych, których relikwie są przechowywane w kościele.

Właściwa fasada kościoła ma dwie kondygnacje i prostą formę.

Dzwonnica ma siedem kondygnacji oddzielonych od siebie wystającymi gzymsami. Z każdej strony pierwsza kondygnacja ma dwa łukowe otwory, druga ma trzy arkadowe otwory, kolejne pięć – po parze biforiów z kolumienką z wapienia z impostem.

Kościół jest jednonawowy z trzema kaplicami po obu bokach, transeptem apsydą. Na sklepieniu znajduje się Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny, dzieło Giacinto Brandi z 1682 roku.

Konfesja jest późnym dodatkiem, została wykopana w 1906 roku, mieszczą się w niej relikwie sprowadzone z katakumb do pierwotnego kościoła zbudowanego w tym miejscu. W krypcie znajduje się rzymska mozaika przedstawiająca ptaki.

W kościele przechowywana jest głowa św. Jana Chrzciciela, która wg legendy została sprowadzona do Rzymu przez greckich mnichów z Grecji, ale w rzeczywistości była czczona w sąsiednim małym kościele San Giovanni in Capite (późniejsza Santa Maria in San Giovannino), klaryski pozyskały relikwię w XIII wieku. Autentyczność głowy jest niepewna, zwłaszcza, że w innych miejscach są przechowywane również jakoby głowy św. Jana Chrzciciela. Badacze podejrzewają, że głowa z tego kościoła w rzeczywistości należała do miejscowego rzymskiego męczennika, zwanego św. Janem Kapłanem, i że pochodzi ona z jego kościoła przy Catacomba ad clivum Cucumeris.

Kardynałowie prezbiterzy Kościół św. Sylwestra in Capite jest jednym z kościołów tytularnych Rzymu nadawanych kardynałom-prezbiterom (Titulus Sancti Silvestri in Capite). Tytuł ten został ustanowiony 6 lipca 1517 roku.

Zobacz też Tytularne kościoły kardynalskie

Przypisy

Kościół św. Sylwestra in Capite Sylwestra in Capite Kategoria:Kościoły i domy zakonne pallotynów we Włoszech Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Sylwestra