Parafia pw. Świętego Andrzeja Apostoła w Broku – rzymskokatolicka parafia należąca do dekanatu Ostrów Mazowiecka – Chrystusa Dobrego Pasterza, diecezji łomżyńskiej, metropolii białostockiej. Siedziba parafii mieści się w Broku, przy Placu Kościelnym.
Historia Parafia została erygowana w XIII wieku, nie wiadomo jednak, kiedy dokładnie. W dokumencie z 1203 Brok pojawia się jako gród warowny z kościołem. Po erygowaniu parafii biskup płocki nadał jej kilka włók ziemi i wyznaczył granice.
Pierwszy kościół pw. św. Andrzeja powstał w XI wieku. W XII wieku i później zapewne był drewniany. Zachowany do dziś kościół zaplanował bp płocki Samuel Maciejowski, a ufundował jego następca bp Andrzej Noskowski.
Do 1795 teren parafii sięgał za rzekę Bug. Po III rozbiorze granica zaborów biegła Bugiem, dlatego wsie Kępa, Morzyczyn i Płatkownica przyłączono do sąsiedniej parafii Sadowne.
W 1804 na obszarze parafii Brok leżały: Brok, Bojany, Borowe, Czuraj, Glina, Kaczkowo, Klukowo, Laskowice, Małkinia Dolna, Małkinia Górna, Nagoszewo, Przywóz, Puzdrowizna, Ruda, Sumiężne, Tartowizna i Turka. W 1869 przyłączono osady leśne Antonowo i Feliksowo.
Gdy w 1907 utworzono parafię Małkinia, odłączono do niej należące dotąd do parafii w Broku: Borowe, Klukowo, Małkinię Dolną, Małkinię Górną i Przywóz. W 1913 w parafii Brok znalazły się Fidury i Nagoszewka.
W 1998 do parafii Brok należały: Brok, Bojany, Glina, Kaczkowo Nowe, Kaczkowo Stare, Laskowizna, Nagoszewo, Nagoszewka Pierwsza, Nagoszewka Druga, Puzdrowizna, Sumiężne i Turka. Parafia liczyła 3965 wiernych.
W 1990 otwarto kaplicę w Glinie, a w 1995 w Nagoszewce.
Miejsca święte
Kościół parafialny
Otoczenie kościoła W otoczeniu kościoła znajduje się park z XVIII wieku z wieloma drzewami o pomnikowych rozmiarach. Ochroną w formie pomników przyrody objęto w 1972 (podstawę prawną zaktualizowano w 1990): 7 lip drobnolistnych, dwa dęby szypułkowe, dwa wiązy górskie i jeden klon zwyczajny.
W sąsiedztwie kościoła rośnie zasadzony w 2006 dąb papieski wyhodowany z żołędzi najstarszego dębu w Polsce Chrobrego, poświęconych przez papieża Jana Pawła II w 2004. Dąb zasadzony został w obecności biskupa łomżyńskiego ks. Stanisława Stefanka.
Przy kościele znajduje się dwukondygnacyjna drewniano-murowana dzwonnica z połowy XIX wieku z blaszanym namiotowym dachem, plebania, kapliczka maryjna i krzyż misyjny.
Na cmentarzu grzebalnym znajduje się drewniana kaplica cmentarna o konstrukcji zrębowej, na planie kwadratu, na kamiennej podmurówce, pokryta czterospadowym dachem, z żelaznym krzyżem w szczycie. Wystawiono ją w 1842.
Kościół i dzwonnica w 1958 (nr rej. A-385 z 25 stycznia 1958) oraz cmentarz przykościelny (zadrzewienie, nr rej. A-385 z 27 stycznia 1984), a także cmentarz parafialny (nr rej. A-550 z 18 stycznia 1986), zostały wpisane do rejestru zabytków.
Kościoły filialne i kaplice
Kaplica w Glinie Kaplica w Nagoszewce
Obszar parafii
Miejscowości i ulice W granicach parafii znajdują się miejscowości:
Galeria
Przypisy
Parafia Kategoria:Parafie pod wezwaniem św. Andrzeja Apostoła Kategoria:Parafie diecezji łomżyńskiej