thumb|Mapa wyborcza Stanów Zjednoczonych w 1980 roku. Liczba na mapie określa liczbę przedstawicieli stanu w Kolegium Elektorów Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1980 roku – czterdzieste dziewiąte wybory prezydenckie w historii Stanów Zjednoczonych. Na urząd prezydenta wybrano Ronalda Reagana, a wiceprezydentem został George H.W. Bush.

Kampania wyborcza Wybory prezydenckie w 1980 roku odbywały się w cieniu radzieckiej interwencji w Afganistanie, która zogniskowała uwagę opinii publicznej na osobie urzędującego prezydenta. Jimmy Carter, pomimo swojej niepopularności, zgłosił akces do reelekcji w listopadzie 1979 roku. Jednakże w Partii Demokratycznej pojawił się silny kontrkandydat – Ted Kennedy, brat Johna, który atakował Cartera za nieudolność w kwestiach inflacji i bezrobocia. Ponadto do nominacji pretendował także Pat Brown Urzędujący prezydent wygrał prawybory w Vermont, Georgii, Alabamie, Florydzie i Illinois. Pomimo zwycięstw Cartera w Wisconsin i Luizjanie, Kennedy nadal walczył o nominację prezydencką. Po zakończeniu wszystkich prawyborów, w czerwcu 1980 roku, prezydent miał wystarczającą większość do uzyskania nominacji partii. Sierpniowa konwencja wyborcza demokratów odbyła się w Nowym Jorku, gdzie delegaci oficjalnie udzielili poparcia prezydentowi. Carter postanowił nie brać aktywnego udziału w kampanii, ze względu na trwający kryzys w ambasadzie USA w Teheranie. Postulował redukcję budżetu federalnego i ograniczenie kredytów by walczyć z inflacją, a także szukał źródeł energii alternatywnych dla ropy sprowadzanej z Bliskiego Wschodu. W Partii Republikańskiej było kilku pretendentów do nominacji prezydenckiej: Ronald Reagan, George H.W. Bush, John B. Anderson, Gerald Ford, Howard Baker, John Connally i Phil Crane. Reagan zwyciężył w prawyborach w New Hampshire, Karolinie Południowej, Alabamie, Georgii i Florydzie, po czym Ford wycofał się z wyścigu o nominację. Reagan wygrał także kolejne prawybory w Kansas, Teksasie, Nebrasce i Maryland. W maju 1980 Bush także zrezygnował, podkreślając że celem nadrzędnym republikanów jest pokonanie Cartera. Na lipcowej konwencji partii w Detroit, Reagan oficjalnie uzyskał nominację. Początkowo zaproponował wiceprezydenturę Geraldowi Fordowi, jednak ten postawił warunek zwiększenia władzy drugiej osoby w państwie, na co nie zgodził się Reagan. Wobec tego, nominację wiceprezydencką otrzymał Bush. Konserwatywny kandydat republikanów deklarował w programie konstytucyjny zakaz aborcji, równość praw bez względu na płeć i przywrócenie kary śmierci. Dodatkowo chciał zwiększenia produkcji energii jądrowej, obniżenie podatków o 30% w ciągu trzech lat oraz ograniczenie władzy federalnej. Po porażce w prawyborach John Anderson postanowił wystartować jako kandydat bezpartyjny. Obiecywał w kampanii zrównoważenie budżetu i ograniczenie wydatków oraz poparcie dla ustaw o równości praw kobiet i homoseksualistów. Kandydatem Partii Libertariańskiej został Edward Clark.

Kandydaci Bezpartyjny

Partia Demokratyczna

Partia Republikańska

Wyniki głosowania Głosowanie powszechne odbyło się 4 listopada 1980. Reagan uzyskał 50,8% poparcia, wobec 41% dla Cartera, 6,6% dla Johna Andersona i 1,1% dla Edwarda Clarka. Ponadto, niecałe 460 000 głosów oddano na niezależnych elektorów, głosujących na innych kandydatów. Frekwencja wyniosła 52,8%. W głosowaniu Kolegium Elektorów Reagan uzyskał 489 głosów, przy wymaganej większości 270 głosów. Na Cartera zagłosowało 49 elektorów. W głosowaniu wiceprezydenckim zwyciężył Bush, uzyskując 489 głosów, wobec 49 dla Mondale’a.

Ronald Reagan został zaprzysiężony 20 stycznia 1981 roku.

Kandydat na prezydenta Partia Głosowanie powszechne Kolegium Elektorów Głosy Procent Ronald Reagan Partia Republikańska 43 899 248 50,8% 489 Jimmy Carter Partia Demokratyczna 35 481 436 41% 49 John B. Anderson bezpartyjny 5 719 850 6,6% 0 Edward Clark Partia Libertariańska 921 128 1,1% 0 Łącznie 538

Kandydat na wiceprezydenta Partia Kolegium Elektorów George H.W. Bush Partia Republikańska 489 Walter Mondale Partia Demokratyczna 49 Łącznie 538

Przypisy

Bibliografia