thumb|upright=1.4|Normalnotorowi przewoźnicy pasażerscy i obsługiwane przez nich trasy w Polsce według rocznego rozkładu jazdy 2020/2021 (linia gruba) PKP Intercity i Polregio (linia cienka) Polregio (linia gruba) PKP Intercity Inni przewoźnicy według oznaczeń Przewoźnicy kolejowi w Polsce – przedsiębiorstwa, które posiadają licencję na przewozy kolejowe na terenie Polski.
Największymi przewoźnikami kolejowymi w Polsce są: przewozy towarowe – PKP Cargo. przewozy osobowe – PKP Intercity, Polregio.
Licencje na przewozy kolejowe W Polsce ogólnodostępne przewozy pasażerskie o charakterze publicznym są wykonywane przez kilkunastu licencjonowanych przewoźników kolejowych.
Licencje na przewozy kolejowe wydawane są przez Departament Regulacji Transportu Kolejowego działający przy Urzędzie Transportu Kolejowego, na podstawie warunków określonych przez Ministerstwo Infrastruktury.. Przedsiębiorstwo wnioskujące o wydanie licencji sprawdzane jest pod kątem między innymi: wiarygodności finansowej, kompetencji zawodowych pracowników, dysponowania dopuszczonym do ruchu taborem kolejowym i posiadania ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.
Osobno wydawane są licencje na: przewóz osób przewozy towarowe udostępnienie pojazdów trakcyjnych.
Ze względu na demonopolizację rynku przewozów kolejowych w Polsce, każde przedsiębiorstwo ma prawo do równego dostępu do infrastruktury kolejowej. Do prowadzenia przewozów na terenie Polski uprawniają również licencje wydane przez właściwe władze innych państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
Przewoźnicy pasażerscy Przewoźnicy pasażerscy według liczby pasażerów Przewoźnik 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019202020212022202320242025 Polregio 41,48% 36,88% 31,39% 29,48% 27,41% 27,16% 26,31% 26,17% 26,49%26,65%25,55%25,47%25,98%24,76%23,38% PKP Intercity 13,81% 12,87% 11,36% 9,49% 11,13% 13,17% 14,11% 14,87% 14,57%12,75%14,56%17,23%18,15%19,23%20,32% Koleje Mazowieckie 20,57% 21,58% 23,09% 23,26% 22,56% 20,81% 20,44% 19,24% 18,52%19,99%19,22%17,26%16,43%15,90%15,95% PKP SKM w Trójmieście 14,51% 13,44% 13,02% 13,28% 14,03% 14,31% 13,94% 13,61% 12,85%12,09%13,35%12,73%12,01%12,04%11,47% Koleje Śląskie 0,68% 3,34% 6,04% 5,96% 5,67% 5,24% 5,18% 5,47% 6,08%6,21%6,06%5,84%5,87%5,37%4,67% Koleje Dolnośląskie 0,34% 0,67% 0,90% 1,34% 1,86% 2,50% 3,09% 3,78% 4,20%4,38%4,48%4,68%5,12%5,53%5,84% Koleje Wielkopolskie 0,21% 1,22% 2,00% 2,69% 2,63% 2,82% 2,67% 3,53% 3,63%3,62%3,78%4,17%4,5%4,56%4,37% SKM w Warszawie 4,33% 6,30% 8,35% 9,51% 9,03% 8,14% 7,60% 6,10% 6,43%7,14%5,95%5,19%4,05%4,56%5,43% Łódzka Kolej Aglomeracyjna – – – 0,13% 0,58% 0,86% 1,27% 1,52% 1,79%2,22%2,46%2,53%2,71%2,61%2,59% Koleje Małopolskie – – – 0,01% 0,64% 1,64% 1,89% 2,08% 1,93%1,87%1,81%2,06%2,51%3,34%3,58% Warszawska Kolej Dojazdowa 2,77% 2,59% 2,74% 2,95% 2,73% 2,35% 2,55% 2,77% 2,62%2,21%1,98%1,95%1,71%1,29%1,51% Arriva RP 0,92% 0,91% 0,92% 1,71% 1,53% 0,80% 0,77% 0,69% 0,69%0,73%0,65%0,67%0,71%0,70%0,67% Usedomer Bäderbahn 0,19% 0,18% 0,18% 0,18% 0,18% 0,17% 0,17% 0,16% 0,15% 0,16% 0,14%0,21%0,14%0,15%RegioJet0,06%0,05%Leo Express0,003% Pozostali 0,18% 0,01% 0,01% 0,01% 0,01% 0,02% 0,02% 0,02% 0,04%0,04%0,04%0,24% Liczba pasażerów ogółem (w mln) 264,52 273,90 270,40 269,07 280,31 292,55 303,56 310,28 335,39 209,15 245,1342,2374,4407,5439,0 Źródła
Przewoźnicy pasażerscy według wykonanej pracy przewozowej Przewoźnik 2011 2012 2013 2014 2015 2016 20172018 PKP Intercity 45,52% 43,90% 42,18% 38,90% 44,53% 49,35% 51,13%52,72% Polregio 36,53% 34,22% 30,56% 30,01% 25,17% 22,22% 20,74%19,97% Koleje Mazowieckie 10,34% 11,89% 13,24% 13,78% 12,77% 11,28% 10,77%10,00% PKP SKM w Trójmieście 4,97% 4,70% 4,77% 5,35% 5,62% 5,74% 5,42%4,66% Koleje Śląskie 0,30% 1,63% 3,85% 4,02% 3,59% 3,09% 3,38%3,60% Koleje Dolnośląskie 0,17% 0,49% 0,69% 1,27% 1,82% 2,22% 2,50%2,86% Koleje Wielkopolskie 0,09% 0,59% 1,45% 2,17% 2,01% 2,04% 1,76%1,93% SKM w Warszawie 0,95% 1,45% 2,02% 2,39% 2,18% 1,86% 1,70%1,35% Koleje Małopolskie – – – 0,003% 0,16% 0,49% 0,83%1,14% Łódzka Kolej Aglomeracyjna – – – 0,096% 0,42% 0,64% 0,70%0,75% Warszawska Kolej Dojazdowa 0,63% 0,62% 0,70% 0,80% 0,72% 0,56% 0,58%0,63% Arriva RP 0,48% 0,51% 0,54% 1,21% 0,99% 0,50% 0,74%0,37% Usedomer Bäderbahn 0,004% 0,004% 0,004% 0,004% 0,004% 0,004% 0,004%0,003% Pozostali 0,04% 0,0037% 0,0084% 0,0024% 0,005% 0,01% 0,01%0,02% Praca przewozowa ogółem (w mld pas-km) 18,169 17,860 16,797 16,071 17,443 19,181 20,32121,047 Źródła
Przewoźnicy towarowi Przewoźnicy towarowi według masy towarów Przewoźnik20102011201220132014201520162024 PKP Cargo 49,58% 52,32% 50,42% 48,63% 47,94% 47,48%43,86% 27,92% DB Cargo Polska 31,61% 19,73% 20,37% 19,24%Udziały w latach 2011–2013 dla całej Grupy CTL, jak i DB Schenker. 18,55% 17,71% 17,99% 13,99% Orlen Kolej 3,29% 4,22% 4,56% 4,04% 4,65% 5,61% 5,7% 7,59% CTL Logistics 6,18% 6,59% 6,47% 6,77% 3,11% 3,58% 4,32% 1,84% CTL Train 1,73% 1,6% 1,32% – CTL Rail 0,87% 0,43% – – PKP LHS 4,05% 4,39% 4,32% 4,66% 4,30% 4,48% 4,87% PUK Kolprem 1,02% 1,74% 2,30% 2,44% 2,23% 2,73% 4,16% Freightliner PL 1,22% 2,34% 2,20% 2,10% 2,92% 2,52% 2,27% 3,31% Pol-Miedź Trans 1,77% 1,90% 2,14% 2,36% 2,34% 2,33% 2,26% 2,10% Rail Polska 1,04% 1,28% 1,49% 1,74% 1,28% 1,39% 1,61% 1,57% Orlen KolTrans 0,68% 0,86% 1,15% 1,24% 1,45% 1,61% – Qemetica Cargo 0,54% 0,57% 0,57% 0,65% 1,02% 1,23% 1,34% KP Kotlarnia 1,23% 1,43% 1,11% 1,32% 1,21% 1,36% 1,13% 0,65%CD Cargo Poland <0,5% <0,5% <0,5% <0,5% 0,95% 2,07% STK 0,59% 0,88% 1,31% 0,94% 0,75% 0,9% –Euronaft ? <0,5% <0,5% <0,5% <0,5% 0,67% –JSW Logistics ? <0,5% <0,5% <0,5% <0,5% 0,66 0,68% Captrain Polska 0,87% <0,5% <0,5% <0,5% <0,5% 0,64% 1,14%Inter Cargo ? – <0,5% <0,5% <0,5% 0,63% 1,35% Ecco Rail ? – <0,5% <0,5% <0,5% 0,6% 0,53% PKP Cargo Service – – 0,44% 0,43% <0,5% <0,5% 1,03% PCC Intermodal – – – – – – 2,16% T&C – – – – – – 2,67% Rail STM – – – – – – 1,30% Alza Cargo – – – – – – 1,23% LTE Polska – – – – – – 1,16% LTG Cargo Polska – – – – – – 0,90% Cemet – – – – – – 0,87% Olavion – – – – – – 0,80% Eurotrans – – – – – – 0,76% Metrans Rail – – – – – – 0,73% Euroasian Raiwail Carrier – – – – – – 0,70% Railpolonia – – – – – – 0,67% Żwirownia Beton Dolata – – – – – – 0,56% IGL – – – – – – 0,54% TKP Silesia – – – – – – 0,52% Pozostali – – 2,46% 2,80% 3,72% 5,04% 6,25% 8,31% Przewieziona masa towarów (w milionach ton) 249,35 231,30 233,22 228,86 224,78 222,25 223,50Źródła Potencjał na szynach. Czy transport kolejowy w Polsce ma szansę na rozwój?, TSLbiznes 10/2011, s. 26.
W roku 2011 do najważniejszych barier w rozwoju przewozów towarowych koleją w Polsce należały wysokie stawki za dostęp do infrastruktury (w 2011 3,21 euro/pockm) oraz zły stan torów (w 2011 średnia prędkość przewozów towarowych w Polsce wynosiła nieco ponad 20 km/h)Trudny powrót na drogę wzrostu, TSLbiznes nr 7-8/2011, s. 51..
Zobacz też Kategorie pociągów w Polsce Lista przedsiębiorstw kolejowych
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Jacek Chiżyński: Atlas przewoźników kolejowych Polski 2011. .
Linki zewnętrzne