thumb|240px 240px|mały|Kościół na zdjęciu z około 1914 Kościół Podwyższenia Świętego Krzyża w Brzezinach – gotycka świątynia murowana, należąca do rzymskokatolickiej Parafii Podwyższenia Świętego Krzyża w Brzezinach, w województwie łódzkim. Historia Kościół został zbudowany w 1. poł. XIV wieku. Wzniesiono go z cegły, w stylu gotyckim.
W renesansie miała miejsce pierwsza poważniejsza przebudowa kościoła - wzniesiono m.in. kaplice Lasockich i Miedzianków - piękne mauzolea z katakumbami. Bogate uposażenie kościoła oraz kaplicę ufundował ówczesny właściciel Brzezin - Stanisław LasockiStanisław Lasocki h. Dołęga [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 16, s. 547. Wyposażenie do kaplic, jak i całego kościoła sprowadzono z Krakowa.
W 1515 roku dobudowana została kaplica Matki Bożej Różańcowej - na wzór kaplicy Zygmunta w katedrze wawelskiej.
Ostatnią dobudowana kaplicą jest kaplica Świętego Krzyża z 1619 roku.
W połowie XIX wieku kościół zamknięto, gdyż jego konstrukcja była poważnie uszkodzona. Po odbudowie świątynia została poświęcona 30 października 1853 roku i służy do dziś społeczności katolickiej w Brzezinach.
Kościół Architektura Kościół pw. Podwyższenia Świętego Krzyża jest kościołem murowanym, jednonawowym, z niskim prezbiterium. Przy prezbiterium do świątyni przylega piętrowa zakrystia i mała kruchta.
Pierwotnie wzniesiony w stylu gotyckim, po licznych przebudowach stanowi mieszankę gotyku, renesansu i baroku.
Warta uwagi jest zwłaszcza renesansowa kaplica Lasockich, w której znajduje się rodzinne mauzoleum. Górująca nad nią kopuła z latarnią wzorowana była na bazylice św. Piotra w Rzymie. Wyposażenie Zachowało się wiele cennych elementów wyposażenia świątyni, jak np.: w kościele: barokowe organy z XVII w. gotycka rzeźba Chrystus w Ogrojcu (ok. 1500 r.) płaskorzeźba Ukrzyżowanie (XVI-XVII w.) XVII-wieczny krucyfiks dzwon z 1641 r. trzy kropielnice - w tym dwie gotyckie rokokowy konfesjonał (XVII w.) srebrny relikwiarz w kształcie krzyża z herbem Brzezin i datą 1628 rzeźba św. Mikołaja z Bari (XVI w.) XVII-wieczna monstrancja wieżyczkowa w kaplicach Lasockich i Miedzianków rzeźby nagrobkowe z XVI i XVII wieku nagrobek Urszuli z Maciejowskich Leżeńskiej, ufundowany przez męża, kasztelana Jana Leżeńskiego - autorstwa Jana Michałowicza z Urzędowa, wykonany w latach 1565-1568. płyta nagrobkowa Stanisława i Zofii z Szydłowieckich Lasockich z I poł. XVI w.- dzieło Giovanniego Ciniego ze Sieny.
Przypisy
linki zewnętrzne Kościół Podwyższenia Świętego Krzyża polska-org.pl
Kategoria:Architektura I Rzeczypospolitej (województwo łęczyckie) Podwyższenia Świętego Krzyża Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego Podwyższenia Świętego Krzyża w Brzezinach Kategoria:Zabytkowe kościoły w Brzezinach Kategoria:Architektura gotyku w województwie łódzkim