Ulica Józefa Dietla, planty dietlowskie – ulica w Krakowie, w Dzielnicy I Stare Miasto, pomiędzy Kazimierzem a Stradomiem i Wesołą.

Historia Ulica powstała w miejsce zasypanego koryta Starej Wisły. Pomysłodawcą był prezydent miasta Józef Dietl, a projektantem B. Malecki. Budowa plant była częścią planu porządkowania i rozwoju urbanistycznego Krakowa. Ulica została wybudowana w latach 1878–1880 (aktualną nazwę otrzymała w 1879). Miała kilometr długości i 100 metrów szerokości, składała się z dwóch jezdni przedzielonych pasem zieleni o powierzchni 4,96 ha. Jej naturalnym przedłużeniem (wynikającym z przebiegu zasypanego koryta rzeki) była Aleja Ignacego DaszyńskiegoZdjęcie satelitarne Krakowa z 1965 r..

Parkowa zieleń uległa znacznej degradacji podczas I wojny światowej, głównie wskutek budowy rowów strzeleckich. W latach 20. XX wieku nastąpiło częściowe odrestaurowanie roślinności według projektu Aleksandra Gauzego, inspektora ogrodów miejskich. Przez kolejne lata jednak rosnące potrzeby komunikacyjne arterii przyczyniły się do stopniowego zawężania terenów zielonych na rzecz jezdniKraków na starych widokówkach. Ulica Dietlowska. Swój parkowy charakter ulica ostatecznie utraciła w 1970, po wybudowaniu torowiska tramwajowego w stronę mostu Grunwaldzkiego.

Zabudowa Pod numerem 36 znajduje się zabytkowy zespół po klasztorze bernardynek, a pod numerem 30 kościół garnizonowy św. Agnieszki.

Przy zbiegu ulic Dietla (pod numerem 42) i Stradomskiej (pod numerem 27) znajduje się kamienica OhrensteinaDom Ohrensteina – Kamienica VII 26Dom Ohrensteina (Kraków)Dom Ohrensteina w Krakowie, projektu Jana Zawiejskiego. Jest to wybudowany w latach 1911–1913 pięciokondygnacyjny budynek, którego kopuła do II wojny światowej zwieńczona była iglicą. Jego właścicielami byli Mojżesz Löbel Ohrenstein, handlarz win, oraz jego żona Róża (Reizel), z domu Wald.

W XIV wieku mieszczanin Mikołaj Loszek uzyskał od Władysława Jagiełły obszar między dzisiejszymi ulicami Stradomską i św. Agnieszki, na którym postawił dom z ogrodem. Od końca XV do początku XVIII wieku obszar ten, w kształcie trójkąta, nazywano „Raj”. Znajdujące się po drugiej stronie ul. Stradomskiej, zamieszkane przez rzemieślników, domostwa spłonęły całkowicie w czasie wielkiego pożaru w XV wieku, co dało asumpt do nazwania tego kwartału „Piekłem”. Obecnie w miejscu tym stoi kamienica o numerze 44, powstała na terenie po pogorzelisku w 1865. Dwie najwyższe kondygnacje dobudowano w latach 1926–1929. W kalendarzu Józefa Czecha na rok 1906 zapisano, że właścicielami byli Hinda i Nahem Jacobsohnowie oraz Amelia i Zygmunt MarkheimowieMarian Satała Kamienica "Piekło". Tu można nakręcić horror, Gazeta Krakowska 25.05.2012.

W zabytkowym budynku pod numerem 70 mieści się szkoła.

Na tyłach kamienic zachodniej pierzei, w kwartale między ulicami Stradomską, św. Gertrudy, św. Sebastiana i Józefa Dietla, znajduje się ogród księży misjonarzy.

W północno-wschodniej części nad ulicą przebiega wybudowany w latach 1861–1863 wiadukt kolejowy na Grzegórzkach.

Budynki

Zabytki Do rejestru zabytków województwa małopolskiego wpisane są następujące obiekty: + Obiekt adres data budowy lub przebudowy nr w rejestrze zdjęciekościół bernardynek pw. śś. Agnieszki i Łucji, ob. garnizonowyul. Dietla 30-361660-1680A-303 z 26.02.1935centruj|mały dom ul. Dietla 29 1909 A-754 z 4.07.1988alt=Ulica Józefa Dietla w Krakowie nr 29|mały|centruj dom ul. Dietla 39 1887 A-753 z 4.07.1988alt=Ulica Józefa Dietla w Krakowie nr 39|mały|centruj kamienica ul. Dietla 40 / ul. św. Agnieszki 12 XIX w., 1914,

1934 A-1129 z 21.06.2004mały|centruj 2 kamienice ul. Dietla 45 i 47 1900 A-947 z 17.07.1993mały|centruj kamienica ul. Dietla 49 / Bożego Ciała 1 1897-1901 A-929 z 17.11.1992mały|centruj dom ul. Dietla 51 / Bożego Ciała 2 1889 A-760 z 8.07.1988mały|centruj dom z oficyną ul. Dietla 52 1875-1876 A-758 z 7.07.1988mały|centruj kamienica ul. Dietla 55 1889 A-899 z 10.12.1991mały|centruj dom ul. Dietla 62 1880, 1928 A-759 z 8.07.1988mały|centruj szkoła ul. Dietla 70 1891-92 A-1143 z 7.02.2006 kamienica ul. Dietla 75 / św. Sebastiana 25 1893 A-1010 z 20.12.1995mały|centruj kamienica ul. Dietla 85 1892 A-1467/M z 31.01.2020mały|centruj dom ul. Dietla 95 1883 A-762 z 10.08.1988mały|centruj dom ul. Dietla 97 / Wrzesińska 1 1905-1906 A-773 z 29.08.1988mały|centruj dom ul. Dietla 101 1910-1911 A-733 z 4.06.1988mały|centruj kamienica z oficynami ul. Dietla 105 1884-1886 A-898 z 28.11.1991mały|centruj dom ul. Dietla 107 1907 A-743 z 22.04.1988mały|centruj dom ul. Dietla 111 1886-1887 A-732 z 6.04.1988mały|centruj

Przypisy

Linki zewnętrzne , wawel.net (dostęp archiwalny) Panorama ulicy z przełomu XIX/XX wieku porównana z panoramą obecną, dawnotemuwkrakowie.pl

Dietla