Paul Kuusberg (ur. 30 kwietnia 1916 w Tallinnie, zm. 21 stycznia 2003) – estoński pisarz i działacz komunistyczny.
Życiorys Urodził się w rodzinie robotnika w Tallinnie i sam też pracował początkowo jako robotnik. W latach 1942–1946 był dziennikarzem i politrukiem w 8 Korpusie Strzelców Estońskich Armii Czerwonej, pisał artykuły do gazety „Tasuja”. Po wojnie ukończył w Moskwie szkołę partyjną KPZR.
W latach 1957–1960 oraz 1968–1976 był redaktorem naczelnym estońskiego czasopisma kulturalno-literackiego „Looming” oraz komunistycznej gazety „Rahva Hääl”. Między 1960 a 1983 był z przerwami przewodniczącym Związku Pisarzy Estońskiej Radzieckiej Republiki Socjalistycznej. Dwukrotnie (1976 i 1984) został odznaczony Orderem Lenina. Jako jedyny estoński pisarz został odznaczony złotym medalem Bohatera Pracy Socjalistycznej (1984).
Kuusberg, mający przekonania komunistyczne, od pierwszych lat władzy sowieckiej w Estonii działał na rzecz nowego systemu politycznego, jako ideolog, dziennikarz i publicysta polityczny. Dopiero później, od połowy lat 50. zaczął większą uwagę poświęcać pracy literackiej. Zadebiutował w 1957 r. na poły autobiograficznym tomem Müürid, pisanym w zgodzie z założeniami poetyki realizmu socjalistycznego. W późniejszych utworach Kuusberg odszedł od socrealizmu, przyjmując bardziej zdystansowane, dalekie od dogmatyzmu podejście do literatury. Będąc w dalszym ciągu działaczem komunistycznym próbował bronić wolności pisarskiej przed pozaliterackimi naciskami ideologicznymi. Przełomem w jego twórczości okazała się powieść Enn Kalmu kaks mina (1960–1961), opisująca los Estończyków walczących w II wojnie światowej po stronie Armii Czerwonej. Wartość literacką mają także powieści Andres Lapeteuse juhtum (1963) oraz Südasuvel (1966). W powieści Vihmapiisad (1976, przełożonej na język polski pt. Krople deszczu 1985) opisywał przemiany systemu politycznego Estonii po II wojnie światowej.
Dwukrotnie został wyróżniony nagrodą im. Friedeberta Tuglasa: w 1971 r. za opowiadanie Roostetanud kastekann oraz w 1978 r. za opowiadanie Võõras või õige mees (obydwa publikowane były na łamach czasopisma „Looming”).
W przekładzie na język polski ukazała się powieść Vihmapiisad, przełożona z języka rosyjskiego przez Zofię Łapicką jako Krople deszczu, Książka i Wiedza, Warszawa 1985. Opowiadanie Võõras või õige mees zostało przełożone na język polski przez Marię Gero-Rożniewicz i opublikowane pt. On czy nie on w tomie opowiadań radzieckich Długie sny, Warszawa 1982.
Dzieła 1957 – Müürid 1960-1961 – Enn Kalmu kaks mina 1963 – Andres Lapeteuse juhtum 1966 – Südasuvel 1971 – Naeratus 1972 – Üks öö 1977 – Linnukesega 1986 – Kes nad olid?
Bibliografia J. Kolbuszewski, Literatura estońska, [w:] Dzieje literatur europejskich, t. 2, cz. 2, s. 410.
Linki zewnętrzne Krótki biogram Kuusberga na stronie virumaa.ee Nekrolog na stronie baltwillinfo.com Biogram na stronie warheroes.ru
Kategoria:Absolwenci uczelni w Moskwie Kategoria:Bohaterowie Pracy Socjalistycznej Kategoria:Estońscy artyści socrealizmu Kategoria:Estońscy komuniści Kategoria:Estońscy prozaicy Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za Odwagę” (ZSRR) Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Wojny Ojczyźnianej II klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem „Znak Honoru” Kategoria:Oficerowie polityczni Armii Czerwonej Kategoria:Pisarze socrealiści Kategoria:Radzieccy artyści socrealizmu Kategoria:Radzieccy wojskowi narodowości estońskiej Kategoria:Redaktorzy naczelni Kategoria:Ludzie urodzeni w Tallinnie Kategoria:Urodzeni w 1916 Kategoria:Zmarli w 2003