thumb|300px|Uproszczona obsługa radaru śledzącego teren: 1.Na wykresie wysokości a i odległości r niebieski trójkąt oznacza samolot, niebieska krzywa Z jego zerowy wiersz poleceń do ustawienia zezwolenia c, zielona krzywa T wykryty teren (części przerywane znajdują się w cieniu radaru), a czarna krzywa T−Z ich różnicę. Dodatnia wartość maksymalna (czerwona strzałka) określa, o ile samolot powinien się wznosić.2.Jeśli samolot leci wyżej, ujemna wartość maksymalna określa, o ile powinien się zniżać. Radar TFR (ang. terrain following radar) – dosłownie radar śledzenia [ukształtowania] terenu, zwany również radarem śledzenia rzeźby terenu – najczęściej spotykana polska nazwa, dobrze oddająca zastosowanie, to radar omijania przeszkód terenowych.
Umożliwia nisko lecącemu (zwykle w zakresie ok. 30–300 m nad ziemią) statkowi powietrznemu na automatyczne utrzymywanie względnie stałej wysokości lotu ponad terenem. Stosowany zasadniczo w odrzutowych samolotach wojskowych, czasem – w śmigłowcach bojowych, rzadko – w samolotach cywilnych.
Technologia i zastosowanie System działa wysyłając sygnał radarowy w kierunku ziemi na położony przed samolotem obszar, nad którym będzie on przelatywał. Odbita wiązka fal radarowych jest analizowana w celu stwierdzenia zmian i zróżnicowania ukształtowania terenu. Uzyskana w ten sposób informacja może być wykorzystywana przez układy autopilota do automatycznego utrzymywania stałej wysokości nad powierzchnią ziemi i omijania przeszkód znajdujących się na obranym kursie. Technologia ta jest w większości przypadków stosowana w samolotach wojskowych do lotów bojowych z dużymi prędkościami i na niewielkiej wysokości nad wrogim terytorium w celu utrudnienia wykrycia przez radary przeciwnika i wykorzystania elementu zaskoczenia. Radar TFR umożliwia także wykonywanie takich lotów w niesprzyjających warunkach pogodowych lub w ciemności.
Niektóre samoloty, jak np. Tornado, są wyposażone w więcej niż jeden radar, przy czym jeden z nich jest wykorzystywany wyłącznie do śledzenia ukształtowania terenu. Nowocześniejsze konstrukcje, jak Rafale są w stanie wykonywać to zadanie przy użyciu jednego radaru typu matrycowo-fazowanego, ang. phased array. Pierwsze radary TFR pojawiły się w maszynach wojskowych już w pierwszej połowie lat 60. XX wieku, np. w prototypowym samolocie BAC TSR-2, a nieco później np. General Dynamics F-111.
Niektóre samoloty i śmigłowce wojskowe wyposażone w radary TFR A7A /B / C /D /E A-400M F-CK-1 C/D Hsiang Sheng B-1B B-2 B-52H C-5 Galaxy F-15E F-16 / F-16E/F F/A-18C/D F-105 F-111 A-6 Intruder Lockheed MC-130E/H Combat Talon I/II Mirage F-1 Mirage 2000 N/D NHI NH90 CV-22B Osprey Dassault Rafale F-4 Phantom II/RF-4C Reconnaissance Panavia Tornado Sikorsky MH-53J/M Pave Low Su-22 Su-24 Su-34 Su-30MKI HAL Tejas Tu-160
Linki zewnętrzne Szczegółowy opis zasad działania i trybów pracy radaru TFR, typu AN/APQ 115 samolotów MC-130 Combat Talon w:
http://www.23blot.pl/en/aircrafts/85-f16.html https://web.archive.org/web/20120104115507/http://www.f-16.pl/ (menu F-16 Fighting Falcon, zakładka Awionika, optyka, broń, punkt Systemy zapobiegające zderzeniu z terenem lub przeszkodami)
Kategoria:Radary obserwacji powierzchni Kategoria:Przyrządy pokładowe statków powietrznych