mały|Szkoła podstawowa mały|Aleja lipowa w Izabelinie mały|Boisko wielofunkcyjne Cieplice – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przeworskim, w gminie Adamówka. Ma status sołectwa.

+Integralne części wsi Cieplice SIMC Nazwa Rodzaj0598693 Biele przysiółek0598635 Chałupki część wsi0598641 Cieplice Dolne część wsi0598658 Cieplice Górne część wsi0598701 Izabelin osada0598664 Koło Cerkwi część wsi0598670 Koniowe część wsi0598724 Szegdy przysiółek0598687 Walaszki część wsi0598730 Wołczaste przysiółek

Historia Początki Cieplic sięgają XV wieku. Okolicę charakteryzują ciepłe źródełka (które nie zamarzają nawet w zimie), od których pochodzi nazwa wsi. W 1815 roku były zamieszkiwane przez 8500 osób, a w okresie przedwojennym liczba mieszkańców wynosiła 4500 osób, głównie wyznania greckokatolickiegoCieplice na stronie Urzędu Gminy.

W 1628 roku wieś była wzmiankowana w rejestrach poborowych jako Wola CieplicaZdzisław Budzyński i Kazimierz Przyboś. Polska południowo-wschodnia w epoce nowożytnej. Źródła dziejowe tom I, część 1. Rejestr poborowy ziemi przemyskiej 1628. Wydawnictwo WSP Rzeszów 1997. (s. 172)<br/ >[Cytat: Wola Cieplica: de laneis 8 per gr 30; a propinatione vini cremati gr 6...........8/6/0], która posiadała 8 łanów kmiecych. W 1651 i 1658 roku wieś była wzmiankowana jako CieplicaZdzisław Budzyński i Kazimierz Przyboś. Polska południowo-wschodnia w epoce nowożytnej. Źródła dziejowe tom I, część 3. Rejestr poborowy ziemi przemyskiej 1658. Wydawnictwo WSP Rzeszów 2000. (s. 51)<br/ >[Cytat: Cieplica: de laneis 8 per gr 30, a propinatione vini cremati gr 6.........8/6/0]. W 1674 roku wieś posiadała 58 domów i była wzmiankowana jako CiepliceZdzisław Budzyński i Kazimierz Przyboś. Polska południowo-wschodnia w epoce nowożytnej. Źródła dziejowe tom I, część 4. Rejestr pogłównego ziemi przemyskiej 1674 Wydawnictwo WSP Rzeszów 2000. (s. 86)<br/ >[Cytat: Cieplice, g[e]n[er]osorum Zielonka et Gostomski: a personis subditorum et in praedio tam romanorum quam rytenorum utriusque sexus cum popone n[ume]ro quinquaginta septem in summa fl. ..........58/0].

W 1921 roku w Cieplicach było 418 domów. Według W. Kubijowicza w 1939 roku w Cieplicach było 3630 mieszkańców (w tym: 2680 Ukraińców, 320 ukraińskich rzymskich katolików, 530 Polaków i 100 Żydów).

W listopadzie 1942 r. żandarmi niemieccy i Ukraińska Policja Pomocnicza zastrzelili 40 miejscowych Żydów, a pozostałych wywieźli do getta. W latach 1944–1945 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 17 Polaków oraz 2 Ukrainki oskarżone o "zdradę Ukrainy".

W 1945 roku wieś była wielokrotnie atakowana przez polskich partyzantów, którzy dokonali licznych mordów i rabunków. W Cieplicach zamordowano ok. 75 Ukraińców, a na miejscowym cmentarzu pochowano ok. 1000 Ukraińców z pobliskich terenówApokryf Ruski / Nadsanie / Cieplice. W 1945 roku na Ukrainę wysiedlono 2091 mieszkańców z 482 domów.

W latach 1853–1975 Cieplice administracyjnie należały do powiatu jarosławskiego.

W latach 1940–1944 pod okupacją niemiecką Cieplice były siedzibą gminy Cieplice.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Cieplice, po jej zniesieniu w gromadzie Adamówka. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Kościół Cerkiew greckokatolicka W 1655 roku została zbudowana drewniana cerkiew pw. Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy, z fundacji Elżbiety SieniawskiejSkorowidz Powiatu Jarosławskiego na rok 1902 (s. 96) [dostęp 2018-01-17]. W 1904 roku zbudowano murowaną cerkiew.

Kościół rzymskokatolicki Cieplice należały do parafii Wniebowzięcia NMP w Sieniawie. Po opuszczeniu tych terenów przez grekokatolików, cerkiew została przejęta przez kościół rzymskokatolicki. W 1968 roku została erygowana parafia pw. św. Piotra i PawłaRocznik Archidiecezji Przemyskiej 1997 (s. 469) , a jej pierwszym proboszczem został ks. Józef Bożętka (zm. 1982).

Parafia przynależy do dekanatu sieniawskiego w archidiecezji przemyskiejOpis dekanatu na stronie archidiecezji.

Oświata Początki szkolnictwa w Cieplicach są datowane na 1823 rokPodkarpacka Biblioteka Cyfrowa. Skorowidz Powiatu Jarosławskiego na rok 1902". Schematyzm Greckokatolickiej Eparchii Przemyskiej na rok 1830 podaje wzmiankę o istnieniu szkole trywialnej Schola TrivialisSchematismus Universi Venerabilis Cleri Dioeceseos Graeco Catholicae Premisliensis pro Anno Domini MDCCCXXX (s. 28) [dostęp 2018-01-17].

W 1861 roku w szkole uczył nauczyciel Jakub Gierczak i było 60 uczniów. W 1875 roku szkoła stała się 2-klasowa; szkoły wiejskie były tylko męskie, a dopiero od 1890 roku były mieszane (koedukacyjne). Od 1876 roku szkoła w Cieplicach Górnych posiadała nauczycieli pomocniczychNauczycielami pomocniczymi w Cieplicach Górnych byli: Ignacy Horoszewicz (1876–1877), Jan Müller (1877–1878), Józef Kloszewski (1878–1879), Józefa Bętkowska (1879–1881), Maria Jagielska (1882–1883), Stefania Skibińska (1886–1887), Stanisław Salik (1887–1889), Aleksander Lisikiewicz (1889–1890), Władysław Różycki (1890–1891), Józef Sobolewski (1891–1892), Franciszek Wrześniowski (1892–1895), Maria Mikulska (1908–1910), Maria Dolska (1910–1911), Maria Pajtacz (1911–1914)..

20 lipca 1892 roku reskryptem Rady szkolnej krajowej została zorganizowana 1-klasowa szkoła publiczna z językiem wykładowym ruskim w Cieplicach Dolnych. Od 1892 roku szkoły w Cieplicach były 1-klasowe. szkoła w Cieplicach Dolnych też posiadała nauczycieli pomocniczychNauczycielami pomocniczymi w Cieplicach Dolnych byli: Helena Macakówna (1908–1909), Maria Kosturkiewicz (1909–1912), Maria Kulczycka (1912–1913), Aniela Luskiewicz (1913–1914?).

Kierownicy Szkoły w Cieplicach Górnych

Kierownicy Szkoły w Cieplicach Dolnych 1902–1903: Leopold ŁańcuckiSzematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1903 (s. 563) [dostęp 2018-01-17]. 1903–1913: Józef SobolewskiSzematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1904 (s. 503) [dostęp 2018-01-17]. 1913–1914?: Michalina KubalenkaSzematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1914 (s. 759) [dostęp 2018-01-17].

Zabytki zespół cerkwi greckokatolickiej – obecnie kościół rzymskokatolicki pw. św. Piotra i Pawła w dekanacie Sieniawa; w skład zespołu wchodzi cerkiew murowana z 1904 roku oraz dzwonnica z pocz. XX wieku. dwór parterowy, murowany z XIX wieku.

Zobacz też gmina Cieplice

Uwagi

Przypisy

BIP gminy, sołectwo

Linki zewnętrzne

Opis sołectwo na stronie urzędu gminy Mapa katastralna wsi Cieplice z 1854 Spis poddanych wsi Cieplice, 1773

Kategoria:Cieplice (województwo podkarpackie) Kategoria:Wsie w powiecie przeworskim