Adam Tarnowski (ur. 1816, choć podawany jest też r. 1817 w Lublinie, zm. 1 maja 1890 r. w Warszawie) – kompozytor.
Uczeń Józefa Elsnera w Szkole Głównej Muzyki w Warszawie, a później przedstawiciel tzw. szkoły Elsnera (do której należeli też Ignacy Dobrzyński, Oskar Kolberg, Edward Łodwigowski, Tomasz Nidecki, Józef Nowakowski, Józef Stefani oraz August Freyer, który stworzył później własną szkołę)Andrzej Chodkowski, Tradycja i postęp w twórczości warszawskiego środowiska kompozytorskiego [w:] Andrzej Spóz, Kultura muzyczna Warszawy, drugiej połowy XIX w., Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1980, str. 187-189. w znacznym stopniu zapomnianej, przez jakiś czas razem z jej twórcą. Dalsza edukacje odebrał w seminarium w Chełmie, skąd w roku 1832 T.A. Chełchowski zaangażował go do swojego zespołu, w którym Adam Tarnowski był dyrygentem w latach 1832-1835. w tym czasie był też korepetytorem m.in. w Krasnymstawie, Siedlcach, Płocku, Włocławku, Kutnie, Kaliszu i Łowiczu. Potem był dyrygentem w teatrze krakowskim, a w roku 1843 w Teatrze Rozmaitości (Th. Variétés) w Warszawie, aż do emerytury w roku 1878. Dyrygował w głównie w czasie przedstawień wodewilów i melodramatów. Tworzył muzykę instrumentalną, do operAgnieszka Lisowska, Alina Żurawska-Witkowska, Twórczość operowa kompozytorów środowiska warszawskiego w drugiej połowie XIX w. [w:] Andrzej Spóz, Kultura muzyczna Warszawy, drugiej połowy XIX w., Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1980, str. 194. i operetek.
Kompozycje Muzyka instrumentalna Mazur Adama Tarnowskiego (w Lutnia, tygodnik muzyczny., Zeszyt 1, wyd. F. Brykner, 1846, Skan w CBN - PolonaBiblioteka Narodowa sygn. Mus.III.111.088/1 Cim.) Mazur C-dur (wyd. przez F. Bryknera wraz z m.in. Tak Józefa Damse, także w roku 1846. Skan w CBN - PolonaBiblioteka Narodowa – sygnatury: Mus. III 111,088/15 Cim. z 15; Mus. III 22.512/ 15 Cim z 15; Mag. Mikrof. Mf. 52558). Mazur : z tematów Komedyo Opery Młynarz i kominiarz : skomponowany na Piano i ofiarowany [...] Stefanowi Nejbaur : Grywany w Teatrze Rozmaitości i obu Resursach / przez Adama Tarnowskiego., Warszawa : I. Klukowski, . Skan w CBN - PolonaBiblioteka Narodowa, nuty sygn. Mus.III.99.334 Cim. mały|Adam Tarnowski - Mazur 1-szy z komedioopery Młynarz i kominiarz poświęcony S. Nejbaurowi.wav Fik! Mik! : mazur 2-gi z tematów komedyo opery Młynarz i kominiarz : ułożony na piano / przez Adama Tarnowskiego., Warszawa : I. Klukowski, . Skan w CBN - PolonaBiblioteka Narodowa - mikrofilm o sygn. mf. 56331 i nuty o syg. Mus.III.75.618 Cim. mały|Fik! Mik! Mazur 2-gi z komedioopery Młynarz i kominiarz. Mazur skomponowany na pianoforte i ofiarowany Stefanowi Neybaurowi (wyd. I. Klukowski, 1850Biblioteka Narodowa sygn. Mus. III. akc. 2006k1857/39.) Krakowiak z Trzy śpiewy : z towarzyszeniem fortepianu : z komedyi Staroświecczyzna i postęp czasu Skan w CBN - Polona mały|Krakowiak z komedyi Staroświecczyzna i postęp czasu Daley w koło wesoło : Mazur skomponowany i ofiarowany W Stefanowi Neybauer (wyd. I. Klukowski) mały|Daley w koło wesoło : Mazur (ok. 1840)
Muzyka sceniczna (operetki): To Brat, Warszawa, ok. roku 1845, Th. VariétésFranz Stieger Operalexikon, (Teil) część II – Komponisten, (Band) tom 3 (N-Z), Verlegt Bei Hans Schneider, Tutzing, 1978, str. 1097.„To brat” komedioopera w 1 akcie, Kasperski, muzyka A. Tarnowski, Teatr Rozmaitości premiera 18 listopada 1844; - Halina Świetlicka „Repertuar Warszawskich Teatrów Rządowych 1832-1862”, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, 1968, str. 168 pozycja 828. Gazeta sondowa, Warszawa, ok. roku 1845, Th. VariétésFranz Stieger Operalexikon, część II – Komponisten, tom 3 (N-Z), Verlegt Bei Hans Schneider, Tutzing, 1978, str. 1097.„Gazeta sądowa” krotochwila w 1 akcie, Laurencin i Marc Michel tł. L. Vidal, muzyka A. Tarnowski, Teatr Rozmaitości premiera 14 sierpnia 1846; - Halina Świetlicka „Repertuar Warszawskich Teatrów Rządowych 1832-1862”, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, 1968, str. 44 pozycja 214. Młynarz i kominiarzFik! Mik! : mazur 2-gi z tematów komedyo opery Młynarz i kominiarz : ułożony na piano / przez Adama Tarnowskiego., Warszawa : I. Klukowski, , Biblioteka Narodowa - mikrofilm o sygn. mf. 56331 i nuty o syg. Mus.III.75.618 Cim.; Mazur : z tematów Komedyo Opery Młynarz i kominiarz : skomponowany na Piano i ofiarowany [...] Stefanowi Nejbaur : Grywany w Teatrze Rozmaitości i obu Resursach / przez Adama Tarnowskiego., Warszawa : I. Klukowski, ., Biblioteka Narodowa, nuty sygn. Mus.III.99.334 Cim. Szlachta czynszowa. Zaręczyny przed frontem., komedioopera w 3 aktach, Brunswick i Leuven, tł. J. Aśnikowski, muzyka Fielt i A. Tarnowski; Teatr Rozmaitości premiera 12 marca 1851Halina Świetlicka „Repertuar Warszawskich Teatrów Rządowych 1832-1862”, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, 1968, str. 192 pozycja 947.. Nad Wisłą. Krotochwila w 1 akcie ze śpiewkami., do tekstu Antoniego Wieniarskiego, premiera w Warszawie 31 sierpnia 1856, publikowana w r. 1857, w Warszawie oraz 1897 i 1911 w PoznaniuIrmina Śliwińska, Stanisław Stupkiewicz "Nowy Korbut", tom IX: "Romantyzm", str. 288. (w tym źródle A. Tarnowski nie wymieniony jako autor muzyki, ale podany dzień premiery i wydania.)„Nad Wisłą”, wodewil w 1 akcie – libr. A. Wieniarski, muz. A. Tarnowski; Teatr Rozmaitości premiera 31 sierpnia 1856; - Halina Świetlicka „Repertuar Warszawskich Teatrów Rządowych 1832-1862”, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, 1968, str. 97 pozycja 472. oraz Teatr Narodowy premiera 1 listopada 1889Henryka Secomska „Repertuar Warszawskich Teatrów Rządowych 1863-1890”, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, 1971, str. 335.. Szwaczka Warszawska. Krotochwila w 1 akcie ze śpiewkami, do tekstu Antoniego Wieniarskiego, Warszawa, 1857; (wydanie następne w serii Naród Sobie nr 38 Poznań 1913 z muzyką A. WrońskiegoIrmina Śliwińska, Stanisław Stupkiewicz (kier. opr.), Nowy Korbut, tom IX: Romantyzm, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1972, str. 288.)„Szwaczka warszawska” krotochwila w 1 akcie, A. Wieniarski, muzyka A. Tarnowski, Teatr Rozmaitosci 13 grudnia 1857; - Halina Świetlicka „Repertuar Warszawskich Teatrów Rządowych 1832-1862”, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, 1968, str. 162 pozycja 805. Ulicznik Warszawski. Krotochwila ze śpiewkami w 1 akcie, do tekstu Antoniego Wieniarskiego, z muzyka A. Tarnowskiego; Teatr Rozmaitości premiera 10 marca 1850Ulicznik warszawski krotochwila w 1 akcie, słowa A. Wieniarski, muzyka A. Tarnowski, Teatr Rozmaitości premiera 10 marca 1850; - Halina Świetlicka „Repertuar Warszawskich Teatrów Rządowych 1832-1862”, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, 1968, str. 173 pozycja 857.; wyd. w Warszawie w r. 1856 i Poznaniu w r. 1909, ale już z muzyką A. WrońskiegoMazur : ułożony na fortepian : z motywów Ulicznika Warszawskiego, Warszawa : J. Müller, [ca 1860], Biblioteka Narodowa, nuty sygn. Mus.III.82.091 Cim.; Irmina Śliwińska, Stanisław Stupkiewicz "Nowy Korbut", tom IX: "Romantyzm", str. 288. (w tym źródle A. Tarnowski nie wymieniony jako autor muzyki, ale podany dzień premiery i wydania.). Pojmanie Rynaldiniego. Obraz z żywych osób w 30-stu poruszeniach, w kostiumach hiszpańskich, oświeconych ogniem bengalskim. (inna wersja tytułu: Rynaldo Rynaldini. Bandyta włoski - Pojmanie Rynaldiniego. Żywy obraz w 30 stu poruszeniach.)K[arty] 1-4, rękopisu z roku 1872 w Bibliotece Raczyńskich w Poznaniu.Informacja za: Alina Domańska (red.) "Katalog rękopisów teatralnych Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu.", PWN, Warszawa-Poznań, 1990, str. 22 - notatka o rękopisie T 89. Lokaj za pana. Monodram w 1 akcie ze śpiewami oryginalnie przez A[leksandra] Ładnowskiego napisanyK[arty] 5- 21 rękopisu z roku 1872 w Bibliotece Raczyńskich w Poznaniu. Informacja za: Alina Domańska (red.) "Katalog rękopisów teatralnych Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu.", PWN, Warszawa-Poznań, 1990, str. 22 - notatka o rękopisie T 89.„Lokaj za pana”, monodram – śpiewy A. Ładnowski, muz A. Tarnowski, Teatr Rozmaitości – premiera 18 stycznia 1852, Teatr Wielki – premiery 18 stycznia 1852; - Halina Świetlicka „Repertuar Warszawskich Teatrów Rządowych 1832-1862”, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, 1968, str. 74 pozycja 362.. i 7 września 1863Henryka Secomska „Repertuar Warszawskich Teatrów Rządowych 1863-1890”, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, 1971, str. 324.. Pan Propriator. Obrazek ludowy w 1-m akcie oryginalnie napisany przez Ludwika Niemojewskiego, muzykę ułożył Adam TarnowskiRękopis z roku 1876 w Bibliotece Raczyńskich w Poznaniu. Informacja za: Alina Domańska (red.) "Katalog teatralny Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu.", PWN, Warszawa-Poznań, 1990, str. 81 - notatka o rękopisie T 338.. Janek z pod Ojcowa. Obrazek wiejski ze śpiewami w 1 akcie, do tekstu Jana Kantego Gregorowicza (wydania w serii Naród Sobie w Poznaniu 1862, 1903, 1912, 1929)Popularny w swoim czasie Janek z pod Ojcowa... kusił też innych kompozytorów. Muzykę do niego napisał w roku 1853 także Oskar Kolberg. Zob. Lucjan Kydryński, Przewodnik Operetkowy: wodewil, operetka, musical, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1977, str. 300.. Powrót Marynarza - komedyopera (Dwa śpiewy z niej opublikowane (zarówno nuty, jak tekst) w Warszawie przez GebethneraKarol Estreicher Bibliografia Polska – XIX stulecie, Tom IV, wydane przez Akademię Umiejętności, Kraków, str. 483 (Autor nie podaje roku publikacji przez wydawnictwo Gebethnera)) Apetyt i zaloty – L’Omelette fantastique komedioopera F. A Duvertre i L. Boyer, tł. Chojecki, muz. A. Tarnowski; Teatr Rozmaitości – prapremiera 23 lipca 1843, premiera – 1 sierpnia 1886Henryka Secomska „Repertuar Warszawskich Teatrów Rządowych 1863-1890”, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, 1971, str. 283.. Icek zapieczętowany monodram w 1 akcie – śpiewy A. Ładnowski, muz A. Tarnowski, Teatr Rozmaitości – prapremiera 27 kwietnia 1851Halina Świetlicka „Repertuar Warszawskich Teatrów Rządowych 1832-1862”, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, 1968, str. 52 pozycja 252, Teatr Wielki – 8 sierpnia 1863Henryka Secomska „Repertuar Warszawskich Teatrów Rządowych 1863-1890”, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, 1971, str. 312.. Zachód słońca. Le Coucher du soleil, komedioopera w 1 akcie, Melesville i Le Roux, tł. Fr. Szymanowski, muz A. Tarnowski; Teatr Rozmaitości prapremiera 26 maja 1837, Teatr Wielki 24 lutego 1864Henryka Secomska „Repertuar Warszawskich Teatrów Rządowych 1863-1890”, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, 1971, str. 386.. Dwie szkatułki, komedia w 2 aktach, śpiewy M. Moszkowski i A. Niewiarowski, muzyka A. Tarnowski, Teatr Rozmaitości premiera 23 lutego 1845Halina Świetlicka „Repertuar Warszawskich Teatrów Rządowych 1832-1862”, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, 1968, str. 30 pozycja 151.. Kawaler de Pezenas komedioopera w 2 aktach, Laurencin, tł. K. Mikułowska, muzyka A. Tarnowski, Teatr Rozmaitości premiera 4 lipca 1852Halina Świetlicka „Repertuar Warszawskich Teatrów Rządowych 1832-1862”, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, 1968, str. 60 pozycja 292.. Niemy z Ingouville, komedioopera w 2 aktach, J.F.A. Bayard, Dubois d’Avesnes i H.M.D. Bouffé, tł. L. Sygietyński, muzyka A. Tarnowski, Teatr Rozmaitości premiera 16 maja 1860Halina Świetlicka „Repertuar Warszawskich Teatrów Rządowych 1832-1862”, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, 1968, str. 102 pozycja 495.. Pani Bertrand i panna Raton krotochwila w 1 akcie, Dumanoir i E. Lafargue, tł. M. Halpert, muzyka A. Tarnowski, Teatr Rozmaitości premiera 14 września 1851Halina Świetlicka „Repertuar Warszawskich Teatrów Rządowych 1832-1862”, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, 1968, str. 120 pozycja 582..