Piłodziób rdzawy (Baryphthengus martii) – gatunek ptaka z rodziny piłodziobów (Momotidae) występujący w Ameryce Centralnej i Południowej od Hondurasu po Ekwador, północną Boliwię i południowo-zachodnią Brazylię. Nie jest zagrożony.
Podgatunki Wyróżnia się dwa podgatunki Baryphthengus martii: B. m. semirufus (P.L. Sclater, 1853) – wschodni Honduras do północno-zachodniej Kolumbii i zachodniego Ekwadoru B. m. martii (von Spix, 1824) – zachodnia Amazonia.
Morfologia Wygląd Upierzenie jaskrawe: ruda głowa i brzuch kontrastuje z zielonym wierzchem skrzydeł, które na końcach i ogonie przechodzą stopniowo przez kolor szmaragdowy po niebieski. Głowę z każdej strony od dzioba poprzez oko przepasa czarna wstęga, nie łącząc się jednak z tyłu głowy. W ogonie znajdują się dwie długie niebieskie sterówki z ciemno zakończonymi „łopatkami”. Brak dymorfizmu płciowego.
Średnie wymiary Długość ciała: 42–47 cm, w tym ogon blisko 30 cm Masa ciała podgatunek semirufus: samce 185–193 g, samice 170–208 g podgatunek martii: samce 146–160 g, samice 153–173 g
Ekologia i zachowanie thumb|left|Piłodzioby rdzawe przesiadują na grubych gałęziach, wypatrując zdobyczy Biotop Gęste, nizinne lasy tropikalne.
Zachowanie Siedząc na gałęzi, wymachuje ogonem jak wahadłem to w jedną, to w drugą stronę, wołając rytmiczne huup huup huhuhuhuhuhu.
Pożywienie Drobne kręgowce, owady, owoce, nasiona. Czatują na gałęzi, skąd ujrzawszy zdobycz zrywają się do krótkiego lotu. Chwytają ją w locie, na gałęzi lub na ziemi. Po uchwyceniu ofiary wracają na miejsce czatowania, gdzie ogłuszają ją uderzeniami o gałąź i połykają.
Rozmnażanie Gniazda wygrzebują w ziemi. Samica składa 3–4 jaja w dziupli drzewa lub w norze wykopanej w urwistym brzegu rzeki. Pisklęta wylęgają się po około 20 dniach. Po 30 są zdolne do lotu. O młode troszczą się obydwoje rodzice.
Status zagrożenia Przez IUCN piłodziób rdzawy klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). W 2019 roku organizacja Partners in Flight szacowała, że liczebność światowej populacji mieści się w przedziale 5–50 milionów dorosłych osobników; trend liczebności oceniła jako umiarkowanie spadkowy.
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Piłodzioby Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Ptaki Ameryki Północnej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1824 roku