Ostrołódka polna (Oxytropis campestris (L/) DC) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny bobowatych (Fabaceae).
Zasięg występowania Gatunek arktyczno-alpejski. Występuje w górach i tundrze Ameryki Północnej, Mongolii i Europy. W Europie występuje w Szkocji, Szwecji, Pirenejach, Apeninach, Alpach, górach Półwyspu Bałkańskiego, Karpatach. Występuje też na Syberii (Jakucja) i w północnej części Ameryki Północnej (od Utah i Kolorado po Jukon i Alaskę). W Polsce występuje wyłącznie w Tatrach, i to tylko w Tatrach Zachodnich na nielicznych stanowiskach: Czerwony Żleb, Dolina Litworowa, Dolina Małej Łąki, Dolina Mułowa, Giewont, Kobylarz, Kobylarzowa Turnia, Kobylarzowy Zachód, Kopa Kondracka, Mała Świstówka, Małołączniak, Mały Giewont, Tomanowe Stoły, Wielka Świstówka, Wielka Turnia. W 2008 r. najliczniej występował na Kobylarzowej Turni i na Kobylarzowym Zachodzie.
Morfologia Pokrój Roślina luźnokępkowa o wysokości do 15 cm. Cała roślina jest rzadko i przylegająco owłosiona. Łodyga Bardzo skrócona, tak, że wszystkie liście wyrastają praktycznie w różyczce liściowej. Pod ziemią roślina wytwarza krótkie kłącze. Liście Wyłącznie liście różyczkowe. Są długoogonkowe i nieparzystopierzasto złożone z 8–15 par lancetowatych listków. Kwiaty Zebrane w główkowaty kwiatostan na szczycie długiej szypułki. Kielich o rurce 3-krotnie dłuższej od ząbków korony i pokryty nieco tylko odstającymi włoskami. Kwiaty motylkowe o żagielku dwukrotnie dłuższym od skrzydełek. Są jasnożółte, tylko szczyt łódeczki jest fioletowo-szary. Owoc Podłużnie jajowaty strąk o długości 14–18 mm. Na brzusznym szwie ma od wewnętrznej strony listewkę. Z zewnątrz pokryty czarnymi, krótkimi włoskami.
Biologia i ekologia Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od lipca do sierpnia. Rośnie na skałach, upłazach i naskalnych murawach, wyłącznie na podłożu wapiennym (kalcyfit). W Tatrach występuje głównie w piętrze kosówki i piętrze hal, z rzadka również w reglu górnym. Gatunek charakterystyczny dla klasy (Cl.) Sesleriietea variae. Liczba chromosomów 2n = 32.
Zmienność Występuje w 6 odmianach: Oxytropis campestris (L.) DC. var. campestris (synonim: Astragalus campestris L.) Oxytropis campestris (L.) DC. var. chartacea (Fassett) Barneby (syn. Oxytropis chartacea Fasset)) Oxytropis campestris (L.) DC. var. columbiana (H. St. John) Barneby (syn. Oxytropis columbiana H. St. John) Oxytropis campestris (L.) DC. var. johannensis Fernald Oxytropis campestris (L.) DC. var. spicata Hook. (syn: Aragallus gracilis A. Nelson, Oxytropis campestris var. gracilis, Oxytropis gracilis (A. Nelson) K. Schum, Oxytropis monticola A. Gray, Oxytropis spicata (Hook.) Standl.) Oxytropis campestris (L.) DC. var. varians (Rydb.) Barneby (syn: Aragallus varians Rydb., Oxytropis varians (Rydb.) K. Schum)
W Europie i w Polsce występuje tylko odmiana Oxytropis campestris (L.) DC. var. campestris.
Zagrożenia i ochrona Według klasyfikacji IUCN z 2001 jest gatunkiem narażonym na wyginięcie w polskich Karpatach (kategoria VU). W Polsce zagrożony jest głównie ze względu na nieliczne stanowiska i niewielki obszar, na którym występuje. Wszystkie jego stanowiska w Polsce znajdują się na obszarze Tatrzańskiego Parku Narodowego i to głównie w strefie ochrony ścisłej. Jest też uprawiany w ogrodzie Instytutu Ochrony PAN w Zakopanem (przy Muzeum Tatrzańskim). W Polskiej Czerwonej Księdze Roślin (2001) jest wymieniony jako gatunek zagrożony wyginięciem (kategoria zagrożenia EN). W wydaniu z 2014 roku otrzymał kategorię VU (narażony). Tę samą kategorię posiada na polskiej czerwonej liście. Objęty ścisłą ochroną.
Przypisy
Kategoria:Bobowate właściwe Kategoria:Flora Tatr Kategoria:Rośliny chronione Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza