Karczew – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, na prawym brzegu Wisły, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Karczew. Miasto należy do aglomeracji warszawskiej.
Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 10 271 mieszkańców.
Karczew leży na historycznym Mazowszu, w dawnej ziemi czerskiejMichał Baliński, Tymoteusz Lipiński: Starożytna Polska pod względem historycznym, jeograficznym i statystycznym opisana, tom I. Nakładem S. Orgelbranda Księgarza, Warszawa 1843, s. 726..
W mieście znajdują się zakłady przemysłu spożywczego (mięsno-drobiarskiego, mleczarskiego) i chemicznego. W latach dziewięćdziesiątych XX wieku znajdowała się w mieście montownia samochodów marki Mercedes.
Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 28,12 km².
Historia Czasy najdawniejsze Paleolit Najstarsze ślady człowieka w okolicach Karczewa pochodzą sprzed około 11 tysięcy lat, kiedy pojawili się tam paleolityczni łowcy reniferów. Przywędrowali oni w poszukiwaniu reniferów, które przybyły z północy po ochłodzeniu się klimatu i rozprzestrzenieniu się tundry, której składnik – porost chrobotek reniferowy – stanowi podstawę ich diety. Łowcy reniferów osiedlali się głównie w okolicach rzek, budując na ziemiach polskich setki obozowisk. Po raz pierwszy na pozostałości ich działania natrafiono w okolicach ujścia Świdra do Wisły, dlatego też plemiona te nazywane są ludnością kultury świderskiej. Inną, mniej powszechną nazwą jest ludność cyklu mazowszańskiego. Najwięcej pozostałości po łowcach reniferów w okolicach Karczewa odnaleziono w Świdrach Małych, Górkach w Józefowie oraz w Świdrach Wielkich, rzadsze znaleziska pochodzą z ziem pomiędzy Karczewem a wsią Całowanie.
Mezolit Około 8000 lat temu na ziemiach polskich zakończył się paleolit i rozpoczęła się średnia epoka kamienia – mezolit. Klimat zaczął się ocieplać, lodowiec wycofał się na północ, gdzie podążyły także stada reniferów. Mimo że prawdopodobnie część ludności podążyła za nimi większość pozostała i w dalszym ciągu prowadziła koczowniczy tryb życia, utrzymując się z polowań, choć większą rolę odgrywało już zbieractwo. Ludność mezolitczna zamieszkiwała trwałe osady, które budowano co kilka miesięcy lub lat. Ich pozostałości odkryto m.in. we wsi Całowanie, gdzie w dwóch szałasach mieszkały dwie rodziny. Były to okrągłe budowle, znajdujące się w małym wgłębieniu, otoczone kamieniami. We wnętrzu rozpalano ogniska. Najczęściej takie osady zakładano nad brzegami rzek, gdzie można było łowić ryby. Ślady tych nadrzecznych siedzib odkryto m.in. w Brzezince, Ostrówcu, Rosłonkach, Wygodzie, Sobiekursku i Piotrowicach.
Neolit Około 6500 lat temu na ziemiach polskich pojawiły się pierwsze kultury neolityczne. Dawnych myśliwych mezolitycznych wyparli i zastąpili półosiadli rolnicy, trudniący się czasem hodowlą zwierząt i lepieniem naczyń z gliny. Nadal jednak te pradawne ludy używał wyłącznie narzędzi z kamienia. Jako pierwsza tereny dzisiejszej Polski ogarnęła kultura ceramiki wstęgowej rytej, wywodząca się z południa, z terenów położonych nad Dunajem. Jej przedstawiciele zagościli także w okolicach Karczewa, choć znaleziono tam zaledwie jedno stanowisko powiązane z nią. Ludność ta znała uprawę pszenicy, jęczmienia, żyta, grochu, soczewicy czy lnu.Kolejną falą ludności neolitycznej, która ogarnęła około 5700 lat temu ziemie polskie, a więc i okolice Karczewa była kultura pucharów lejkowatych. W tamtych czasach na dużą skalę prowadzono wydobycie i przetwarzano krzemień. Społeczność tejże kultury budowała olbrzymie kamienno-ziemne grobowce, zwane megalitami kujawskimi lub polskimi piramidami. W okolicach Karczewa jej przedstawiciele zamieszkiwali przede wszystkim tereny dzisiejszych Świdrów Wielkich i Małych, Otwocka Małego, Janowa, Ostrówca, Całowania i Brzezince.
Około 3100 roku p.n.e. na ziemie polskie z północnej Europy przybyły koczownicze plemiona z kręgu kultury ceramiki dołkowo-grzebykowej, trudniące się myślistwem. Ich przedstawiciele dość licznie, acz niezbyt długo zamieszkiwali okolice Karczewa, m.in. wieś Brzezinkę, gdzie zlokalizowano ich osadę.
W późnym neolicie ziemie polskie zajęła kultura ceramiki sznurowej. Jej przedstawiciele prowadzili pastersko-nomadzki tryb życia, potrafili jeździć konno, walczyli najczęściej kamiennymi toporami. Charakterystycznymi przedmiotami znajdowanymi na stanowiskach związanych z tą kulturą były amfory turyńskie. Przedstawiciele kultury ceramiki sznurowej pojawili się m.in. w Świdrach Wielkich, Woli Karczewskiej oraz w północnym Karczewie.
Epoka brązu Około 1800 roku p.n.e. na ziemiach polskich rozpowszechnił się nowy surowiec, z którego coraz częściej wyrabiano broń i narzędzia – brąz, co rozpoczęła nową epokę – epokę brązu. Osadnictwo wczesnej epoki brązu zajmowało nowe tereny, w tym okolice Karczewa, na których jednak wciąż trwała tradycja kultury ceramiki sznurowej. Z biegiem czasu z kultur, które były jej spadkobiercami rozwinęła się kultura trzciniecka, która ogarnęła ziemie nad wschodnią i środkową Wisłą aż po Dniepr. Ludy epoki wczesnego brązu, w tym także kultury trzcinieckiej trudniły się przede wszystkim uprawą roli i hodowlą zwierząt. W czasach brązu w okolicach Karczewa najludniejsze były tereny od Świdrów Małych aż po Całowanie, szczególnie te należące obecnie do Otwocka Wielkiego i Małego, Wygody, Brzezinki, Ostrówca.
Na przełomie epoki brązu i żelaza ziemie od Hiszpanii aż po Karpaty i Bug ogarnęła kultura łużycka, której przedstawicieli dawniej utożsamiano z Prasłowianami, a którzy charakteryzowali się budowaniem dużych, otwartych osad. Mimo że pojawili się oni w okolicach Karczewa i byli tam dość liczni związane z nimi stanowiska zostały zbadane tylko powierzchownie. Materiały związane z kulturą łużycką odkryte w Karczewie przez Ludwika Sawickiego w 1948 roku znajdują się w Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie.
Epoka żelaza Okres halsztacki i lateński Epoka żelaza rozpoczęła się umownie około 700 roku p.n.e., kiedy na zajmowane przez plemiona kultury łużyckiej ziemie spadł najazd koczowniczych Kimmerów, którzy rozpowszechnili w Europie żelazo. Kimmerowie wraz ze swoją kulturą zmieszali się z ludami łużyckimi, które odtąd budowały ufortyfikowane grody, takie jak Biskupin. Epokę żelaza dzieli się na kilka okresów, z czego najwcześniejszy jest okres halsztacki, biorący swą nazwę od stanowiska Halstatt w Austrii. Przez większość tegoż okresu Mazowsze, a więc i okolice Karczewa zajmowała kultura łużycka, której badaniami zajmował się w XX wieku Jerzy Głosik.Po upadku kultury łużyckiej pod koniec okresu halsztackiego tereny Karczewa ogarnęła kultura grobów kloszowych, która uformowała się w dolinie środkowej Wisły. Nazwa pochodzi od charakterystycznej formy grobów popielnicowych, które były przykrywane kloszem, czyli dużym naczyniem zasobowym. Na czas występowania tejże kultury przypada drugi okres epoki żelaza – tzw. okres lateński, na który przypada powstanie w Europie cywilizacji Celtów i ich ekspansja, również na ziemie polskie. Badania tegoż okresu są trudne, pozostałości osad bowiem najczęściej są nieuchwytne, zalegające płytko pod ziemią cmentarzyska natomiast łatwo ulegają zniszczeniu. Niektóre z kilku odkrytych cmentarzysk znaleziono m.in. na północy Karczewa, we wsi Brzezinka, czy w Całowaniu, jednak niewątpliwie najwięcej owych nekropolii znajduje się pod Otwockiem Wielkim.
Okres rzymski W III i II wieku p.n.e. plemiona kultury grobów kloszowych były stopniowo wypierane przez napierającą ludność tzw. kultury przeworskiej, która utożsamiana jest z należącymi do ludów germańskich Wandalami. Mimo że zasiedlili oni ziemie polskie pozostawali pod silnymi wpływami Celtów. W tamtych czasach na Mazowszu i w Górach Świętokrzyskich powstawały wielkie ośrodki hutnicze, wzrósł także handel z powstającą republiką rzymską. Rzymianie importowali znad Bałtyku przede wszystkim bursztyn. Na Mazowszu w związku z rozwojem handlu, o czym świadczą liczne znaleziska, w tym odnaleziony w okolicach Świdrów Wielkich rzymski srebrny denar cesarza Trajana, wzrósł poziom życia społeczeństwa, zaczęto sprowadzać lub wytwarzać narzędzia, broń i ozdoby z żelaza. W okolicach Karczewa odnaleziono liczne osady, jednak żadna z nich nie została dokładnie zbadana. Powierzchowne badania przeprowadzili w 1988 roku Stanisław Zapaśnik i Stefan Woyda. Odkryto również duży piec wapienniczy, używany w procesie wytopu żelaza z rud darniowych, jako reduktor fosforu, osłabiającego żelazo. Ów piec datowany jest na początek naszej ery. Znalezisko to świadczyć może o istnieniu nad Wisłą ośrodka hutniczego, co potwierdzają inne znaleziska, np. przepalona glina ze wsi Janów, bryłki żużla ze wsi Sobiekursk.Ludność kultury przeworskiej wyparły z ziem mazowieckich pod koniec II wieku n.e. wędrujące grupy germańskich Gotów. Po rychłym odejściu Gotów ziemie polskie pozostały wyludnione aż do VI – VII wieku, kiedy ze wschodu przybyli nań Słowianie.
Okres wczesnośredniowieczny Po odejściu Gotów, a wcześniej ludności kultury przeworskiej ziemie polskie, jak już wyżej napisano, pozostawały wyludnione. Dopiero w VI i VII wieku na ziemie polskie przybyły ze wschodu liczne plemiona Słowian. Z tamtych czasów pochodzi kilka grobów całopalnych, o których wspomniał w 1966 roku „Rocznik Warszawski”, odkrytych prawdopodobnie w okolicach Śródborowa oraz pozostałości osady z okolic Całowania. Wielce możliwe jest, iż znaleziska te są pochodzenia słowiańskiego. Mimo że przez kolejne wieki okolice Karczewa były zamieszkane przez słowiańskie plemię Mazowszan nie odnaleziono tam żadnych pozostałości po nich. Nie jest to dziwne, ponieważ średnia gęstość zaludnienia wynosiła 4–5 osób/km². Pustka ta kończy się w XII – XIII wieku, kiedy Mazowsze, od X wieku będące częścią państwa Piastów, uczestniczy w rozbiciu dzielnicowym i staje się stopniowo osobnym księstwem.
Czasy nowożytne Karczew własnością Wita z Dudy Dynamiczny rozwój Karczewa, który trwa przynajmniej od XV wieku zapewniło dogodne położenie nad Wisłą, gdzie krzyżowało się kilka szlaków handlowych, m.in. droga z południa, wiodąca przez Osieck, Całowanie i dalej na północ, nad Bałtyk oraz szlak z Rusi Kijowskiej przez Czersk na zachód. Równie starą jak Karczew miejscowością była nieistniejąca już obecnie Duda, której właścicielami był ród Duckich herbu Jasieńczyk, którego pierwszymi znanymi przedstawicielami byli bracia Wit, Jan i Zbrosław – prokurator warszawski. Pełniona przez niego funkcja świadczyć może jedynie o wysokiej pozycji rodu wśród szlachty mazowieckiej. Z historią Karczewa spośród trzech braci związany jest jedynie Wit, który najpóźniej w 1421 roku objął urząd stolnika czerskiego, a wkrótce potem stał się właścicielem omawianej tu wsi. Prócz niej i Dudy do włości Wita należało Otwocko (Otwock Wielki), Miedzechów oraz kilka innych wiosek. Wit w ciągu swego życia miał trzy żony: Wichnę z którą dochował się synów Piotra i Pawła, Katarzynę, która dała mu czworo dzieci: Jana, Zdziechnę, Agnieszkę i Wita oraz Beatę, matkę Marcina, Wojciecha, Stefana, Pachny, Mścichny, Małgorzaty i siódmego, nieznanego z imienia dziecka. 24 lutego 1428 roku Wit, zapewne pod wpływem swojej trzeciej żony, dokonał podziału swoich dóbr pomiędzy swoich synów. I tak oto on sam zatrzymał dla siebie i potomstwa urodzonego z trzeciej żony Karczew, Miedzechów i trzecią część Otwocka Wielkiego, synowie z pozostałych żon natomiast (Piotr, Paweł, Jan i Wit) otrzymali Dudę oraz kilka wsi, jednak musieli oddać ojcu wszystkie dobra ruchome (złoto, srebro itp.). W ten sposób potomkowie Wita i Beaty, którzy otrzymali Karczew przyjęli nazwisko Karczewscy, podczas gdy pozostali potomkowie zachowali nazwisko Duccy i dali początek czterem gałęziom tego rodu.
Pod rządami Karczewskich