Postkeynesizm – szkoła myśli ekonomicznej, zaliczana do nurtu keynesizmu, zapoczątkowanego fundamentalną pracą Johna Maynarda Keynesa pt. Ogólna teoria zatrudnienia, procentu i pieniądza.
Do grona twórców i głównych przedstawicieli postkeynesizmu należą Michał Kalecki, Joan Robinson, Nicholas Kaldor i . Postkeynesistami byli również m.in. Hyman Minsky oraz laureat Nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii z 1996 roku William Vickrey. Szkoła postkeynesowska jest uznawana za najbliższą oryginalnym przekonaniom Johna M. KeynesaR. Skidelsky, Keynes: The Return of the Master. Allen Lane, 2009, s. 42..
Historia Za początek funkcjonowania uznaje się rok 1974, w którym to odbyło się zebranie organizacyjne jej późniejszych przywódców m.in. Sidneya Weintrauba, Paula Davidsona, Joan Robinson i . W czasie tego spotkania powołano do życia czasopismo „Journal of Post-Keynesian Economics” które stało się głównym pismem szkołyHarry Landreth i David C. Colander, Historia myśli ekonomicznej. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 429–430..
Postkeynesizm jest nurtem heterodoksyjnym, ponieważ odrzuca 3 założenia ekonomii neoklasycznej:
Ergodyczność (czyli determinizm ekonomiczny, założenie, że przyszłość jest statystycznym odzwierciedleniem przeszłości i tym samym nie mamy do czynienia z niepewnością przyszłości, a jedynie rozkładem prawdopodobieństwa). W zamian przyjmują założenie nieergodyczności, czyli wprowadzają fundamentalny czynnik niepewności do analiz ekonomicznych, a dane historyczne odnoszą się do innego rozkładu prawdopodobieństwa niż przyszłość, decyzje są oparte na subiektywnych oczekiwaniach.
Neutralność pieniądza – w odróżnieniu od innych szkół odwołujących się do Keynesa, postkeynesiści uważają, że pieniądz jest nieneutralny zarówno w krótkim, jak i w długim okresie, co wynika z właściwości każdej decyzji gospodarczej, będącej w istocie monetarnym kontraktem, a także z twierdzenia, że celem produkcji jest akumulacja majątku w postaci pieniężnej. Ponieważ logika przedsiębiorcy polega na wydawaniu pieniędzy (na wynagrodzenia, maszyny) w celu uzyskania większej ilości pieniędzy (ze sprzedaży), przyszłość jest niepewna, a monetarne kontrakty zwykle zawierają odsetki, to ekonomia potrzebuje więcej pieniądza w celu wzrostu, żeby zaspokoić wszystkie monetarne kontrakty. Sztywna podaż pieniądza będzie więc oddziaływać negatywnie na gospodarkę, co przeczy zarówno krótkookresowej, jak i długookresowej neutralności pieniądza. W dodatku pieniądz jest endogeniczny, czyli jego podaż jest ustalana wewnętrznie w gospodarce poprzez decyzje banków i pożyczających.
Aksjomat substytucji – czyli przekonanie, że występuje substytucja pomiędzy wszelakimi rodzajami dóbr. W odniesieniu do pieniądza Keynes twierdził, że wzrastający popyt na płynność i wzrost relacji cen aktywów płynnych do aktywów niepłynnych wykorzystywanych w produkcji dóbr nie przełoży się na wzrost popytu na aktywa niepłynne, więc substytucja w tym przypadku nie występuje. Dlatego wzrost skłonności do oszczędzania nie przełoży się na substytucję drożejącego pieniądza, np. na materiały, czyli ubytek w popycie nie będzie zrekompensowany. Implikuje to występowanie przymusowego bezrobocia.
Przedstawiciele Michał Kalecki Joan Robinson Nicholas Kaldor
Hyman Minsky Piero Sraffa Abba P. Lerner William Vickrey
Publikacje Akumulacja kapitału Joan Robinson Rozwiązanie Keynesa Teoria dynamiki gospodarczej Michał Kalecki
Przypisy
Kategoria:Metodologia i szkoły myśli ekonomicznej Kategoria:Krytyka kapitalizmu