Cierpło, pentorum (Penthorum L.) – rodzaj roślin z rzędu skalnicowców z monotypowej rodziny Penthoraceae. Obejmuje dwa gatunki. Cierpło rozchodnikowate Penthorum sedoides występuje we wschodniej części Ameryki Północnej. Zasięg Penthorum chinense obejmuje Daleki Wschód Azji, na południu po Tajlandię i Wietnam.
Całe rośliny są jadalne po ugotowaniu, jednak spożywane są w ograniczonej ilości, ponieważ w większej ilości mogą działać przeczyszczająco i osłabiająco na czynności oddechowe.
Morfologia thumb|Penthorum chinense Pokrój Byliny z pojedynczymi lub rozgałęzionymi pędami. Liście Łodygowe, skrętoległe, bez przylistków, ogonkowe lub siedzące. Brzeg blaszki liściowej jest ostro piłkowany lub piłkowany podwójnie. Kwiaty Zebrane w szczytowy, groniasty kwiatostan, obupłciowe. Działki kielicha wyrastają z hypancjum zwykle w liczbie 5, rzadziej 8. Płatki korony nieobecne lub w liczbie od 1 do 8. Pręcików jest 10, wolnych, wyrastających z pierścienia tworzonego przez hypancjum. Pylniki otwierają się podłużnym pęknięciem. Słupek jest pojedynczy, złożony z 5 (rzadziej od 4 do 8) owocolistków zrośniętych dołem i bocznie. Zalążnia górna lub na wpół dolna (częściowo przyrośnięta do hypancjum), zwykle pięciokomorowa. Szyjki słupka osobne dla poszczególnych owocolistków zakończone główkowatymi znamionami. Owoce Torebki otwierające się na szczycie, zawierające liczne (od 300 do 400) nasiona.
Systematyka Pozycja i podział rodziny według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016) Rodzaj jest jedynym wyodrębnianym w rodzinę Penthoraceae Rydb. ex Britton, Man. Fl. N. States: 475. 16 Oct 1901. W obrębie rzędu skalnicowców zajmuje pozycję siostrzaną względem wodnikowatych Haloragaceae. W przeszłości rodzaj sytuowano jako pośredni między skalnicowatymi Saxifragaceae i gruboszowatymi Crassulaceae, dopiero badania molekularne nad genami pozwoliły uściślić jego pozycję systematyczną. Powstanie grupy pnia datowane jest na ok. 45 milionów lat. Podział między gatunkami azjatyckim i amerykańskim nastąpił nie dalej jak 6,5 miliona lat temu.
Wykaz gatunków:
Penthorum chinense Pursh Penthorum sedoides L. – cierpło rozchodnikowate
Przypisy
Kategoria:Skalnicowce Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza