mały|Grób Juliusza Poniatowskiego na cmentarzu Powązkowskim Juliusz Poniatowski (ur. 17 stycznia 1886 w Petersburgu, zm. 16 listopada 1975 w Warszawie) – ekonomista polski, działacz ruchu ludowego i niepodległościowego, kawaler Orderu Virtuti Militari, od 1934 minister rolnictwa i reform rolnych II RP, wicemarszałek Sejmu, piłsudczyk związany z PSL „Wyzwolenie”, członek zarządu powołanego w Palestynie Związku Pracy dla PaństwaAlicja Bieńkowska, Działalność Związku Pracy dla Państwa na Bliskim Wschodzie w czasie II wojny światowej, [w:] Archiwum Emigracji, Studia — Szkice — Dokumenty, Toruń, Rok 2009, Zeszyt 1 (10), s. 76..
Życiorys Syn Kazimierza i Jadwigi z domu Wikszewskiej. Wychował się w Wilnie, gdzie uzyskał maturę w gimnazjum realnym. Ukończył Studium Rolnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Studiował w Brukseli i Pradze; był członkiem „Strzelca”. Po powrocie do kraju od listopada 1914 walczył w 5 pułku piechoty I Brygady Legionów Polskich – wtedy też znalazł się w gronie współpracowników Józefa Piłsudskiego. Należał także do Polskiej Organizacji Wojskowej.
7 maja 1922 odznaczono go orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku o jego nadanie, napisano m.in.:W 1915 przyczynił się do powstania PSL „Wyzwolenie” – odegrał znaczącą rolę w kształtowaniu programu agrarnego Stronnictwa. Od 1917 zasiadał w zarządzie głównym, a w latach 1918–1926 był wiceprezesem partii. Członek Centralnego Komitetu Narodowego w Warszawie (VII 1916 – V 1917)Jerzy Z. Pająk, O rząd i armię. Centralny Komitet Narodowy (1915–1917), Kielce 2003, s. 246 .. Był jednym z czołowych działaczy Komisji Porozumiewawczej Stronnictw DemokratycznychJerzy Z. Pająk, Zjazdy Okręgowej Komisji Porozumiewawczej Stronnictw Niepodległościowych w Kielcach w listopadzie 1917 roku, [w:] Między Wisłą a Pilicą. Studia i materiały historyczne pod red. K. Brachy i S. Wiecha, t. 1, 2000, s. 305 Repozytorium UJK - wersja elektroniczna.. Był posłem na Sejm Ustawodawczy oraz I kadencji w latach 1919–1927, a także sześciokrotnie ministrem rolnictwa: w Tymczasowym Rządzie Ludowym Republiki Polskiej w Lublinie, w pierwszym rządzie Witosa, w rządach Kozłowskiego, Sławka, Zyndrama-Kościałkowskiego i Sławoja Składkowskiego. W latach 1922–1927 piastował stanowisko wicemarszałka Sejmu I kadencji. Później wystąpił z PSL „Wyzwolenie”.
W latach 1922–1924 twórca szkoły rolniczej w CzarnocinieStefan Artymowski, Droga Juliusza Poniatowskiego do funkcji Kuratora Liceum Krzemienieckiego, „Dialog dwóch kultur”, 2020 nr 1, Sulejówek 2021, s. 173.. W latach 1927–1934 kurator Liceum Krzemienieckiego, następnie od 1934 do 1935 na podobnym stanowisku w Gimnazjum i Liceum im. Sułkowskich w Rydzynie. Od września 1939 do grudnia 1957 przebywał na emigracji (jako Onufry Zawada) w Turcji, Palestynie, Rzymie, Paryżu i w Wielkiej Brytanii. Po powrocie do kraju związany z PAN, SGGW i ART w Olsztynie. Jest pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera: Aleja Zasłużonych 1-151).
Jego bratem stryjecznym był Józef Maria Poniatowski.
Życie prywatne Żoną Juliusza Poniatowskiego była Zofia Pohoska (1888–1942), która studiowała w Brukseli i Lozannie z Marią Dąbrowską. 13 marca 1913 roku urodziła się ich córka Barbara, zamordowana w czasie powstania warszawskiegoStefan Artymowski, Droga Juliusza Poniatowskiego do funkcji Kuratora Liceum Krzemienieckiego, „Dialog dwóch kultur”, 2020 nr 1, Sulejówek 2021, s. 171..
Ordery i odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6629 – 17 maja 1922 Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski – 10 listopada 1927M.P. z 1927 r. nr 258, poz. 706 „za wybitne zasługi na polu pracy państwowej i społecznej”. Krzyż Walecznych trzykrotnie Odznaka „Za wierną służbę”
Przypisy
Bibliografia Kto był kim w II Rzeczypospolitej, pod red. prof. Jacka. M. Majchrowskiego. Warszawa 1994. wyd I.
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego (okres zaborów) Kategoria:Członkowie Centralnego Komitetu Narodowego w Warszawie (1915–1917) Kategoria:Członkowie Komisji Porozumiewawczej Stronnictw Demokratycznych Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie Towarzystwa Sportowo-Gimnastycznego „Strzelec” Kategoria:Czonkowie Związku Pracy dla Państwa Kategoria:Ludzie związani z Wilnem Kategoria:Ludzie urodzeni w Petersburgu Kategoria:Ministrowie rolnictwa II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za wierną służbę” Kategoria:Oficerowie 5 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Pochowani w alei zasłużonych na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Politycy PSL „Wyzwolenie” Kategoria:Polscy ekonomiści Kategoria:Posłowie na Sejm Ustawodawczy (1919–1922) Kategoria:Urodzeni w 1886 Kategoria:Wicemarszałkowie Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej I kadencji (1922–1927) Kategoria:Zmarli w 1975 Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918