Tczew – stacja kolejowa w Tczewie, w województwie pomorskim, w Polsce. Leży ona na północny wschód od centrum miasta, przy ulicy Pomorskiej.

Historia Decyzję o budowie kolei podjęto 14 stycznia 1845 roku. Prace nad pierwszym połączeniem kolejowym Tczew – Bydgoszcz rozpoczęły się w 1851 roku, a 19 lipca 1852 roku miał miejsce pierwszy przejazd. Oficjalne otwarcie, w obecności króla pruskiego, miało miejsce 8 sierpnia 1852 roku. W tym samym dniu oddano do użytku linię do GdańskaLewiński, 2002, s. 10.. W 1857 roku, kiedy to ukończono most na Wiśle, otwarta została linia w kierunku wschodnim do Malborka. W 1873 roku doprowadzono linię z Piły i Chojnic, co uczyniło Tczew jednym z najważniejszych węzłów kolejowych Pomorza.

Pierwotnie stacja mieściła się w pobliżu obecnej łącznicy linii kolejowej nr 9 i 131 (oznaczonej aktualnie numerem 732). W miejscu obecnej grupy torów pasażerskich znajdowała się grupa torów towarowych. Ruch towarowy był sukcesywnie przejmowany w latach międzywojennych przez obwodnicę towarową Tczewa, sieć łącznic i stację rozrządową Zajączkowo Tczewskie. Funkcjonują one do dziś (stan na grudzień 2025).

Kolej elektryczna dotarła tu 23 grudnia 1968 roku, kiedy to zelektryfikowano linię kolejową nr 131 na odcinku z Laskowic Pomorskich do Tczewa.

W latach 2009–2012, stacja w ramach modernizacji linii E65 przeszła gruntowną modernizację układu torowego oraz przebudowę peronów. Zbudowano nowe urządzenia sterowania ruchem kolejowym, a całe sterowanie z nastawni potocznie zwanej „grzybkiem” przeniesiono do nowego obiektu położonego na południowy wschód od dotychczasowego. Starą nastawnię wyburzono w 2011 roku.

Linie kolejowe Tczew jest stacją węzłową, przez którą przebiegają, rozpoczynają się lub kończą się na niej: Linia kolejowa nr 9 – magistrala łącząca Warszawę z Trójmiastem m.in. przez Malbork, czy też Iławę, Linia kolejowa nr 131 – magistrala węglowa, łącząca (nie bezpośrednio) Trójmiejskie porty z Chorzowem przez Bydgoszcz, Inowrocław i Zduńską Wolę, Linia kolejowa nr 203 – pierwszorzędna linia kolejowa, tzw. „Ostbahn” łącząca Tczew z granicą niemiecką w Kostrzynie nad Odrą przez Chojnice, Piłę i Gorzów Wielkopolski, w tym łącznice: Linia kolejowa nr 726, Linia kolejowa nr 727, Linia kolejowa nr 728, Linia kolejowa nr 732.

Tczewski węzeł kolejowy

Układ linii kolejowych w Tczewie tworzy węzeł kolejowy, pozwalający m.in. na kierowanie pociągów towarowych z magistrali węglowej do stacji Zajączkowo Tczewskie z pominięciem głównej stacji lub kierowanie ich z tej samej magistrali w kierunku Malborka, bezpośrednio na most nadwiślański przez teren poprzedniej lokalizacji stacji. W celu obsługi łącznic, na terenie miasta Tczew istnieje kilka posterunków odgałęźnych: Górki, Tczew Suchostrzygi i Malinowo.

Infrastruktura mały|TKh49 – 11 mały|Widok na budynek dworca z peronu 4.

Dworzec Pierwszy budynek dworca zlokalizowany był w sąsiedztwie mostów nad wisłą, pomiędzy dzisiejszymi liniami kolejowymi nr 9 oraz nr 732. Był budowany w latach 1856 – 1857 według projektu Friedricha Augusta Stülera. Dworzec ten ulegał uszkodzeniom zarówno w 1939 jak i w lutym 1945 roku, a ostatecznie spłonął po zajęciu Tczewa przez Armię Czerwoną w marcu 1945 roku. Pozostałości dworca rozebrano w połowie lat 50. XX wieku.

Obecny budynek dworca powstał w latach 40. XX wieku. Jego projekt wykonał inż. arch. Zygmunt Polatyński. W sierpniu 2019 roku rozpoczęła się jego modernizacja. Wykonana została przez spółkę Poleko Budownictwo sp. z o.o. za kwotę 17,9 mln złotych.

Według klasyfikacji PKP, dworzec ma kategorię dworca regionalnego, jest czynny całodobowo, działają w nim kasy przewoźników PKP Intercity i Polregio. Na dworcu dostępne są restauracja, kiosk i piekarnia, WC, Wi-Fi o wolnym dostępie. Dworzec zarządzany jest przez spółkę PKP S. A.

Perony i przejścia między peronowe Pierwszy peron jest jednokrawędziowy i przylega do budynku dworca, pozostałe 3 są dwukrawędziowe. Wszystkie mają wysokość 760 mm. Najkrótszy jest peron 1. – 280 m, a najdłuższy 4. – 420 m. Perony są połączone z dworcem oraz, położoną naprzeciw, ulicą Kolejową krytym przejściem nadziemnym, zadaszone są również zejścia na perony. Stacja jest dostępna dla osób utrudnieniami w poruszaniu się, dla których funkcjonują windy oraz rampy. Perony 2, 3 i 4 są zadaszone wiatą. mały|Nastawnia „Tw” LCS Tczew

Nastawnie Nastawnia dysponująca „Tw” znajduje się przy ulicy Kolejowej, równolegle do budynku dworcowego. Jest to jednocześnie siedziba Lokalnego Centrum Sterowania „LCS Tczew”, które steruje również zdalnie stacją Pszczółki.

Infrastruktura towarzysząca mały|Wieża ciśnień Przy budynku Galerii Kociewskiej znajduje się nieużywana wieża ciśnień. Na terenie stacji znajduje się parowóz-pomnik TKh49. Oprócz tego na obszarach kolejowych wokół stacji znajduje się zabytkowa parowozownia oraz most kolejowy nad Wisłą w Tczewie. W gminnej ewidencji zabytków widnieją natomiast między innymi magazyn paliw przy ul. Pomorskiej, stara nastawnia oraz historyczny budynek ekspedycji towarowej.

Ruch pociągów Ruch pasażerski Rok Wymianaroczna Wymianapasażerskana dobę Miejscew Polsce 2017 2 850 000 7800 28 2018 2 990 000 8200 27 2019 3 140 000 8600 27 2020 1 980 000 5400 25 2021 2 450 000 6700 27 2022 3 540 500 9700 28 2023 4 197 500 11 500 25 2024 4 392 000 12 000 23

Ruch regionalny mały|SA136 obsługujący pociąg Regio do Chojnic stoi przy peronie 4 Stacja w Tczewie obsługuje połączenia regionalne, docierające m.in. do portu lotniczego w Gdańsku, Gdańska, Gdyni Słupska, Lęborka Chojnic, Starogardu Gdańskiego Malborka, Elbląga

(stan na grudzień 2025 r.)

Ruch dalekobieżny Przez Tczew przejeżdżają wszystkie kategorie pociągów PKP Intercity: Express InterCity Premium, Express InterCity, InterCity i Twoje Linie Kolejowe. Docierają one do takich miejscowości jak Kraków, Kołobrzeg, Bielsko-Biała, Katowice, Białystok, Łódź, Bydgoszcz, Szczecin, Zielona Góra, Gorzów Wielkopolski, Zakopane.

Ruch towarowy Ruch z okolicznych linii kolejowych jest kierowany po łącznicach do stacji Zajączkowo Tczewskie, odciążając stacjęLewiński, 2002, s. 11..

Zobacz też transport kolejowy w powiecie tczewskim

Przypisy Wykaz stacji pasażerskich wraz z ich kategoryzacją oraz określeniem dostępności do obiektu, l.p. 472.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w powiecie tczewskim Kategoria:Transport w Tczewie Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w Polsce oddane do użytku w 1852