Piotr Igor Ikonowicz (ur. 14 maja 1956 w Pruszkowie) – polski polityk, dziennikarz, działacz społeczny i na rzecz praw człowieka. Redaktor pisma członków MRKS „Robotnik”, lider Polskiej Partii Socjalistycznej, założyciel Nowej Lewicy oraz Ruchu Sprawiedliwości Społecznej, poseł na Sejm II i III kadencji (1993–2001), kandydat na urząd prezydenta RP w wyborach w 2000.
Życiorys Wykształcenie, działalność zawodowa i społeczna Edukację w szkole średniej rozpoczął w XI Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Reja w Warszawie, z którego go relegowano. Ukończył następnie XV Liceum Ogólnokształcące im. Narcyzy Żmichowskiej. W 1980 ukończył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, uzyskując dyplom magistra administracji. Został także absolwentem Podyplomowego Studium Instytutu Geografii i Krajów Rozwijających się (1984). Jest dziennikarzem i tłumaczem, uzyskał członkostwo w Stowarzyszeniu Tłumaczy Polskich i Stowarzyszeniu Dziennikarzy Polskich. Był także prezesem Towarzystwa Przyjaciół Dąbrowszczaków. Założyciel Kancelarii Sprawiedliwości Społecznej, udzielającej darmowych porad prawnych osobom ubogim.
Publicysta m.in. „Uważam Rze”, „Przekroju”, „Faktów i Mitów”. W 2021 został współprowadzącym (z Janem Śpiewakiem) program Lewy do lewego w portalu internetowym „wPunkt”; w tymże roku został także ekspertem w programie Wolni od długów w telewizji Polsat.
Działalność opozycyjna w PRL Od 1980 do 1988 należał do NSZZ „Solidarność”. W 1981 pracował jako redaktor w serwisie informacji Regionu Mazowsze „Solidarności”. 17 grudnia 1981 został zatrzymany za kolportaż wydawnictw niezależnych, a następnie tymczasowo aresztowany i osadzony w Areszcie Śledczym Warszawa-Mokotów. W styczniu 1982 został skazany wyrokiem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący cztery lata oraz na 15 tys. zł grzywny. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy skazany na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na dwuletni okres próby i niższą grzywnę. W 1982 ponownie zatrzymany za organizowanie niezależnych obchodów pierwszomajowych. Internowany od 10 maja do 23 listopada 1982 w Białołęce.
Współpracował z Radiem „Solidarność”. Współzałożyciel pisma „Miś. Tygodnik Stanu Wojennego”, a następnie „Robotnika”, pisma członków MRKS oraz Grupy Politycznej „Robotnik”. Współorganizował miesiąc prasy zakładowej NSZZ „S”. Należał do Ruchu Wolność i Pokój.
Był wśród założycieli Polskiej Partii Socjalistycznej, wchodził w skład prezydium rady naczelnej PPS (1987–1988), był członkiem kolegialnej rady naczelnej partii PPS – Rewolucja Demokratyczna. W 1988 i 1989 był uczestnikiem głodówek solidarnościowych z więzniami politycznymi. W 1989 uczestniczył w Kongresie Opozycji Antyustrojowej, a następnie organizował demonstracje przeciwko wyborom czerwcowym i kandydaturze Wojciecha Jaruzelskiego na prezydenta PRL.
Za działalność opozycyjną był wielokrotnie zatrzymywany i karany grzywnami przez kolegium do spraw wykroczeń.
Działalność publiczna w III RP thumb|Piotr Ikonowicz w trakcie demonstracji w Łodzi (1 maja 2019) mały|Piotr Ikonowicz przemawiający na uroczystości upamiętniającej działaczy Socjalno-Rewolucyjnej Partii „Proletariat” w Warszawie (2022) Przewodniczył radzie naczelnej PPS w latach 1992–1996 i 1997–2001. W wyborach parlamentarnych w 1991 kandydował bezskutecznie z listy Solidarności Pracy w okręgu radomskim. W 1993 uzyskał w okręgu lubelskim mandat posła na Sejm z listy Sojuszu Lewicy Demokratycznej, uzyskując 2734 głosyObwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 23 września 1993 r. o wynikach wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 19 września 1993 r. ().. 10 marca 1994 wraz Andrzejem Lipskim i Cezarym Miżejewskim przystąpił do Koła Parlamentarnego PPS. W 1997 ponownie został posłem (z 3. miejsca w okręgu warszawskim) z listy SLD, otrzymując 32 913 głosówObwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 25 września 1997 r. o wynikach wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 21 września 1997 r. ().). Po przekształceniu SLD w jednolitą partię polityczną, odszedł ponownie z jej klubu parlamentarnego, tworząc wraz z senatorami PPS i działaczami Ruchu Ludzi Pracy odrębne koło parlamentarne, które nie dotrwało do końca kadencji. W 1999 sprzeciwiał się interwencji wojsk NATO w Jugosławii. Podczas bombardowań Belgradu wraz z grupą posłów lewicy uczestniczył w wyjeździe do Jugosławii i Macedonii.
W 2000 kandydował w wyborach prezydenckich, w których uzyskał 38 672 głosy (0,22% poparcia) i zajął 10. miejsce wśród 12 kandydatówObwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 9 października 2000 r. o wynikach głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień 8 października 2000 r. ()..
Kandydował także do Sejmu w 2001 z listy PPS, uzyskując w Warszawie 899 głosów. Po porażce wyborczej złożył rezygnację z przewodniczenia PPS, a następnie wystąpił z partii. W 2003 znalazł się wśród inicjatorów powstania Nowej Lewicy, objął funkcję sekretarza ds. organizacyjnych tej partii. W przedterminowych wyborach parlamentarnych w 2007 bez powodzenia startował z 1. miejsca na liście Samoobrony RP w okręgu warszawskim, otrzymując 2635 głosów. W lipcu 2011 jego NL została wyrejestrowana, a w październiku tego samego roku został doradcą Ruchu Palikota. W maju 2014 założył kolejną partię – zarejestrowany cztery miesiące później Ruch Sprawiedliwości Społecznej (w 2023 został on wykreślony z ewidencji, ponownie zarejestrowano go w 2025). W wyborach w 2015 bez powodzenia kandydował do Sejmu z ramienia Ruchu Społecznego Rzeczypospolitej Polskiej (z którym związał się RSS) jako lider listy warszawskiej tego ugrupowania. W wyborach samorządowych w 2018 był kandydatem KWW Sprawiedliwości Społecznej Piotra Ikonowicza na prezydenta stolicy (otrzymał 7271 głosów, tj. 0,82%) oraz do rady miasta. W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2019 był liderem listy koalicji Lewica Razem w okręgu łódzkim. LR nie osiągnęła progu wyborczego. W marcu 2021 został kandydatem na stanowisko rzecznika praw obywatelskich rekomendowanym przez Lewicę. 15 kwietnia 2021 Sejm odrzucił jego kandydaturę („przeciw” zagłosowało 250 posłów, „za” 80, a 114 wstrzymało się od głosu). W wyborach parlamentarnych w 2023 bezskutecznie startował do Sejmu z ostatniego miejsca listy Nowej Lewicy w okręgu gdyńskim, uzyskując 3146 głosów.
Postępowania karne W 2001 prokurator Prokuratury Rejonowej w Grójcu wniósł przeciw niemu do sądu akt oskarżenia, zarzucając mu spowodowanie wypadku samochodowego. W styczniu 2002 Sąd Rejonowy uznał go za winnego popełnienia tego czynu, warunkowo umarzając postępowanie.
W 2008 został w pierwszej instancji skazany na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres trzech lat próby za naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariuszy policji w czasie blokowania eksmisji. Podczas trwania tego procesu, ze względu na niestawiennictwo na rozprawach, został za nim wydany list gończy, na podstawie którego w 2006 został tymczasowo aresztowany. Również w 2008 został skazany na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu pracy społecznie użytecznej za naruszenie nietykalności cielesnej właściciela lokalu podczas blokowania eksmisji lokatorów. Piotr Ikonowicz nie odwołał się od wyroku sądu I instancji, a po jego uprawomocnieniu się odmówił wykonania orzeczonej kary, wobec czego sąd orzekł jej zamianę na karę zastępczą 90 dni pozbawienia wolności. W październiku 2013 kilku opozycjonistów z okresu PRL zaapelowało o jego ułaskawienie, w tym samym miesiącu został doprowadzony przez policję do odbycia kary. Po dwóch tygodniach został zwolniony w związku z uiszczeniem kary zastępczej grzywny, na którą była zamieniona pierwotnie orzeczona kara ograniczenia wolności.
Po opublikowanym w 2014 w tekście publicystycznym skierowano przeciwko niemu prywatny akt oskarżenia o znieważenie Bogdana Chazana.
Odznaczenia W 2021, za działania na rzecz najbiedniejszych, eksmitowanych i bezdomnych, Piotr Ikonowicz wraz z Agatą Nosal-Ikonowicz zostali odznaczeni przez rzecznika praw obywatelskich Adama Bodnara odznaką honorową „Za Zasługi dla Ochrony Praw Człowieka”.
Wyniki w wyborach ogólnopolskich +WyboryKomitet wyborczyOrganOkręgWynik1991Solidarność PracySejm I kadencjinr 71092 (0,57%)1993Sojusz Lewicy DemokratycznejSejm II kadencjinr 252734 (0,75%)1997Sejm III kadencjinr 132 913 (4,38%)2000KW Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Piotra IkonowiczaPrezydent RP38 672 (0,22%)2001Polska Partia SocjalistycznaSejm IV kadencjinr 19899 (0,12%)2007Samoobrona Rzeczypospolitej PolskiejSejm VI kadencji2635 (0,23%)2015Ruch Społeczny Rzeczypospolitej PolskiejSejm VIII kadencji2127 (0,19%)2019Lewica RazemParlament Europejski IX kadencjinr 610 578 (1,16%)2023Nowa LewicaSejm X kadencjinr 263146 (0,46%)
Życie prywatne Jego ojciec Mirosław Ikonowicz, pochodzący z Wileńszczyzny, został korespondentem PAP. Matka Olga Łucek była pochodzenia rosyjskiego i zajmowała się gastronomią. Piotr Ikonowicz jako dziecko przebywał wraz z rodziną przez pięć lat na Kubie. Jest bratem Magdy Gessler, restauratorki i osobowości telewizyjnej.
Jego żoną była dziennikarka Zuzanna Dąbrowska. Później zawarł związek małżeński z Agatą Nosal-Ikonowicz. Ma czworo dzieci: troje biologicznych (Julię, Karola i Karolinę) oraz jedno przybrane (Pawła, syna swojej drugiej żony).
Deklaruje znajomość języków włoskiego, hiszpańskiego, francuskiego, portugalskiego, rosyjskiego, angielskiego, bułgarskiego oraz serbskiego.
Publikacje Publikacje zwarte
Tłumaczenia
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci XV Liceum Ogólnokształcącego im. Narcyzy Żmichowskiej w Warszawie Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich Kategoria:Działacze Ruchu Wolność i Pokój Kategoria:Internowani w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1981–1982 Kategoria:Kandydaci na urząd Prezydenta RP w 2000 roku Kategoria:Ludzie związani z prasą podziemną w Polsce 1945–1989 Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Ochrony Praw Człowieka” Kategoria:Polacy pochodzenia rosyjskiego Kategoria:Politycy Polskiej Partii Socjalistycznej (1987–1990) Kategoria:Politycy Polskiej Partii Socjalistycznej (III Rzeczpospolita) Kategoria:Politycy Samoobrony Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi Kategoria:Polscy felietoniści Kategoria:Polscy tłumacze Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej II kadencji (1993–1997) Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej III kadencji (1997–2001) Kategoria:Uczestnicy protestów głodowych w Polsce Ludowej Kategoria:Więźniowie polityczni w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1957–1989 Kategoria:Więźniowie więzienia mokotowskiego (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie urodzeni w Pruszkowie Kategoria:Urodzeni w 1956