Janina – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Busko-Zdrój. Ma status sołectwa.

Integralne części wsi +Integralne części wsi Janina SIMC Nazwa Rodzaj 0231828 Bugaj część wsi0231834 Gonszczołowizna część wsi0231840 Janina Poduchowna część wsi0231857 Ogonów część wsi0231870 Porębina-Wieczorków część wsi0231886 Stara Grabda część wsi0231892 Stara Wieś część wsi

Historia Według Jana Długosza wieś Janina, należała do zakonu w Busku była od 1231 własnością Marka i Dzierżka herbu Janina, zaś w akcie z 1244 jest ona nazywana własnością szpitala joannitów w Zagości założonego przez księcia Henryka Sandomierskiego. Dwa pokolenia później dziedzicem wsi był komes Marek, cześnik Gryfiny, małżonki Leszka Czarnego. Parafia Janina, która powstała w tym samym okresie, zajęła częściowo obszar wcześniej istniejących parafii Gnojno oraz Stopnica. Nazwa wsi Janina stała się w XIV wieku herbem godowym. We wsi znajduje się kościół parafii św. WojciechaParafia Janina na stronie diecezji kieleckiej, wzniesiony w 1822 wraz z pobliską dzwonnicą. Kościół oraz dzwonnica zostały wpisane do rejestru zabytków nieruchomychnr rej.: A-32/1-2 z 15.01.1957 i z 22.06.1967 . W pobliżu kościoła zlokalizowany jest cmentarz.

W czasie II wojny światowej w sierpniu 1944 w rejonie Janiny przewidziana była koncentracja oddziałów partyzanckich Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich w celu wyzwolenia Buska Zdroju. W dniu 5 sierpnia 1944 roku przybyła nawet do wsi grupa oficerów Armii Czerwonej (operującej na przyczółku baranowsko-sandomierskim) z którymi major Wacław Ćmakowski ps. „Srogi” pertraktował w sprawie wspólnego ataku na Busko. Podążający na koncentrację w Janinie oddział Armii Krajowej przypadkowo stoczył zwycięską potyczkę z kolumną niemiecką pod Zwierzyńcem.

W związku z tym że w nocy Niemcy wycofali się z miasta w kierunku Pińczowa, następnego dnia bez walki do Buska wkroczyły oddziały partyzanckie i czołówka Armii CzerwonejJodła Okręg radomsko – kielecki ZWZ-AK 1939–1945 – Wojciech Borzobohaty. W wyniku kontrataku przeprowadzonego przez Niemców, Busko i okolica w tym rejon wsi Janina trafił ponownie pod władzę reżimu III Rzeszy, na okres około 6 miesięcy. Ostateczne zdobycie Janiny i Buska-Zdroju miało miejsce 13 stycznia 1945 roku. Dokonali tego żołnierze 33 Gwardyjskiego Korpusu Strzeleckiego należącego do 5 Gwardyjskiej Armii dowodzonej przez gen. płk. Aleksieja Żadowa.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie kieleckim. We wsi znajduje się świetlica oraz biblioteka, będące oddziałem Buskiego Samorządowego Centrum Kultury. We wsi znajduje się też hostel dla osób uzależnionych od alkoholuNZOZ "Nadzieja Rodzinie" Zakład Terapii Uzależnienia i Współuzależnienia, Hostel dla osób uzależnionych od alkoholu, stadnina koni oraz pole namiotowe. Wieś jest zwodociągowana (ujęcie wody w Widuchowej). Kilka razy dziennie kursują autobusy PKS Busko, działają również prywatni przewoźnicy. We wsi krzyżują się trzy drogi powiatowe – z Żernik, Kotek i Kołaczkowic.

Osoby związane z Janiną W Janinie urodził się Bolesław Łącki, porucznik WP, dowódca baterii 2 pal, zamordowany w Katyniu w 1940.. Ze wsi pochodzi również literaturoznawczyni Marta Pawlina-Meducka.

Przypisy Raport o stanie gminy Busko-Zdrój w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 10-11 BIP gminy, sołectwa Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT

Bibliografia