Bruno Edward OlbrychtWszystkie źródła wymienione w bibliografii podają, że generał Olbrycht używał imienia Bruno., ps. „Olza” (ur. 6 października 1895 w Sanoku, zm. 23 marca 1951 w Krakowie) – generał dywizji Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

thumb|Bruno Olbrycht w stopniu podpułkownika thumb|Grób gen. Bruno Olbrychta na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Życiorys Działalność niepodległościowa Bruno Edward Olbrycht urodził się 6 października 1895. Był synem Piotra Olbrychta (w 1882 zastępca prowizoryczny nauczyciela w szkole ludowej w Zahutyniu pod Sanokiem, lekarz weterynarii, w 1887 mianowany weterynarzem powiatowym w Sanoku i służący tam w kolejnych latach przy c. k. starostwie powiatu sanockiego, w 1911 starszy weterynarz przy c. k. starostwie powiatu wadowickiego) i Marii z Jaworskich. Jego braćmi byli Jan Stanisław (1886–1968), lekarz, profesor, Tadeusz (1891–1963), zootechnik, profesor.

Ukończył szkołę powszechną w Bochni i gimnazjum w Wadowicach, a w okresie szkolnym prowadził działalność niepodległościową i od 1911 należał do „Zarzewia”, harcerstwa oraz Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. W czasie I wojny światowej od 6 sierpnia 1914 walczył w Legionach Polskich. Był oficerem 3 pułku piechoty w składzie II Brygady, dowódcą plutonu, kompanii i batalionu. 19 listopada 1914 mianowany z chorążego podporucznikiem, a 1 września 1917 awansowany na kapitana. W 1915 zdał tzw. wojenną maturę w Wadowicach. W 1917 zapisał się na Wydział Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, ale nie podjął studiów. Walczył w Karpatach, na Bukowinie i Wołyniu. Po bitwie pod Rarańczą internowany w Huszt.

Jako oficer byłego Polskiego Korpusu Posiłkowego reskryptem Rady Regencyjnej z 25 października 1918 roku został przydzielony do podległego jej Wojska PolskiegoDziennik Rozporządzeń Komisji Wojskowej, 1918, R. 1, nr 1, Warszawa 1918, s. 4..

Służba w armii II Rzeczypospolitej Uczestnik wojny z Ukraińcami w Małopolsce Wschodniej. W latach 1918–1921: dowódca batalionu w 8 pułku piechoty Legionów. Został awansowany na stopień podpułkownika piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. Podczas wojny z bolszewikami był dowódcą batalionu. Latem 1920 walczył pod Równem, Radomyślem i nad Styrem. Uczestnik kontrofensywy sierpniowej, wyróżnił się pod Brzostowicą Wielką, przekraczając Niemen i docierając do Lidy. W październiku 1920 na rozkaz gen. Żeligowskiego zajął Święciany. Od 1921 do kwietnia 1927 p.o. dowódcy, a następnie dowódca 8 pułku piechoty Legionów w Lublinie. 1 grudnia 1924 został awansowany na pułkownika ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 26. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W połowie lat 20. był przewodniczącym sekcji eksploatacyjnej Komitetu Budowy Domu Żołnierza Polskiego w Lublinie

Od kwietnia 1927 do 1930 zastępca dowódcy 2 Dywizji Piechoty Legionów w Kielcach, następnie dowódca piechoty dywizyjnej tej jednostki. Od 1930 do 1936 komendant Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie. Od 1936 do maja 1938 dowódca 3 Dywizji Piechoty Legionów w Zamościu. Według relacji Zygmunta Klukowskiego w 1937 organizował akcję antysemicką, w tym i bojkot sklepów żydowskich w ZamościuZygmunt Klukowski, Zamojszczyzna. Tom I 1918–1943, Ośrodek KARTA, Warszawa 2007, s. 52–53, .. W 1938 kierował akcją niszczenia cerkwi prawosławnych na Chełmszczyźnie oraz szykanowania i dyskryminowania ludności prawosławnej i ukraińskiejZygmunt Klukowski, Zamojszczyzna. Tom I 1918–1943, Ośrodek KARTA, Warszawa 2007, s. 53–54, .. Na stopień generała brygady został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1937 i 1. lokatą w korpusie generałów. Od maja 1938 do września 1939 ponownie na stanowisku komendanta Centrum Wyszkolenia Piechoty.

W czasie II wojny światowej W kampanii wrześniowej dowodził 39 Dywizją Piechoty (rezerwową) w składzie Armii „Lublin”. Z uwagi na ciężką chorobę i wyczerpanie w niektórych obowiązkach zastępował go płk Bronisław Duch, jednak przez cały okres walk sprawował ogólne dowodzenie i koordynował całość działań. 27 września 1939 skapitulował pod Terespolem i dostał się do niemieckiej niewoli. Przebywał w oflagach: II D Gross-Born i IV B Königstein. W Oflagu II B Arnswalde był głównym organizatorem życia kulturalno-oświatowego. Z jego inicjatywy powstała pierwsza w obozach jenieckich legalna gazeta obozowa „Gazetka Obozowa”. W lipcu 1940 ciężko zachorował. W 1941 jako inwalida wojenny został zwolniony z obozu i przeniesiony do Szpitala Ujazdowskiego w Warszawie, a w następnym zwolniony z niewoliWaldemar Strzałkowski, Życiorysy dowódców..., s. 799..

Po zwolnieniu z niewoli do 1943 przebywał na leczeniu w Szpitalu Ujazdowskim. Został przyjęty w szeregi Armii Krajowej. W 1943 w Biurze Inspekcji Komendy Głównej AK. W sierpniu 1944, w czasie akcji „Burza” dowódca Grupy Operacyjnej AK „Śląsk Cieszyński”. Aresztowany przez Niemców w październiku 1944 został następnego dnia odbity w Kalwarii Zebrzydowskiej przez oddział dywersyjny 16 pułku piechoty AK. Został dowódcą 21 Dywizji Piechoty Górskiej AK. 20 stycznia 1945 wydał rozkaz rozformowania podległych mu oddziałów.

Służba w ludowym Wojsku Polskim 14 kwietnia 1945 został przyjęty do ludowego Wojska Polskiego. W czerwcu 1945 został skierowany do Oficerskiej Szkoły Piechoty Nr 1 na stanowisko zastępcy komendanta i z perspektywą zastąpienia gen. bryg. Michaiła Jurkina na stanowisku komendanta szkoły. Pod koniec lipca 1945 został mianowany szefem Wydziału Szkół Oficerskich Piechoty i Kawalerii w Ministerstwie Obrony NarodowejStanisław Brzeziński, Ryszard Majewski, Henryk Witek, Wyższa Szkoła Oficerska..., s. 47., a 2 sierpnia – szefem Oddziału Szkół Oficerskich Departamentu Piechoty MONStanisław Brzeziński, Ryszard Majewski, Henryk Witek, Wyższa Szkoła Oficerska..., s. 78.. Uchwałą Prezydium KRN z 14 grudnia 1945 awansował na generała dywizji ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1946. Od 13 września 1945 dowódca Warszawskiego Okręgu Wojskowego. Organizował walkę z żołnierzami podziemia niepodległościowego; kierował m.in. największą akcją pacyfikacyjną od 5 do 27 lutego 1946 na obszarze województw warszawskiego, białostockiego i lubelskiego. Był organizatorem osadnictwa wojskowego na Mazurach. Od grudnia 1946 do października 1947 komendant Centrum Wyszkolenia Piechoty w RembertowieCzesław Grzelak, Wyższa Szkoła Piechoty..., s. 38.. W listopadzie 1947 wylew krwi do mózgu spowodował chorobę i przeniesienie we wrześniu 1948 w stan spoczynku. Zmarł w 1951 na skutek trzeciego wylewu. Pochowany w Warszawie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera F-4-7)Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze.

Jego żoną była Maria z domu Kulesza (1901–1995), z którą miał dwoje dzieci: Jana (ur. 29 stycznia 1922) i Marię (ur. 15 marca 1925).

Awanse kapitan – 1917 podpułkownik – 3 maja 1922 zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 w korpusie oficerów piechoty pułkownik – 1 grudnia 1924 ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 26. lokatą w korpusie oficerów piechoty generał brygady – 19 marca 1937 generał dywizji – 1945

Ordery i odznaczenia Order Krzyża Grunwaldu III klasy – 21 lipca 1946 „za bohaterskie czyny w walce z niemieckim najeźdźcą, oraz za wybitne zasługi położone przy organizacji i odbudowie Odrodzonego Wojska Polskiego”. Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7340 – 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości – 9 listopada 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 10 listopada 1928 „za zasługi na polu pracy społecznej i organizacji wojska”M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 631 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych czterokrotnie Złoty Krzyż Zasługi – 16 marca 1934 Krzyż Partyzancki Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka Grunwaldzka Krzyż Komandorski Orderu Miecza (Szwecja, 1932)Sveriges statskalender / 1940. Bihang, s. 20 Krzyż Komandorski Orderu Trzech Gwiazd (Łotwa, 1934) Krzyż Komandorski Orderu Zasługi Wojskowej (Bułgaria, 1936)

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Janusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990, t. III:M-S, Toruń 2010.

Kategoria:Członkowie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (zabór austriacki) Kategoria:Dowódcy 3 Dywizji Piechoty Legionów Kategoria:Dowódcy 8 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Dowódcy piechoty dywizyjnej 2 Dywizji Piechoty Legionów Kategoria:Dowódcy Warszawskiego Okręgu Wojskowego Kategoria:Generałowie brygady II Rzeczypospolitej Kategoria:Generałowie dywizji ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Internowani w Huszt Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli niemieckiej (kampania wrześniowa) Kategoria:Jeńcy Oflagu II B Arnswalde Kategoria:Jeńcy Oflagu II D Gross-Born Kategoria:Ludzie urodzeni w Sanoku Kategoria:Ludzie związani z Bochnią Kategoria:Ludzie związani z Kielcami Kategoria:Ludzie związani z Wadowicami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 3 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Oficerowie Centrum Wyszkolenia Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie dowództwa 39 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie piechoty II Rzeczypospolitej przeniesieni do korpusu generałów Kategoria:Oficerowie piechoty Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Miecza Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Trzech Gwiazd Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi Wojskowej (Bułgaria) Kategoria:Polscy jeńcy niemieckich obozów jenieckich Kategoria:Uczestnicy akcji „Burza” Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Wojskowi związani z Lublinem Kategoria:Wojskowi związani z Sanokiem Kategoria:Zmarli w 1951 Kategoria:Żołnierze II Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze ludowego Wojska Polskiego – uczestnicy walk z podziemiem niepodległościowym w Polsce (1944–1956) Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego (Rada Regencyjna)