Obrzyce (niem. Obrawalde) – wschodnia część Międzyrzecza (TERYT 0935535), powstała przy kompleksie szpitalnym dla psychicznie chorych, wybudowanym w latach 1901–1904. Od 1928 r. w granicach geodezyjnych miasta Międzyrzecz.
Historia thumb|Kościół Architektem całego kompleksu szpitalno-mieszkalnego był międzyrzeczanin Kübler. Jego otwarcie nastąpiło 2 listopada 1904, a całości nadano nazwę Obrawalde (pol. Las Obrzański). Inwestycję zlokalizowano 3 kilometry na wschód od centrum miasta, przy drodze prowadzącej do Poznania (obecna droga wojewódzka nr 137 – ulica Poznańska). Szpital nazwano (4. Posensche) Provinzial-Irrenanstalt Obrawalde bei Meseritz (pol. 4 Poznański Prowincjonalny Zakład dla Obłąkanych w Obrzycach koło Międzyrzecza)W. Dramowicz, Obrzyce, dzieje szpitala, Międzyrzecz 2004, s. 9.Grenzmark Posen-Westpreußen. Administrative Neuordnungen nach der nationalsozialistischen Machtübernahme.Obrawalde. Fotos des ehemaligen Landeskrankenhauses.. W pierwszej fazie powstało 13 pawilonów dla chorych, gmach administracyjny, kościół, budynki zaplecza gospodarczego i technicznego oraz domy mieszkalne.
Oprócz funkcji leczniczych, w latach 1922–1928 Obrzyce pełniły rolę ośrodka administracyjnego dla utworzonej w 1922 r. Marchii Granicznej Poznańsko-Zachodniopruskiej. Zarząd prowincji zajmował część budynków, w których odbywały się m.in. posiedzenia landtagu prowincji.
Latem 1939 r. rozpoczęły się przygotowania zakładu do akcji T4, która w obrzyckim szpitalu rozpoczęła się w 1942 r. i trwała do stycznia 1945 r.
Zabytki thumb|Główny budynek administracyjny
Zabudowa zakładu jest symetryczna. Główną oś wyznacza od południa budynek administracji, a od północy kostnica. Po obu stronach osi głównej usytuowane są pawilony dla chorych. W kolejnych latach szpital był rozbudowywany. Wokół niego powstały także zabudowania mieszkalne dla personelu (obecnie ul. Leśna i część ul. Długiej). Niemal cała zabudowa wzniesiona została w stylu neogotyckim. Całość budowli otoczona jest szlachetnym drzewostanem, a cały układ przestrzenny poprzecinano alejamiMiędzyrzecz i okolice, pod. red. T. Łuczak, D. Matyaszczak, Międzyrzecz–Gorzów 1998, s. 159.. Po II wojnie światowej pomiędzy kompleksem szpitalnym a miastem Międzyrzecz wybudowano osiedla wielo- i jednorodzinne.
Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: pawilony dla chorych gmach dyrekcji kościół (obecnie filialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego) cmentarz kostnica wieża ciśnień pralnia lodownia mieszkania personelu kuchnia park szpitalny
Zobacz też Międzyrzecz
Przypisy
Linki zewnętrzne Samodzielny Publiczny Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Międzyrzeczu
Kategoria:Architektura w Międzyrzeczu Kategoria:Dzielnice i osiedla miast województwa lubuskiego