mały|skaluj=1.7|Rozgrywka Warhammer 40,000 Warhammer 40,000 (w dosłownym tłumaczeniu Wojenny Młot 40000 lub Młot Bojowy 40000) – strategiczna gra bitewna o rozległym tle fabularnym, zakładająca rozgrywkę dla dwóch, lub więcej graczy przy użyciu miniaturowych modeli pojazdów, żołnierzy i innych obiektów, opracowana przez brytyjskie studio Games Workshop w 1987.

Warhammer 40,000 jest osadzoną w realiach science fantasy, siostrzaną wersją gry Warhammer Fantasy Battle, która z kolei osadzona jest fabularnie w świecie fantasy, pełnym magii, rycerzy i baśniowych stworów. Fabuły obydwu gier łączy istnienie bogów Chaosu, czyli okrutnych bóstw żyjących we wszechświecie równoległym do wszechświata materialnego.

Mianem Warhammer 40,000 określane jest też całe fikcyjne uniwersum opisane przez twórców na potrzeby gry. Jest to ponury świat w odległej przyszłości, targany brutalnymi konfliktami. Jednymi z jego głównych bohaterów są Kosmiczni Marines (ang. Space Marines) – nadludzko sprawni wojownicy, wyznający podobny do średniowiecznego kodeksu rycerskiego etos, strzegący Imperium – ogromnego, galaktycznego państwa ludzkości, określonego przez Games Workshop jako „potworna cywilizacja”, mającego być przestrogą przed totalitaryzmem.

Opis świata mały|skaluj=1.25|Cosplay z uniwersum Warhammer 40k Świat gry umieszczony jest po 40000 r. n.e. w obszarze galaktyki spiralnej nazywanej Drogą Mleczną, u apogeum ery panowania człowieka w tymże układzie.

Główny wątek wielopłaszczyznowej fabuły krąży wokół zmagań rządzącej się bezwzględną doktryną ludzkości z innymi kosmicznymi potęgami i z własnymi konfliktami wewnętrznymi. Ludzie od tysiącleci utrzymują hegemonię zorganizowani w ogromnym organizmie państwowym zwanym oficjalnie Imperium Ludzkości (ang. Imperium of Man) ze stolicą na Ziemi zwanej inaczej Terra (oficjalnie Święta Terra – ang. Holy Terra), które skupia blisko milion zamieszkanych planet i obejmuje większy obszar galaktyki. Ludzkie państwo jest tu dystopijnym tworem, w którym panuje ustrój feudalny i olbrzymie nierówności społeczne, propagowana jest opresywna ksenofobia, i wyższość ludzi nad innymi cywilizacjami, natomiast postęp (również technologiczny) i nowe ruchy myślowe są traktowane jak herezja i surowo tępione. Pomimo iż Imperium na dostęp do technologii przekraczającej aktualny poziom zaawansowania technicznego, to prawie w całości jest ona odtwarzana na podstawie schematów stworzonych przez ludzkość w czasach poprzedzających jego założenie. Większość wiedzy technicznej jest dostępna jedynie techno-kapłanom (ang. "Tech-priest"), którzy procesy konstrukcji i konserwacji maszyn traktują jak rytuały religijne. Oficjalnie na czele całego państwa stoi Imperator, który od dziesięciu tysięcy lat umieszczony jest w urządzeniu zwanym Złotym Tronem w stanie przypominającym śpiączkę. Ze względu na to jego wola interpretowana i wykonywana jest przez olbrzymią biurokrację imperialną, natomiast oficjalna doktryna Imperium ogłosiła Imperatora bóstwem. Kult imperialny jest religią państwową Imperium, której wyznanie jest obowiązkowe dla większości obywateli.

Większość ras obcych (pogardliwie określanych jako xenos) spotykana przez ludzi w Galaktyce jest wrogo nastawiona i również pragnie realizować swoje interesy (najczęściej sprzeczne z interesami ludzi) za wszelką cenę, co prowadzi do nieustannych i brutalnych konfliktów między ludźmi a obcymi, ale również poszczególnych ras obcych między sobą.

W uniwersum istnieją również siły nadprzyrodzone mieszczące się w równoległym wymiarze nazywanym Osnową (ang. Warp) będącym odbiciem umysłów istot żywych. Osnowa jest źródłem magii/psioniki z której mogą korzystać niektórzy ludzie posiadający predyspozycje lub całe gatunki, jak np. Eldarzy. Najczęściej byty żyjące w Osnowie są niegodne zaufania lub wrogo nastawione względem świata materialnego i dlatego korzystanie z mocy psionicznych wiąże się z wielkim zagrożeniem. Negatywne emocje istot żywych formują w Osnowie zjawisko zwane Chaosem. Istnieje czworo bogów Chaosu: Khorne – bóg krwi i przemocy, Nurgle – bóg zarazy i rozkładu, Tzeentch – bóg zmiany i magii oraz Slaanesh – bóg rozkoszy i bólu. Bogowie Chaosu nieustannie próbują podbić Galaktykę jak i nieustanie toczą walki o wpływy pomiędzy sobą. Również istoty śmiertelne mogą przejść na stronę Chaosu, najczęściej otrzymując różne korzyści w zamian za dożywotnią służbę na rzecz któregoś bóstwa.

Główne strony konfliktu mały|skaluj=0.85|Cosplay Kosmicznego Marine

Imperium Ludzkości Imperium Ludzkości powstało po upadku pierwszej międzygwiezdnej ludzkiej cywilizacji, kiedy Imperator wyszedł z ukrycia i ogłosił Wielką Krucjatę w celu odbicia wszystkich światów na których kiedykolwiek żyli ludzie i zapewnienia dominacji ludzkiej rasy w Galaktyce. W wyniku Herezji Horusa, w której Imperium odniosło pyrrusowe zwycięstwo, jego ekspansja znacząco spowolniła i jest ono ze wszystkich stron otoczone przez zagrażających mu wrogów.

Pomimo że fabularnie Imperium jest jednym państwem, w systemie gry figurkowej zostało podzielone na wiele frakcji, co daje graczom najszerszy wybór modeli oraz stylów gry związanych z poszczególnymi armiami. W skład sił imperialnych wchodzą:

Adeptus Astartes (Kosmiczni Marines) Początkowo Kosmiczni Marines zostali stworzeni na potrzeby Wielkiej Krucjaty, która w 30 tysiącleciu miała odbić wszystkie światy na których kiedykolwiek mieszkali ludzie i wcielić je do rozrastającego się Imperium. Początkowo byli zrzeszeni w Legionach, na czele których stali Prymarchowie – genetycznie zmodyfikowani superludzie zaprojektowani przez samego Imperatora, którzy służyli też jako genetyczne wzorce dla swoich legionów. Po Herezji Horusa lojalne Legiony zostały podzielone na mniejsze zakony (ang. Chapter), z których każdy kontynuuje swoje własne tradycje -zazwyczaj pochodzące od tradycji jego pierwotnego Legionu. Większość zakonów nie wierzy w boskość Imperatora, lecz mimo to darzy go fanatycznym szacunkiem jako największego spośród ludzi. Proces transformacji młodego chłopca w Kosmicznego Marine zaczyna się w nastoletnim wieku i polega na wszczepianiu kolejnych syntetycznych organów powodujących wzrost do rozmiarów znacząco przekraczających standardowe rozmiary człowieka i zapewniających posiadaczom nadludzkie możliwości. Podczas transformacji nowicjusze przechodzą rygorystyczny trening i indoktrynację mające zapewnić maksymalne wykorzystanie ich zdolności w walce i bezwzględną lojalność względem Imperium. W walce kosmiczni Marines dodatkowo noszą charakterystyczne cybernetyczne pancerze, które zapewniają im ochronę znacznie większą niż wytrzymałość ich zmodyfikowanego ciała. Kosmiczni Marines służą w krytycznych przypadkach jako elitarne siły uderzeniowe Imperium tam, gdzie Gwardia Imperialna lub siły zbrojne są niewystarczające.

Postać kosmicznego Marine jest połączeniem archetypów genetycznie zmodyfikowanego żołnierza i średniowiecznego rycerza. Mimo, że fabularnie są bardzo małymi siłami względem innych sił Imperium, jest to najpopularniejsza armia wśród graczy i kolekcjonerów. Space Marines posiadają bardzo szeroki wybór jednostek, które nadają się do realizacji właściwie dowolnych taktyk bitewnych. Jednostki Kosmicznych Marines są też wytrzymalsze od przeciętnych jednostek innych armii i mają bardzo dobre statystyki względem kosztów punktów, co czyni rozgrywkę łatwiejszą dla początkujących jak i oferuje szerokie możliwości dla doświadczonych. Niektóre zakony Kosmicznych Marines posiadają swoje unikatowe jednostki lub postaci, które dołączone do armii sprzyjają realizacji bardziej ofensywnych taktyk (np. Krwawe Anioły) lub defensywie (np. Imperialne Pięści).

Adeptus Sororitas (Siostry Bitwy) Siostry bitwy to zakony (ang. Order) religijne złożone wyłącznie z kobiet, które służą jako zbrojne siły Adeptus Ministorium-oficjalnego imperialnego kościoła sprawującego kult Imperatora. Ponieważ na podstawie starożytnych dekretow Ministorium nie może posiadać "żadnych mężczyzn pod bronią", aby walczyć głównie z heretykami polega głównie na Siostrach Bitwy. Oddziały Sióstr Bitwy często służą też jako wsparcie dla inkwizytorów Ordo Hereticus. Zazwyczaj rekrutowane są one spośród sierot i poddawane rygorystycznemu treningowi, w wielu aspektach przypominających trening Kosmicznego Marine. W odróżnieniu od Marines nie przechodzą procesu transformacji zwiększającego rozmiary i możliwości ciała, więc zarówno ich pancerze jak i broń są dostosowane do rozmiarów zwykłego człowieka. Podobnie, w odróżnieniu od większości zakonów Space Marines wszystkie Siostry Bitwy fanatycznie wierzą w boskość Imperatora i wyznają oficjalną imperialną religię. W walce przeciwko licznym wrogom Imperium ich wiara tylko dodaje im sił.

Siostry Bitwy są wzorowane na żeńskich zakonach religijnych i zakonach rycerskich. Jest to zrównoważona armia mogąca realizować różne strategie, pod tym względem rozgrywka nimi przypomina armię Space Marines. Zazwyczaj posiadają one dodatkowe umiejętności bojowe fabularnie wynikające z ich wiary.

Adeptus Custodes Adeptus Custodes są elitarną strażą przyboczną Imperatora-ich głównym zadaniem jest strzeżenie pałacu Imperialnego, w głębi którego stoi Złoty Tron. Pochodzą z arystokratycznych rodów Terry i w wyniku tajemnych procesów uzyskują rozmiary i możliwości fizyczne przewyższające nawet Kosmicznych Marines. Ze względu na pełnioną funkcję mają dostęp do potężnego uzbrojenia zachowanego z czasów poprzedzających Herezję Horusa lub nawet założenie Imperium, co czyni ich najpotężniejszymi, jednak bardzo nielicznymi, wojownikami w Imperium. Charakterystyczną cechą która ich wyróżnia-oprócz rozmiaru-są noszone przez nich bogato zdobione złote pancerze.

Adeptus Custodes posiadają bardzo silne jednostki, jednak ze względu na ich wysoką punktację ich armie są znacząco mniejsze od przeciętnego przeciwnika podczas bitew. Rozgrywka nimi wymaga umiejętnego wykorzystania przewagi wynikającej z ich wytrzymałości i silnych ataków, tak aby zniwelować przewagę liczebną wroga.

Adeptus Mechanicus Adeptus Mechanicus są kastą techno-kapłanów pochodzącą z Marsa i na podstawie traktatów założycielskich Imperium niemal całkowicie niezależną od reszty imperialnych struktur i rządzącą się swoimi własnymi prawami. Nie praktykują oni oficjalnego kultu Imperatora, ale Kult Mechanicus-religię Boga Maszyn którego fizycznym wcieleniem (Omnimesjaszem) miał być Imperator. Kult Mechanicus głosi wyższość maszyny nad słabym ciałem, więc wraz z kolejnymi stopniami wtajemniczenia kolejne części ciała techno-kapłana zastępowane są cybernetycznymi implantami, przez co kapłani postawieni najwyżej w hierarchii bardziej przypominają już maszyny niż ludzi. Jako jedyna frakcja w Imperium techno-kapłani Adeptus Mechanicus posiadają wiedzę dotyczącą konstruowania i obsługi zaawansowanej technologii, które traktują jak religijne rytuały. Celem kultu Mechanicus jest odzyskanie wiedzy technicznej ludzkości zapisanej w SCT-schematach technicznych powstałych w czasach na długo przed założeniem Imperium, gdy ludzkość była bardziej zaawansowana naukowo. W celu znalezienia i odszukania wszystkich schematów SCT rozsianych po całej Galaktyce techno-kapłani Adeptus Mechanicus organizują swoje własne krucjaty.

Rozgrywka Adeptus Mechanicus w grze opiera się głównie na walce dystansowej z wykorzystaniem egzotycznej broni-rzadko lub wcale niespotykanej u innych armii. Pojedyncze figurki techno-kapłanów służą jako dowódcy i zazwyczaj wystawiane są ze znacznie większą liczbą ich cybernetycznych podwładnych służących jako trzon armii oraz dodatkowych pojazdów i robotów służących jako wsparcie.

Astra Militarum (Gwardia Imperialna)