Irma Ilse Ida Grese (ur. 7 października 1923 we Wrechen w Meklemburgii, zm. 13 grudnia 1945 w Hameln) – niemiecka zbrodniarka nazistowska, w czasie II wojny światowej nadzorczyni SS (SS-Aufseherin) w niemieckich nazistowskich obozach koncentracyjnych, członkini personelu pomocniczego SS (niem. Hilfspersonal der SS) i obozowej załogi SS (niem. SS-Gefolge).
Życiorys Jej ojciec był mleczarzem, miała czworo rodzeństwa. W wieku 14 lat, dwa lata po śmierci matkiPopełniła ona samobójstwo, wypijając kwas solny, po kolejnej zdradzie męża, zob. J. Czaja, Tabloidyzacja Holocaustu w kulturze popularnej, „Images”, VIII, 2011, nr 15-16, s. 94. porzuciła szkołę, opuściła rodzinny dom i przeniosła do Fürstenbergu, gdzie odbyła tzw. „rok pracy na roli” Reichsarbeitsdienst (RAD; pol. „Służba Pracy Rzeszy”), pracowała kolejno w mleczarni, sklepie, a następnie przez dwa lata jako pomoc pielęgniarska w sanatorium dla żołnierzy SS w Hohenlychen (w późniejszych latach pracowała tam m.in. Herta Oberheuser). Próby zdobycia wykształcenia i posady pielęgniarki nie przyniosły rezultatu, ponieważ nie zdała egzaminu dla pielęgniarek. W 1942 wróciła na krótko do pracy w mleczarni w Fürstenbergu.
Nadzorczyni SS Po nieudanej próbie zdobycia zawodu pielęgniarki, zgłosiła się jako ochotniczka do służby pomocniczej SS. Późnym latem 1942 została skierowana do obozu dla kobiet w Ravensbrück celem przeszkolenia na nadzorczynię SS (niem. SS-Aufseherin). Kształcenie zakończone egzaminem ukończyła w marcu 1943.
Na własną prośbę została skierowana do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Początkowo pracowała jako telefonistka w Obozie A i Obozie B, później pilnowała komanda budowy dróg oraz ogrodowego. Pod koniec 1943 została awansowana na stanowisko SS-Oberaufseherin, funkcjonując jako zastępczyni głównej nadzorczyni obozu kobiecego w Brzezince. W maju 1944 została nadzorczynią w Obozie C (odcinek B III C), następnie kierowniczką komanda więźniarek karnej kompanii kobiet, której członkinie musiały wykonywać najcięższe prace ziemne. W grudniu 1944 została raportową w obozie dla kobiet Birkenau.
Grese uczestniczyła w selekcjach przeprowadzanych przez lekarza Josefa Mengele. Praktykowała biseksualizm – utrzymywała kontakty seksualne między innymi z komendantem obozu w Brzezince Josefem Kramerem oraz Marią Mandl, a także z więźniarkami i więźniamiWiesław Kielar, Anus Mundi, Kraków 1976..
Tak o Grese pisała w swoich wspomnieniach Gisella Perl, więźniarka i lekarka-ginekolożka szpitala kobiecego w Auschwitz II-Birkenau:
18/19 stycznia 1945 podczas ewakuacji obozu Auschwitz opuściła go udając się początkowo do stacji kolejowej Loslau, a następnie wraz z transportem do Ravensbrück uciekając przed nadciągającą Armią Czerwoną. Następnie w marcu pilnowała ewakuacji więźniarek z Ravensbrück do Bergen-Belsen. Zatrudniono ją tam jako Arbeitsdienstführerin i tę funkcję pełniła do momentu wyzwolenia obozu przez Brytyjczyków 15 kwietnia 1945, którzy aresztowali ją 17 kwietnia 1945Inne źródła twierdzą, że opuściła Ravensbrück w kwietniu 1945, a do Bergen-Belsen dotarła 17 kwietnia i poddała się brytyjskiemu żandarmowi..
Proces thumb|Irma Grese i Josef Kramer, więzienie brytyjskie 1945 thumb|Budynek gimnazjum w Lüneburgu w którym odbył się proces załogi Bergen-Belsen thumb|Irma Grese podczas procesu Postawiono ją w stan oskarżenia wraz z 44 osobami, m.in. z Johanną Bormann i Elisabeth Volkenrath i sądzono podczas procesu Bergen-Belsen, który odbywał się od 17 września do 17 listopada 1945 w MTV-Halle w Lüneburgu.
Była jedną z najokrutniejszych nadzorczyń SS. W Auschwitz-Birkenau więźniarki nazywały ją piękną bestią.
Zeznania świadków – ocalałych kobiet, obciążyły ją poważnie. Była niezwykle okrutna, brutalnie biła i kopała, nie rozstawała się ze specjalne dla niej wykonanym ze stali i splecionego celofanu, wyłożonym perłami pejczem, którym katowała uwięzione osoby. Często przechadzała się w towarzystwie psa, którego szczuła na więźniarki. Podczas apelu nakazywała, aby więźniarki godzinami trzymały nad głowami ciężkie kamienie. Oprócz tego towarzyszyła doktorowi Mengele w selekcjach. Chodziła w szytym na miarę uniformie. Stanisława Rachwałowa, więźniarka obozu Auschwitz-Birkenau nr 26281 zeznałaStanisława Rachwałowa, nr 26281, KL Auschwitz, akta procesu Rudolfa Hossa tom 3 karta 128.:
Nierzadko brała udział w selekcjach więźniarek, niezależnie od tego osobiście niejednokrotnie je mordowała. Świadek Katherine Neiger zeznała:
Grese nie przyznała się do winy. Zaprzeczała przy tym gwałtownie, iż odczuwała przyjemność z udręczenia więźniarek. Została skazana na śmierć przez powieszenie. Sentencja wyroku w j. angielskim brzmiała: Number 9. Grese. The sentence of this Court is that you suffer death by being hanged (pol. „Numer 9.Oskarżone były oznaczone numerami podczas procesu, co notabene utrudniało ich identyfikację przez więźniarki. Grese. Wyrok tego Sądu brzmi: śmierć przez powieszenie”). Grese nie okazała skruchy. Co więcej, w swoim pożegnalnym liście podkreślała, iż umiera „z czystym sumieniem”.
Wyrok wykonał angielski kat, Albert Pierrepoint 13 grudnia 1945 o godz. 10:03 w więzieniu w Hameln. W ostatnich słowach zwróciła się do kata: Schnell (niem. „Szybko”). Jej ciało najpierw zostało pogrzebane na cmentarzu więziennym, a po 9 latach w 1954 przeniesiono je na cmentarz miejski w Hameln. W 1986 mogiła została zlikwidowana, ponieważ stała się miejscem pielgrzymek neonazistów.
Zobacz też SS-Aufseherin Auschwitz-Birkenau Obóz koncentracyjny dla kobiet w Ravensbrück Procesy załogi Bergen-Belsen
Przypisy
Bibliografia Kompisch, Kathrin: Täterinnen. Die Frauen im Nationalsozialismus; Boehlau 2008. s. 198 Taake, Claudia: Angeklagt: SS-Frauen vor Gericht, Oldenburg 1998 Informacje na podstawie wywiadu z Joanną Czopowicz przeprowadzonego przez Piotra Głuchowskiego i Marcina Kowalskiego pt. „Urzeczona nadzorczynią z SS”, dodatek do Gazety Wyborczej Wysokie Obcasy 15 maja 2010, nr 19/572, s. 44–50
Linki zewnętrzne
Strona z materiałami archiwalnymi, zdjeciami i wycinkami z gazet
Kategoria:Nadzorczynie SS Kategoria:Niemieccy zbrodniarze wojenni w okresie II wojny światowej Kategoria:Personel Auschwitz-Birkenau Kategoria:Personel Bergen-Belsen Kategoria:Personel Ravensbrück Kategoria:Zbrodniarze nazistowscy osądzeni przez trybunały brytyjskie Kategoria:Zbrodniarze nazistowscy straceni przez powieszenie Kategoria:Urodzeni w 1923 Kategoria:Zmarli w 1945