Nadmorska Kolej Wąskotorowa (dawniej Gryficka Kolej Dojazdowa, niem. Greifenberger Kleinbahnen AG) – kolej wąskotorowa w powiecie gryfickim na Pomorzu Zachodnim, o prześwicie toru 1000 mm. Otwarta w 1896 roku jako pruska kolej lokalna, po 1945 roku została przejęta przez Polskie Koleje Państwowe. Od początku XXI wieku funkcjonuje jako kolej turystyczna gminy Rewal, przewożąc przeciętnie ponad 150 tysięcy pasażerów rocznie.

thumb|Dawny most kolejowy na Starej Redze przed Robami thumb|Most nad Regą pod Nowielicami na linii Trzebiatów – Pogorzelica

Historia Do Gryfickiej Kolei Wąskotorowej należało łącznie 300 km torów i 98 przystanków, z czego zachowało się 175,6 km torówJudyta Kurowska-Ciechańska, Ariel Ciechański: Koleje. s. 23.. Kolej była budowana na terenach ówcześnie należących do Prus, dzięki ułatwieniom dla takich inicjatyw w pruskim ustawodawstwie z lat 1892–1895. W 1895 roku zawiązano spółkę akcyjną Gryficka Kolejka (Greifenberger Kleinbahn Aktiengesselschaft), należącą do powiatu gryfickiego, spółki i prowincji Pomorze, i rozpoczęto budowę.. Pierwsza linia z Gryfic Wąskotorowych do stacji Niechorze Wielkie wraz z infrastrukturą została uruchomiona 1 lipca 1896 roku. Dwa lata później, 5 października 1898 roku oddano do eksploatacji linię z Gryfic do Dargosławia, zbudowaną z udziałem finansowym państwa. Obie linie początkowo miały prześwit toru 750 mm, a bocznicę gryfickiej cukrowni wyposażono w splot 3-szynowy 750/1435 mm.. W 1897 roku linia wąskotorowa w Gryficach uzyskała połączenie ze stacją normalnotorową. W 1898 roku podwyższono prędkość pociągów z 20 do 25 km/h. W ramach dalszego rozwoju zdecydowano zbudować linię z Gryfic przez Popiele do Golczewa (Gülzow), a docelowo do portu w Stepnicy. Trasę do Golczewa oddano do użytku w listopadzie 1900 roku. Szybko rosnące przewozy spowodowały, że zdecydowano zwiększyć szerokość toru, co pozwalało na zwiększenie ładowności taboru. W styczniu 1901 roku zdecydowano o budowie nowych linii o szerokości toru 1000 mm, a także o przekuciu toru z 750 na 1000 mm na istniejących odcinkach. Na odcinku Popiele – Gryfice Wąsk. przy okazji zmieniono nieco jego przebieg. W ciągu 1901 roku zakończono przekuwanie torów na odcinkach Gryfice – Niechorze Wlk. oraz Gryfice – Dargosław. Dzięki temu zwiększono prędkość pociągów z 25 do 30 km/h. W dniu 1 grudnia 1903 roku ukończono budowę całej linii przez Łoźnicę, gdzie istniało skrzyżowanie z linią normalnotorową Szczecin – Świnoujście, do portu w Stepnicy (inne źródła wskazują na lipiec 1904 roku).

Już wkrótce okazało się, że linia ta ma dla regionu duże znaczenie, więc kontynuowano realizację ambitnych planów i 7 października 1905 roku otwarta została linia boczna z Golczewa do Śniatowa. Planowano wcześniej dalsze wydłużenie tej trasy do Kamienia Pomorskiego, ale ostatecznie do tego nie doszło z powodów finansowych. Przystąpiono również do budowy odcinka Dargosław – Trzebiatów Wąskotorowy, który 1 listopada 1907 roku oddano do użytku. Dopiero w tym czasie cukrownia Gryfice uporała się z przekuciem swoich torów bocznicowych z 750 na 1000 mm i budową splotu 1000/1435 mm. W 1909 roku kolej gryficka miała m.in. 10 parowozów, 20 wagonów pasażerskich i 273 towarowe. W dniu 6 września 1911 roku oddano do eksploatacji trasę z Czarnogłów do Rokity, która na pewnym odcinku otrzymała splot 3-szynowy 1000/1435 mm i służyła do transportu dużych ilości wapna z kopalni w Czarnogłowach. W związku z rozwojem turystyki i ruchu plażowego, 30 czerwca 1912 roku uruchomiono odcinek z Trzebiatowa do Mrzeżyna, a niecały rok później, 1 maja 1913 roku ruszyły pociągi z Trzebiatowa do Niechorza, zamykając tym samym pętlę. Kolej przyczyniała się do rozwoju gospodarczego okolicznych terenów. 10 października 1913 roku ukończono budowę krótkiego odcinka Kołomąć – Trzygłów, który służył wyłącznie przewozom okopowizny i cegły z miejscowej cegielni, połączonej kolejką gospodarczą ze wsią Waniorowo. W 1913 roku kolej gryficka miała m.in. 19 parowozów, 49 wagonów pasażerskich i 324 towarowe.

Pierwsza wojna światowa zahamowała rozwój kolejki. Osiem parowozów zostało przekazanych na koleje wojskowe. W 1920 roku, prawdopodobnie w ramach „robót interwencyjnych”, wykonano kolejną korektę przebiegu trasy Gryfice Wąsk. – Popiele – Rybokarty, przez co odcinek ten uległ wyprostowaniu i omijał głębokie przekopy. W okresie międzywojennym rozwój kolei został wstrzymany, a sieć zaczęła przynosić straty w obliczu konkurencji ze strony transportu samochodowego. W 1937 koleje wąskotorowe przeszły pod Zarząd Prowincji Pomorze, a w 1940 roku weszły w skład nowo powołanej spółki prawa publicznego Pomorskie Koleje Krajowe (Pommersche Landesbahnen).. Podczas II wojny światowej infrastruktura kolei uległa znacznym zniszczeniom, także z powodów uszkodzenia nawierzchni przez ciężkie składy, a część taboru wywieziono.

km polska nazwa niemiecka nazwa linia Gryfice Wąsk. – Rewal – Trzebiatów Wąsk. (zachodnia)0,0Gryfice Wąsk.Skrzyżowanie z linią normalnotorową.Greifenberg (Pommern) Ldb.4,1PopieleChausseehaus b. Greifenberg (Pom.)8,6RybokartyRibbekardt10,4WilczkowoVölschenhagen12,4NiedźwiedziskaMedewitz (Kr. Greifenberg Pom.)16,5ModlimowoMuddelmow18,7PaprotnoParpart22,7Karnice Wąsk.Karnitz (Kr. Greifenberg Pom.) Ldb.26,7DreżewoDresow29,5TrzęsaczHoff (Pommern)30,9RewalRewahl Seebad32,3ŚliwinSchleffin35,5Niechorze WielkieGroß Horst36,4NiechorzeHorst Seebad37,4Liwia ŁużaHorst Liebelose39,4Pogorzelica Gryf.Fischerkathen42,3RogozinaMittelhagen44,3SadlnoZedlin47,4WłodarkaVoigtshagen50,8Trzebiatów MokreTreptow (Rega) Badstübertor53,0Trzebiatów Wąsk.Treptow (Rega) Ldb. linia Popiele – Golczewo Wąsk. – Stepnica0,0PopieleChausseehaus b. Greifenberg (Pom.)1,8RzęsinRensin4,3KołomąćKoldemanz7,6ŚwieszewoSchwessow10,2WołowiecRavenhorst11,6UpadłyHenkenhagen (bei Greifenberg)14,2Golczewo Gajx16,4Golczewo Wąsk.Gülzow Ldb.18,3Golczewo MłynObermühle20,0KłębyKlemmen22,6Kłodzino KamieńskieKlötzin25,0Buk KamieńskiBöck (Kr. Cammin)25,9CzarnogłowyZarnglaff29,4TrzechelTrechel31,4ŻychlikowoSiegelkow36,8Łoźnica Wąsk.Kantreck Ldb.38,7DzisnaDischenhagen40,9BabigoszczHammer (Kr. Cammin)42,8BorowiceWächtershöhe45,4WidzieńskoHohenbrück47,6Rogów KamieńskiRehbockNazwa wsi i prawdopodobna nazwa stacji.50,1ŚwibinSchiebenhorst52,2BogusławieBirkenwalde54,0StepnicaStepenitz km polska nazwa niemiecka nazwa linia Gryfice Wąsk. – Brojce – Trzebiatów Wąsk. (wschodnia)0,0Gryfice Wąsk.Greifenberg (Pommern) Ldb.1,0Gryfice CukrowniaGreifenberg (Pommern) Zuckerfabrik4,9LubieszewoLübsow7,5PrzybiernowoWendisch Pribbernow9,9TąpadłyDummadel11,6StołążStölitz14,8BrojceBroitz18,0StrzykocinStreckenthin20,2DargosławDargislaff20,9DarżewoDarsow23,0UniestowoNestau24,8SiemidarżnoZimdarse27,7GosławGützlaffshagen29,7PaliczynoJungfernbrück33,1WarcisławGrünhaus36,2Trzebiatów Wąsk.Treptow (Rega) Ldb. linia Trzebiatów Mokre – Mrzeżyno Gryfickie0,0Trzebiatów MokreTreptow (Rega) Badstübertor0,8NowieliceNeuhof (Kr. Greifenberg)2,6Trzebusz GryfickiTriebs7,1RobyRobe10,8Mrzeżyno GryfickieDeep linia Roby – Kępa Nadmorska (Rogowo)0,0RobyRobe5,6Kępa Nadmorska Wąsk.Kamp linia Kołomąć – Trzygłów0,0KołomąćKoldemanz3,8TrzygłówTrieglaff linia Golczewo Wąsk. – Śniatowo0,0Golczewo Wąsk.Gülzow Ldb.2,4Samlino OdgałęzienieZemlin3,9GadomWildenhagen5,5OcimNemitz Schäferei6,8NiemicaNemitz8,5KoplinoKopplin10,7ŚniatowoSchnatow linia Czarnogłowy – Rokita0,0CzarnogłowyZarnglaff1,3Czarnogłowy WieśZarnglaff Langendorf7,4RokitaRackitt

thumb|Stacja w Gryficach thumb|Wjazd pociągu z parowozem Px48 na przystanek w Trzęsaczu (2002) thumb|Pociąg na stacji w Niechorzu (2016) thumb|Śliwin – Stacja Wąskotorówki (2013) Po II wojnie światowej kolej znalazła się na terytorium Polski i została przejęta przez Polskie Koleje Państwowe. Została podporządkowana Zachodniopomorskiej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Szczecinie – Zarządowi Kolei w Gryficach. 19 sierpnia 1945 roku urządzenia kolejowe zostały przekazane przez radziecką administrację wojskową polskim władzom. Już w sierpniu uruchomiono parowozownię w Gryficach i wznowiono przewozy na linii Gryfice – Niechorze – Trzebiatów. Kolej odgrywała istotną rolę w transporcie i zasiedlaniu tych terenów po wojnie. 1 czerwca 1949 roku powołano Zarząd Kolei Dojazdowych w DOKP w Szczecinie. W latach 50. dokonano wymiany nawierzchni, co pozwoliło na ruch cięższych pociągów, remontowano też infrastrukturę. W 1955 roku pojawiły się wagony motorowe, modernizowano też wagony pasażerskie.

Od lat 60. rozpoczęła się stopniowa likwidacja kolei wąskotorowych, wypieranych przez inne środki transportu. Pierwsza została zamknięta i rozebrana linia z Czarnogłowów do RokityDaty zamknięcia i rozebrania linii są nieznane.. W 1963 roku zamknięto linię Trzebiatów – Mrzeżyno. Do 1969 roku zamknięto kolejne linie: Kołomąć – Trzygłów oraz Golczewo Wąsk. – Śniatowo. Mimo to, modernizowano tabor kolei – od 1971 roku wchodziły polskie parowozy serii Px48 przekute na tor metrowy, a w 1978 roku wprowadzono lokomotywy spalinowe Lxd2. Od 1976 roku wprowadzano transportery dla towarowych wagonów normalnotorowych. W 1977 roku zawieszono przewozy pasażerskie na odcinku Łoźnica Wąsk. – Stepnica, ale jeszcze w 1990 roku czynnych było 126,4 km linii (72%). Rok później zawieszono przewozy na odcinku z Trzebiatowa do Dargosławia, a od 1 października 1996 roku na dalszej jego części (Dargosław – Gryfice) oraz na linii z Popiela do Łoźnicy. W 1992 roku uruchomiono pierwsze letnie pociągi turystyczne z parowozem na trasie Gryfice – Niechorze – Trzebiatów, a od 1994 roku wprowadzono stały rozkład wakacyjny. 11 maja 1995 roku kolej Popiele – Gryfice – Trzebiatów została wpisana do rejestru zabytków województwa zachodniopomorskiego pod numerem A-1286. Jeszcze w 1996 roku przejezdne były wszystkie istniejące odcinki: Gryfice – Tąpadły – Trzebiatów – Niechorze – Gryfice i Gryfice – Golczewo – Łoźnica – Stepnica. W końcowym okresie działalności PKP, ze względu na zły stan mostu nad rzeką Regą, w 1999 roku zamknięto odcinek z Trzebiatowa do Pogorzelicy. Wycięto ponadto odcinek torów na przejeździe kolejowo-drogowym koło Babigoszczy w ciągu szosy nr E65. W kolejnych latach doszło do spalenia dworca w Trzebiatowie, kolej borykała się też z kradzieżami szyn.

W 2001 roku PKP postanowiła zlikwidować kolej, której groziła sprzedaż całej infrastruktury za granicę (zainteresowany był nabywca z Afryki). 18 marca 2002 roku decyzję o przejęciu kolei podjęła gmina Rewal, po czym podpisano umowę użyczenia budynków i budowli od PKP..

Obecnie 29 maja 2002 roku ponownie uruchomiono kolej jako własność gminy Rewal. 5 kwietnia 2006 roku dokonano nieodpłatnego przeniesienia prawa wieczystego użytkowania działek zajętych pod linię kolejową na rzecz gminy. Już w 2008 roku kolej przewiozła ponad 100 tysięcy pasażerów.

Po wznowieniu ruchu czynna była tylko linia z Gryfic Wąsk. przez Trzęsacz, Rewal, Śliwin i Niechorze do Pogorzelicy o długości 39,4 km. Jest to 22% wszystkich linii dawnej Gryfickiej Kolei Wąskotorowej. Linia jest finansowana przez gminę Rewal. Trasa przebiega przez trzy gminy powiatu gryfickiego: Gryfice, Karnice i Rewal i obejmuje łącznie 15 stacji. W sezonie przewozowym od 1 maja do końca września pociąg jeździ codziennie, wyjeżdżając o godz. 8:40 ze stacji Gryfice Wąskotorowe. Po dotarciu do Pogorzelicy pociąg kursuje wahadłowo na krótszej trasie nadmorskiej o długości 9,9 km Pogorzelica – Trzęsacz – Pogorzelica, po czym ostatni kurs kończy w Gryficach o godz. 19:40. Przejazd na całej trasie z Gryfic do Pogorzelicy trwa 1 godzinę i 54 minuty, a z Trzęsacza do Pogorzelicy 34 minuty.