Alojzy Bąk (ur. 22 grudnia 1897 w Kobylej Górze, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – major lekarz weterynarii Wojska Polskiego, doktor medycyny weterynaryjnej, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Augustyna i Marii z Czekałów, urodzony 22 grudnia 1897 w Kobylej Górze. Do szkoły powszechnej i gimnazjum uczęszczał w Kępnie.

W czasie I wojny światowej, w latach 1916–1918 służył w armii niemieckiej m.in. na froncie niemiecko-francuskim. 5 kwietnia 1917 został ciężko ranny. Po wyleczeniu przydzielono go do 58 pułku piechoty. 10 stycznia 1919 zdezerterował i wrócił do Kępna, gdzie uczestniczył w przygotowaniu oddziałów powstańczych.

W styczniu 1919 wstąpił do 8 pułku Strzelców Wielkopolskich (późniejszy 62 pp). Mianowany podporucznikiem, objął dowództwo kompanii. Brał udział w walkach pułku na Froncie Południowym powstania wielkopolskiego, gdzie został dwukrotnie ranny: 7 lutego oraz 23 lipca 1919. Po powstaniu przeniesiono go do 16 DP i uczestniczył w formowaniu 64 pp w Grudziądzu. Następnie podczas wojny polsko-bolszewickiej brał udział m.in. w walkach nad Berezyną, Dnieprem oraz Bugiem. Za postawą wykazaną w czasie walk, 19 lutego 1922 odznaczono go orderem „Virtuti Militari” V klasy, a w uzasadnieniu jego nadania czytamy m.in.:

Po przejściu do rezerwy wstąpił do Akademii Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie, którą ukończył w 1927. W czasie studiów działał w Korporacji Studentów Akademii Medycyny Weterynaryjnej Lutyko-Venedya. W 1927 pozostawał w dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr II. Z dniem 31 lipca tego roku został przeniesiony w stan nieczynny na okres siedmiu miesięcy z równoczesnym przeniesieniem do kadry oficerów służby weterynaryjnej. Z dniem 31 lipca 1928 został mu przedłużony okres pozostawania w stanie nieczynnym o kolejnych sześć miesięcy. Z dniem 1 lutego 1929 został powołany ze stanu nieczynnego z równoczesnym przeniesieniem służbowym do Wojskowej Pracowni Weterynaryjnej w Warszawie.

Po obronie pracy doktorskiej pt. „Przyczynek do badań nad wpływem temperatury na zjawisko aglutynacji pałeczek grupy paratyfusowej”, 7 lutego 1930 uzyskał tytuł doktora medycyny weterynaryjnej. Na stopień majora został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 5. lokatą w korpusie oficerów weterynarii. W tym czasie pełnił służbę w Centrum Wyszkolenia i Badań Weterynaryjnych w Warszawie na stanowisku kierownika laboratorium.

W 1939 walczył w kampanii wrześniowej. Po agresji ZSRR na Polskę w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD pod pozycją 198.

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownikaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Był kawalerem.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 1914 – 19 lutego 1922 Krzyż Niepodległości – 20 lipca 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Walecznych dwukrotnie Srebrny Krzyż Zasługi – 19 marca 1937 „za zasługi w służbie wojskowej”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka za Rany i Kontuzje z dwiema gwiazdkamina podstawie fotografii z infoboxa

Upamiętnienie W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, podpułkownik Alojzy Bąk został uhonorowany poprzez zasadzenie Dębu Pamięci, w pobliżu Starostwa Powiatowego w Łasku.

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie

Przypisy

Bibliografia

Włodzimierz A. Gibasiewicz: Lekarze weterynarii ofiary II wojny światowej. Wyd. Bellona, Warszawa 2011, s. 86–88. .

Archiwum Korporacyjne K! Lutyko-Venedya - Członkowie rzeczywiści - Alojzy Tadeusz Bąk

Kategoria:Absolwenci Akademii Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie Kategoria:Majorowie weterynarii II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Odznaką za Rany i Kontuzje Kategoria:Oficerowie 62 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Charkowie Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach w Charkowie Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Cesarstwa Niemieckiego w I wojnie światowej Kategoria:Powstańcy wielkopolscy (1918–1919) Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Ludzie urodzeni w Kobylej Górze (województwo wielkopolskie)