Giuseppe Mazzini (ur. 22 czerwca 1805 w Genui, zm. 10 marca 1872 w Pizie) – włoski prawnik, dziennikarz, demokrata i bojownik o wolność razem z Garibaldim w okresie risorgimenta. Uważano go za reprezentanta „Europy narodów” w walce z „Europą monarchów”.
Zwany był „konspiratorem doskonałym”, całe życie poświęcił idei wyzwolenia narodów i ludów Europy, we Włoszech został obdarowany mianem „ojca Ojczyzny”. Był autorytetem moralnym dla kolejnych pokoleń spiskowców.
Studiował prawo na Uniwersytecie Genueńskim (1822–1827). W tym czasie nawiązał kontakty z karbonariuszami. W 1830 został aresztowany, a po kilku miesiącach więzienia udał się na emigrację do Szwajcarii, a następnie Anglii, gdzie się spotkał z Lajosem Kossuthem. Później powrócił do Włoch (do Pizy) pod przybranym nazwiskiem.
Mazzini był też wolnomularzem. Utrzymywał ścisłe kontakty z Albertem Pikem, również masonem, który z kolei dążył do rozłamu Stanów Zjednoczonych.
Razem z Giuseppem Garibaldim stanął na czele ogólnowłoskiego powstania, które wybuchło w ramach Wiosny Ludów. Powstańcy, pod hasłem zjednoczenia ziem włoskich, rozpoczęli walkę o wyzwolenie spod panowania austriackiego. Poparcia udzielił im Karol Albert – władca Piemontu (Królestwa Sardynii), lecz jego wojska zostały pokonane przez Austriaków w 1849 r. w bitwie pod Novarą. Powstanie zostało stłumione przez wojska austriackie (na północy Włoch) i francuskie (w Państwie Kościelnym). Mazzini ponownie znajduje się na emigracji, skąd wspiera wszelkie podejmowane próby wyzwolenia narodowego. Jednak wypadki lat 1859–1860 nie odpowiadały jego oczekiwaniom, ponieważ w procesie tworzenia państwa włoskiego zwyciężyli monarchiści i umiarkowani.Jako niezłomny republikanin nie uznał Królestwa Włoskiego. „Zwycięski rewolucjonista przestaje być rewolucjonistą” – ostrzegał. Sam nigdy nie przestał być rewolucjonistą.
Był założycielem organizacji Młode Włochy, Lega Internazionale dei Popoli, Młoda Europa, Centralny Komitet Demokracji Europejskiej, Alleanza Republicana Universale. Mazzini wspierał polski ruch narodowowyzwoleńczy. Przyjaźnił się ze Stanisławem Worcellem, znał pisma Adama Mickiewicza, którego uważał za wielkiego poetę nowych czasów.
Poglądy Mazziniego miały zabarwienie mistyczne. Walkę o wolność uważał on za religijno-etyczny obowiązek człowieka. Rozwój historyczny, z jego punktu widzenia, uwarunkowany jest czynnikami moralnymi.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Giuseppe Mazzini – publikacje w bibliotece Polona
Kategoria:Włoscy politycy Kategoria:Uczestnicy Wiosny Ludów Kategoria:Włoscy rewolucjoniści Kategoria:Włoscy wolnomularze Kategoria:Ludzie urodzeni w Genui Kategoria:Urodzeni w 1805 Kategoria:Zmarli w 1872