Dawid Ogrodnik (ur. 15 czerwca 1986 w Wągrowcu) – polski aktor filmowy, teatralny i telewizyjny.
Dwukrotny laureat nagrody za główną rolę męską (2017, 2019) i dwukrotny laureat nagrody za drugoplanową rolę męską (2012, 2014) na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni oraz dwukrotny laureat Polskiej Nagrody Filmowej za najlepszą główną rolę męską (2014, 2018). Zdobywca nagrody Paszport „Polityki” w kategorii „Film” (2014) i Nagrody im. Zbyszka Cybulskiego (2018). W 2013 dostał przyznawaną przez władze powiatu wągrowieckiego „Złotą Pieczęć”.
Życiorys Wczesne lata i edukacja Urodził się i dorastał w Wągrowcu, gdzie jako dziecko rozpoczął naukę gry na klarnecie w Państwowej Szkole Muzycznej I stopnia, a w domu słuchał jazzmanów: Joshui Redmana, Benny’ego Goodmana, Keitha Jarreta i Milesa Daviesa. Jego starsza siostra, Aneta, grała na fortepianie, a młodsza na skrzypcach. W 1998 wygrał ogólnopolski konkurs muzyczny w Szczecinie, po czym otrzymał stypendium od ministra kultury. Z rodzinnego miasta wyjechał w wieku 13 lat do Poznania, gdzie kontynuował edukację w Liceum Muzycznym. Jako licealista zainteresował się teatrem dzięki ówczesnej wychowawczyni Annie Szymańskiej, która prowadziła grupę teatralną, a potem założyła poznański Teatr Castingowy MplusM, w którym grał Ogrodnik. W tym czasie grał również w katolickim zespole muzycznym Czerwone Światło dla Halucynacji.
Po maturze wrócił do rodzinnego Wągrowca, gdzie wraz z przyjacielem prowadził agencję muzyczną „David & Martin Art Management”, a żeby ją utrzymać, założył i prowadził chór dziecięcy w Gminnym Ośrodku Kultury w Łeknie. Przez kilka miesięcy prowadził również chór przy kościele św. Wojciecha w Wągrowcu. Dwukrotnie próbował dostać się na studia do warszawskiej Akademii Teatralnej, poza tym uczył się w prywatnej szkole aktorskiej Lart studiO w Krakowie. By zarobić na czesne, pracował jako aktor i host w agencji eventowej. Następnie został przyjęty do łódzkiej PWSFTviT, lecz przez swoje zaniedbanie (brak podpisanej deklaracji studenckiej) został skreślony z listy studentów. Ostatecznie rozpoczął studia w krakowskiej Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej im. Ludwika Solskiego, którą ukończył w 2012. Stwierdził, że na studiach doświadczał „psychicznego mobbingu”, głównie ze strony Beaty Fudalej.
Kariera Film i telewizja Początkowo występował gościnnie w serialach emitowanych na antenie TVN, w tym paradokumentalnym z gatunku docu-crime Detektywi (2007), dokumentalno-fabularyzowanym Żołnierze wyklęci (2008), telenoweli Majka (2009) i serialu prawniczym Prawo Agaty (2012), a także w dramacie telewizyjnym Sławomira Pstronga Cisza (2010).
Za debiutancką kreację kinową Sebastiana „Rahima” Salberta w dramacie Leszka Dawida Jesteś Bogiem (2012) – wespół z Tomaszem Schuchardtem – zdobył nagrodę za drugoplanową rolę męską na 37. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni i nominację do Orła za najlepszą drugoplanową rolę męską. W dramacie psychologicznym Pawła Pawlikowskiego Ida (2013), który podczas 38. Gdynia – Festiwal Filmowy zdobył aż cztery nagrody, został obsadzony w roli „Lisa”, saksofonisty w zespole grającym na urodzinach miasta Szydłowa.
Kolejną kreacją kinową była postać chorego na czterokończynowe mózgowe porażenie dziecięce Mateusza Rosińskiego w dramacie Macieja Pieprzycy Chce się żyć (2013) opartym na prawdziwych wydarzeniach, za którą został uhonorowany wieloma nagrodami, w tym Kryształową Gwiazdą „Elle”, nagrodą „Złotego Szczeniaka” za pierwszoplanową kreację aktorską męską na pierwszej edycji Festiwalu Aktorstwa Filmowego we Wrocławiu, nagrodą aktorską na Festiwalu Filmowym w Gijón, Orłem za najlepszą główną rolę męską i nagrodą im. Elżbiety Czyżewskiej dla najlepszego aktora na X Nowojorskim Festiwalu Filmów Polskich. Po sukcesie filmu na Festiwalu Filmowym w Montrealu, gdzie Chce się żyć zdobył nagrodę publiczności, nagrodę jury i nagrodę dla najlepszego filmu, światowe media porównywały Ogrodnika do Daniela Day-Lewisa w roli niepełnosprawnego Christyego Browna w Mojej lewej stopie i Dustina Hoffmana jako autystycznego Raymonda Babbitta w Rain Manie.
Po udziale w polsko-duńskim dramacie psychologicznym dla młodzieży Anny Kazejak Obietnica (2014) jako Daniel, partner Sylwii (Magdalena Popławska), zagrał kuriera-narkomana w filmie sensacyjnym Jerzego Skolimowskiego 11 minut (2015) i wystąpił w głównej roli Tomka w ekscentrycznej komedii Macieja Bochniaka Disco polo (2015). Wcielił się w rolę tłumacza i radiowca Tomasza Beksińskiego, syna Zdzisława (Andrzej Seweryn) w filmie biograficznym Jana P. Matuszyńskiego Ostatnia rodzina (2016), za którą otrzymał nagrodę Onetu „Odkrycie Festiwalu” na 41. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych i nagrodę aktorską na Festiwalu Młodego Kina Wschodnioeuropejskiego w Cottbus.
W 2018 wykreował postać dziennikarza Piotra Zarzyckiego, jednego z głównych bohaterów serialu Rojst. Zagrał także w serialach stacji AXN: Rysa (2021) i Układ (od 2021).
Teatr W 2010 zadebiutował na profesjonalnej scenie warszawskiego Teatru Dramatycznego w roli studenta w przedstawieniu Klub Polski w reżyserii Pawła Miśkiewicza. W 2011 obronił dyplom aktorski dzięki występowi w sztuce Elfriede Jelinek Babel 2 w reżyserii Mai Kleczewskiej, a za rolę otrzymał nagrodę (także dla zespołu aktorskiego i realizatorów) na XXIX Festiwalu Szkół Teatralnych w Łodzi. W tym samym roku wystąpił w Teatrze Starym w Krakowie jako Eyolf w przedstawieniu Henrika Ibsena Brand miasto wybrani (2011) w reż. Michała Borczucha, a także w Teatrze Rozmaitości w spektaklu Nosferatu (2011) w reż. Grzegorza Jarzyny. W 2012 miał zagrać główną rolę w sztuce Tak powiedział Michael J. wystawianej w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku, jednak po sporze z reżyserem Wiktorem Rubinem zerwał współpracę nad tytułem na dwa dni przed zaplanowaną premierą, jednak w oficjalnym komunikacie podano informację o przesunięcie premiery widowiska z powodu kontuzji aktora.
W latach 2013–2017 był związany z warszawskim Teatrem Rozmaitości, w którym odniósł sukces rolą Łukasza, chorego na porażenie mózgowe mistrza origami w widowisku Johanna Straussa Nietoperz albo mój cmentarzyk (2012) w reż. Kornéla Mundruczó; rola przyniosła mu Grand Prix za kreację aktorską na 53. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych i Feliksa Warszawskiego 2013 w kategorii początkujący aktor lub reżyser. W kolejnych latach zagrał w kolejnych sztukach TR w reż. Jarzyny: Druga kobieta (2014) Johna Cassavetesa jako Heartbreakers i Męczennicy (2015) Mariusa von Mayenburga jako Frank, a także w spektaklach: Jezioro (2016) Michaiła Durnienkowa w reż. Yany Ross i Robert Robur (2016) w reż. Krzysztofa Garbaczewskiego. W 2017 rozwiązał umowę z teatrem, niezadowolony z przebiegu współpracy z Jarzyną.
W Teatrze Telewizji grał w Skutkach ubocznych (2013) w reż. Leszka Dawida u boku Krzysztofa Stroińskiego jako Hanka, Branczu (2014) Juliusza Machulskiego jako Olaf, narzeczony Neli (Alicja Juszkiewicz), Wizycie (2015) Agnieszki Maskovic jako Jurek, który udaje się w podróż w rodzinne strony po kilku latach nieobecności i komedii kryminalnej Rybka Canero (2015) Juliusza Machulskiego jako Zenon Vogel, syn Ignacego (Andrzej Zieliński). Za rolę Patryka w spektaklu Teatru Telewizji Bezdech (2013) w reż. Andrzeja Barta zdobył wyróżnienie aktorskie na sopockim Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji Polskiej „Dwa Teatry”.
W 2017 na scenie krakowskiego Teatru BARAKAH zagrał w sztuce Christiane F. Dzieci z dworca ZOO w reż. Sebastiana Oberca.
Kontrowersje W marcu 2021 został oskarżony przez byłego studenta Aleksandra Kurzaka o mobbing, gdy – pracując jako asystent Adama Nawojczyka na AST w 2017 – miał znęcać się nad studentami I roku. Kurzak we wpisie na Facebooku napisał: Pamiętam, jak mi przerwałeś moją etiudę, krzycząc: „Co to kur** ma być, ja pier****, co ty kur** w cyrku jesteś”. Byłeś wtedy bardzo agresywny. Właściwie zostałem zdeptany w ziemię. W tym momencie pokazałeś mi, że jestem gó**em, że jestem nikim i tak też się czułem. Ogrodnik w rozmowie z „Newsweekiem” powiedział, że opisana przez Kurzaka sytuacja miała miejsce, gdy poczuł bezradność i bezsilność, kiedy obserwował wykonanie zadania aktorskiego, co przypominało pantomimę i zestaw min. Bezsilność, bezradność i złość wyraziłem poprzez krzyk. Nie oceniałem studenta jako człowieka, tylko to, co robi – stwierdził, obiecując, że zadzwoni do Kurzaka, by wyjaśnić sprawę. W swojej książce autobiograficznej pt. „Koniec gry” z 2022 zapewnił, że skontaktował się z Kurzakiem i przeprosił go za swoje zachowanie.
Życie prywatne W okresie licealnym był molestowany seksualnie przez ks. Arkadiusza R., menedżera zespołu Czerwone Światło dla Halucynacji, w którym grał Ogrodnik. Deklaruje się jako osoba wierząca w Boga, przynależy do protestanckiej Społeczności Chrześcijańskiej Północ.
Był związany z Martą Nieradkiewicz, z którą ma córkę, Jaśminę (ur. 2018).
Filmografia 2006: Bulionerzy (serial telewizyjny) – Sebix (odc. 71) 2008: Żołmnierze wyklęci – Kania (odc. 3) 2009: Majka (serial telewizyjny) – student Krzysztof Pokoca 2010: Cisza (film 2010) – Grzesiek 2011: Nowa – narkoman (odc. 5) 2012: Prawo Agaty – Dawid Kowal, siostrzeniec Grabowskiej (odc. 13) 2012: Jesteś Bogiem – Sebastian Rahim Salbert 2013: Skutki uboczne (spektakl telewizyjny) – Hanka 2013: Ida (film) – chłopak z saksofonem 2013: Chce się żyć – Mateusz Rosiński 2013: Bezdech (spektakl telewizyjny) – Patryk 2014: Obietnica (film) – Daniel, partner Sylwii 2014: Brancz (spektakl telewizyjny) – Olfa, narzeczony Neli 2015: Wizyta (spektakl telewizyjny) – Jurek 2015: Rybka Canero (spektakl telewizyjny) – Zenon Vogel syn Ignacego 2015: Ojciec (film) – żul 2015: Disco Polo (film) – Tomek 2015: 11 minut (film) – kurier 2016: Ostatnia rodzina – Tomasz Beksiński, syn Zdzisława 2016: Dolce vita (spektakl telewizyjny) – Marcello 2017: Cicha noc (film) – Adam 2018: Rojst. Prolog – Piotr Zarzycki 2018: Rojst – Piotr Zarzycki 2018: O grande circo mistico – Ludwig 2018: Dzień czekolady – skoczek czasu 2019: Olegd – Andrzej 2019: Ikar. Legenda Mietka Kosza – Mieczysław Kosz 2019: Ciemno, prawie noc – Mareczek Waszkiewicz, syn Marii i Mariana 2020: Rysa (serial telewizyjny) – porucznik Czesław Warcecki, oficer ABW 2020: Magnezja (film) – Albert Hudini 2021: Wszystkie nasze strachy – Daniel Rychalski 2021: Układ (serial telewizyjny) – Kapitan Czesław Warecki, oficer ABW (odc. 1-8) 2021: Rojst '97 – Piotr Zarzycki 2021: Najmro – Zdzisław Najmro Najmrodzki 2021: Jak pokochałam gangstera – Andrzej Pershing Kalikowski 2022: Johnny (film) – ksiądz Jan Kaczkowski 2022: Broad Peak – Adam Bielecki 2023: Rojst. Milenium – Piotr Zarzycki (odc. 1-6) 2023: Jedna dusza – Alojzy Guzy 2024: Piep*zyć Mickiewicza – nauczyciel Jan Sienkiewicz 2024: Dwie lewe ręce (etiuda szkolna) – leworęczny 2024: Czarne stokrotki – aspirant Rafał Nieć (odc. 1-8) 2025: Upiory (spektakl telewizyjny) – Osvald 2025: Piep*zyć Mickiewicza 2 – nauczyciel Jan Sienkiewicz 2025: Las (film) – Kułak 2026: Piep*zyć Mickiewicza 3 – nauczyciel Jan Sienkiewicz 2026: Zdrada (serial telewizyjny) – prokurator Patryk Wysocki, mąż Julii 2026: Felicita (serial telewizyjny) – Kamil Mika, mąż Zofii 2026: Lalka (film) – subiekt Mraczewski 2027: Zdrada (film) 2027: Pod kroplówką (etiuda szkolna) – lekarz
Spektakle telewizyjne Źródło: Encyklopedia Teatru Polskiego 2013: Bezdech jako Patryk 2014: Skutki uboczne jako Hanka 2014: Brancz jako Olaf, narzeczony Neli 2015: Rybka Canero jako Zenon Vogel, syn Ignacego 2016: Wizyta jako Jurek 2022: Dolce Vita jako Marcello 2025: Upiory jako Osvald
Nagrody i wyróżnienia 2012 – Nagroda za drugoplanową rolę męską w filmie Jesteś Bogiem na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni 2013 – Kryształowa Gwiazda Elle za rolę w filmie Chce się żyć na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni 2013 – nominacja do Orła za najlepszą drugoplanową rolę męska w filmie Jesteś Bogiem