thumb|Łopiany – rośliny synantropijne thumb|Wróble i inne ptaki żyjące blisko ludzi potrafią jeść z ręki thumb|Kuna domowa na balkonie, obserwowana przez kota thumb|Kos jest gatunkiem synantropizującym się thumb|Dydelf wirginijski po zmroku wyrusza na obchód otoczenia domu (Kalifornia) Gatunek synantropijny (gr. σύν syn – razem, ἄνθρωπος anthropos – człowiek) – gatunek zwierzęcia lub rośliny, który przystosował się do życia w środowisku silnie przekształconym przez człowieka, związanym z miejscem zamieszkania człowieka lub z jego działalnościąJacek H. Graff. Synantropizacja zwierząt, Aura, 2012, nr.6. Synantropizacja może mieć charakter stały lub czasowy. Odmianą synantropizacji jest synurbizacja, termin wyróżniany głównie w zoologii.
Gatunki synantropijne mogą być pochodzenia miejscowego (gatunki autochtoniczne) lub obcego (gatunki alochtoniczne).
W zależności od stopnia synantropizacji wyróżniane są: synantropy właściwe – gatunki, których rozwój przebiega tylko w środowisku człowieka półsynantropy – organizmy bytujące w środowiskach zmienionych przez człowieka, ale występujące również w środowiskach naturalnych symbowile – gatunki związane ze zwierzętami hodowlanymi gatunki synantropizujące się – gatunki leśne, zasiedlające zieleń miejską.
Przykłady gatunków synantropijnych Do zwierząt synantropijnych zalicza się wszelkie domowe owady biegające (np. prusaki), ektopasożyty (pluskwy, pchły), niektóre ptaki i ssaki (myszy, szczury, łasice).
Pospolitymi przykładami gatunków synantropijnych są te gatunki ptaków, które często wykorzystują miejskie budynki i drzewa w parkach do gniazdowania (np.: oknówka zwyczajna, kos zwyczajny, gołąb grzywacz).
W zależności od strefy klimatycznej skład gatunkowy tej grupy się zmienia. Niektóre zwierzęta synantropijne przenoszą poważne choroby, inne powodują duże straty gospodarcze.
Wśród roślin najlepiej znanym gatunkiem synantropijnym są pokrzywy, porastające otoczenie domów i rudery.
Wybrane gatunki synantropów: bocian biały gołąb skalny dymówka oknówka zwyczajna karaluch (zobacz też karaczany) kawka kątnik domowy kuna domowa mucha domowa dydelf wirginijski mysz domowa sierpówka (synogarlica turecka) szczur wędrowny tchórz wróbel zwyczajny chaber bławatek żółtlica drobnokwiatowa skowronek zwyczajny
Zobacz też hemerobia klasyfikacja roślin synantropijnych mutualizm komensalizm pasożytnictwo synurbizacja
Przypisy
Kategoria:Typologia organizmów