thumb|Kontener 40 stopowy thumb|Wnętrze kontenera mały|Suwnice przeładowują kontenery w Terminalu kontenerowym Baltic Hub w porcie w Gdańsku Kontener – skrzynia, zazwyczaj metalowa, o zunifikowanych wymiarach i konstrukcji, służąca do przewozu drobnicy (zapakowanej zazwyczaj w opakowania kartonowe, paczki, skrzynie, worki, czasami dodatkowo umieszczonych na europaletach).
Ujednolicenie wymiarów kontenerów pozwala przyspieszyć operacje przeładunku oraz stosować wyspecjalizowany sprzęt. Kontener chroni również przewożony ładunek przed uszkodzeniami mechanicznymi i warunkami atmosferycznymi. Popularność tej metody transportu ładunków sprawiła, że w typowym szkielecie kontenera transportowane są także np. cysterny czy ładunki jednostkowe.
Historia Źródeł powstania konteneryzacji należy szukać w połowie XIX wieku, kiedy rozpoczęła się Wielka Emigracja z Europy do Ameryki. Jej powodem były kolejne wydarzenia: Wielki Głód w Irlandii (1845-49), Wiosna Ludów w Europie (1845), gorączka złota w stanie Kalifornia w USA (1848-49), Wojna Secesyjna w USA (1861-65) i Wojna Prusko Francuska (1870-71), a pod koniec XIX wieku otwarcie USA na emigrantów oraz spadek cen podróży do Ameryki dzięki transatlantykom . Od 1836 do 1914 roku do USA wyemigrowało ok. 30 mln osób z Europy. W latach 1871–1913 z ziem polskich wyemigrowało – według przybliżonych danych – około 3,5 mln ludności: z zaboru pruskiego 1 200 tys., austriackiego 1 050 tys. i z rosyjskiego 1 250 tys. osób. Emigrując, wiele osób zabierało całe wyposażenie meblowe ze swoich mieszkań na wozach konnych Gawryszewski Andrzej: Ludność Polski w xx wieku, Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii I Przestrzennego Zagospodarowania Im. Stanisława Leszczyckiego, Monografie, 5, Warszawa 2005, PL , . Str 408.
Stąd powstało określenie wozy meblowe. Dowoziły one ładunek do portów na statki. Częstokroć przy ich transporcie na wagonach kolejowych demontowano koła, aby zmieściły się w skrajni kolejowej lub stosowano obniżoną wysokość skrzyni ładunkowej. Taką działalnością na ziemiach polskich pod zaborami od 1858r. realizowała firma C.H. Hartwig z Poznania – najstarsza polska firma spedycyjna. Ponadto tą działalnością zajmowały się firmy Henryka Puławskiego, W. Wegiełka i S-ka, (Władysław Węgiełek (senior)), od 18 maja 1912r., A. Wróblewskiego S.A. i Bracia Chotmoscy .
UNCTAD Report on Unitization of Cargo w 1970 r. wskazało, że w 1906 użyto stalowej, nieprzystosowanej do piętrzenia, skrzyni metalowej o wymiarach 18' × 8' × 8'. Przewoźnikiem była firma Bowling Green Lift-Van Company z Nowego Jorku. Od 1929 r. kontenerami przewożono bagaże pasażerów pociągu Golden Arrow w relacji Londyn-Paryż. W Europie UIC w 1934 r. opracowało pierwszy standard dla kontenerów do transportu drogowego i kolejowegoRicard Marí Sagarra : El transporte de contenedores:, Terminales, operatividad y casuística, Univ. Politèc. de Catalunya, 1 lip 2009 – 284 : str 15 i 16.
Prekursorem współczesnego transportu kontenerowego jest Amerykanin Malcolm McLean, który w 1955 r. cały swój majątek zainwestował w przebudowę tankowca na pierwszy w świecie kontenerowiec. 26 marca 1956 r. statek ten, nazwany Ideal X, wypłynął w swój pierwszy rejs z ładunkiem 35-stopowych kontenerów z Newark do Houston.
II Rzeczypospolita Osiągnięcia II Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie wdrożenia systemu technicznego przewozów kontenerów obejmowały: opracowanie w 1919 r. pierwszego polskiego projektu systemu kontenerowego przez ppłk inż. Stanisław Rodowicz. powołanie w 1926 r. Centrali Zbiorowych Ładunków sp. z o.o., której celem było pozyskiwanie drobnych przesyłek towarowych przed wysłaniem w drogę, aby ulepszyć wykorzystanie ładowności wagonów towarowych; w lutym 1930 r. Stowarzyszenie Kupców Polskich (S.K.P.) przeanalizowało sprawę projektowanego przez Ministerstwo Komunikacji przewozu w skrzyniach drobnicowych ładunków kolejowych, tj. założenia sieci transportu kontenerowego; uruchomienie w latach 1930‒1931 systemu lekkich ekspresowych pociągów towarowych ‒ LEPT, które były podstawą i punktem wyjścia dla przyszłych przewozów kontenerowych; od 1931 r. były liczne prace środowisk naukowych i handlowych, odnoszące się do wprowadzenia przewozów towarów w kontenerach; w 1933 r. przystąpienie do prac Międzynarodowego Biura dla Kontenerów (BUREAU INTERNATI0NAL DES COINTAINERS ‒ BIC) jako członek korespondencyjny, 1 czerwca 1934 r. powołanie Referatu Komunikacji Samochodowej (protoplasty Biura Komunikacji Samochodowej P. K. P.) w Departamencie Ruchu Kolejowego Ministerstwa Komunikacji celem transportu towarów z kolei do odbiorców; ustalenie w drugiej połowie 1934 r. przez PKP specjalnej taryfy dla kontenerów obcych i własnych; zawarcie porozumienia w dniu 1 marca 1936 r. w sprawie specjalnej umowy z Niemcami dotyczącej transportu kontenerów w tranzycie z Niemiec do Prus Wschodnich; 15 maja 1936 r. uruchomienie sieci dalekobieżnych ekspresów towarowych łączących główne ośrodki gospodarcze Polski, sukcesywnie rozbudowywanej aż do wybuchu II wojny światowej; w 1937 r. opracowanie w zakładach H. Cegielskiego w Poznaniu konstrukcji pierwszych kontenerów do przewozu suchego lodu; 24 stycznia 1938 r. zawarcie Umowy o wzajemnym używaniu skrzyń ładunkowych. Przed II wojną światową Polska czyniła przygotowania do wprowadzenia systemu planu przewozów kontenerowych w oparciu o konsultacje społeczne oraz analizy dokonań zagranicznych. Jednakże czynnikiem zewnętrznym, który wpłynął na zmianę decyzji rządu polskiego, było narastające zagrożenie wojenne ze strony hitlerowskich Niemiec. Władze polskie skupiły się na poprawieniu zdolności obronnych. Na tym też skoncentrował się wysiłek produkcyjny i społeczny .
PRL – Polska Rzeczypospolita Ludowa Proces konteneryzacji w PRL miał trzy etapy rozwoju: Pierwszy półetap obejmuje lata 1945‒1947, można ją określić, jako inicjacyjną. Jest to okres bezpośrednio po zakończeniu II wojny światowej. W tym czasie przede wszystkim inwentaryzowano straty i aktywa, udrażniano ciągi komunikacyjne oraz nawiązywano połączenia transportowe w nowych granicach. Wtedy też spisywano kontenery poniemieckie, jakie zostały na terenie Polski po zakończeniu okupacji przez hitlerowskie Niemcy, których w dniu 1 kwietnia 1953 r. łącznie było na stanie PKP, 1509 sztuk. Drugi półetap obejmuje lata 1947‒1951, który można określić, jako małą konteneryzację, w oparciu po polskie kontenery rolkowe typu Knb/55. To okres, kiedy ustanowiono taryfę dla przewozów kontenerów małych, przetaczanych na rolkach. Po zakończeniu procesu odbudowy w połowie lat 50. XX w. usankcjonowano użytkowanie małych kontenerów i wpisano je do planu rozwoju gospodarczego Polski. W 1960 r. na sieci PKP małe kontenery były obsługiwane przez 342 stacje. 1 stycznia 1965 r. było na stanie PKP 17 020 szt. małych kontenerów rolkowych. Drugi etap przypada na lata 1951‒1967, który można nazwać średnią konteneryzacją z kontenerami 2,5 tonowymi. Średnie kontenery zostały wdrożone, na podstawie Umowy SMGS z 1951Organizacja Współpracy Kolei, jako element wsparcia systemu zaopatrzeniowego Armii Radzieckiej, która w tym czasie stacjonowała w Polsce. Do ich obsługi, w 1951 r, było wyznaczonych 90 stacji PKP zlokalizowanych obok największych garnizonów Armii Radzieckiej, dla których opracowano tzw. place pojemnikowe. Do nich było doprowadzonych 7 wojskowych linii zaopatrzeniowymi na sieci kolejowej PKP. W 1965 r było ich 2400 sztuk. W 1993 r, kiedy wojska Północnej Grupy Armii Radzieckiej opuszczały Polskę, wykorzystano ten system do wywozu mienia i wyposażenia. 19 marca 1963 powstało Przedsiębiorstwo Spedycji Krajowej PSK, celem wprowadzenia publicznej spedycji krajowej, związanej z przejmowaniem przez transport samochodowy od kolei przesyłek drobnych i niektórych przesyłek całowagonowych. W dniu 1 stycznia 1965 PKP przekazało wszystkie małe i średnie kontenery na rzecz PSK. W 1991 r. przedsiębiorstwo zostało sprywatyzowane. Ministerstwo Transportu przekształciło PSK w spółkę SPEDPOL Spedycja Polska, oferując krajowe usługi logistyczno-spedycyjne. W 2004 r. SPEDPOL zostało wykupione przez niemiecki Schenker. W 1964 r. w Polsce podjęto akcję normalizacyjną opakowań w zakresie paletyzacji. Efektem prac była Polska Norma PN-64/O-79021 System wymiarowy opakowań, w której paleta 800 × 1200 mm była uprzywilejowana. Z dniem 1 stycznia 1970 r. uprzywilejowano produkcję palet skrzynkowych względem małych przetaczanych kontenerów w transporcie drogowym i kolejowym. Opracowano także pojazdy drogowe i kolejowe dedykowane do przewozu palet. Trzeci etap przypada na lata 1967‒1989, który można określić, jako wielką konteneryzację. Rok 1971, był przełomowy. Zbudowano wówczas pierwszy terminal przeładunkowy w Gdyni oraz uruchomiono 3 pierwsze stacje kolejowe: Sosnowiec Południowy, Warszawa Główna i Poznań Garbary. Wtedy też zaczęto wdrażać w Polsce budowę procesu konteneryzacji z użyciem kontenerów wg standardu ISO TC 104 oraz ustalono jednolitą terminologię kontenerowego systemu transportowego KST(min. terminal kontenerowy, suwnica kontenerowa), stosowaną do dzisiaj. W kolejnych latach były prowadzone analityczne prace naukowe, badania ekonomiczne oraz wdrażano techniczne elementy, min. suwnice kontenerowej, jak i pojazdy drogowe i kolejowe, systemu kontenerowego. W 1989 r. w Polsce było 10 stacji kolejowych, które mogły przeładowywać kontenery i obsługiwały je pociągi wożące kontenery.
Rozwój konteneryzacji Wzrastająca koniunktura gospodarcza powodowała zwiększenie obrotu towarami. Dotychczasowe metody transportu morskiego przyczyniały się w tej sytuacji do coraz częstszego występowania zjawiska kongestii. Koncepcja umieszczenia małych, drobnych partii ładunkowych, wymagających kosztownych i czasochłonnych manipulacji przeładunkowo-składowych w dużym metalowym pojemniku jakim jest kontener znalazła szybko zastosowanie.
Początkowo transport kontenerowy odbywał się wyłącznie adaptowanymi specjalnie do tego rodzaju przewozów jednostkami pływającymi. Niecałe 10 lat od debiutu Ideal X wodowano w Australii pierwszy specjalistyczny kontenerowiec przeznaczony wyłącznie do przewozu kontenerów. W kwietniu 1966 r. przypłynął z USA do Europy SS Fairland, przywożąc na pokładzie 226 kontenerów.
Wraz z upływem lat sposób transportu kontenerów określony mianem port-port, przekształcił się w transport w relacji dom-dom. Oprócz specjalnych pojazdów samochodowych do przewozu kontenerów na dłuższych trasach lądowych zaczęto wykorzystywać kolej. Np. w Wielkiej Brytanii pierwszy pociąg towarowy załadowany kontenerami odjechał z Londynu do Glasgow 15 listopada 1966 r.(hs): Nowy typ pociągów [w:] "Poznaj Świat" R. XV, nr 6 (175), czerwiec 1967, s. 40 Powstawała specjalistyczna infrastruktura przeładunkowa w głębi lądu oraz w portach morskich (terminalach kontenerowych), a ze szlaków znikały drobnicowce. W obecnej chwili aż 90% drobnicy jest transportowane w kontenerach.
Definicja kontenera Komitet techniczny ISO TC 104 opracował w 1968 następującą definicję kontenera: jest to urządzenie transportowe trwałe o konstrukcji gwarantującej wielokrotne użycie, budowa jego umożliwia przewóz jednym lub wieloma środkami transportu bez konieczności przeładowywania zawartego w nim ładunku, jest odpowiednio wyposażone, w celu ułatwienia mocowania, manipulowania oraz przeładunku z jednego środka transportu na drugi, konstrukcja jego umożliwia łatwy załadunek i rozładunek towarów. Dokonano również w tym samym roku ustalenia ogólnoświatowego standardu określającego: wymiary, maksymalną masę brutto, oznakowanie, sprecyzowano konstrukcję kontenerów oraz ich wytrzymałość.
Wymiary